Uitgangspunten van MKB-Nederland

Voordat ingegaan wordt op onder meer cijfermatige informatie hier de belangrijkste uitgangspunten van MKB-Nederland bij de voortgang van het Natura 2000 proces:

1. Ecologie en economie moeten in balans zijn. Ecologie is belangrijk en Economie is belangrijk, het is geen zaak van óf.
2. Een beheerplan kan alleen worden opgesteld als het besluit is genomen welk gebeide wordt aangewezen. Geen beheerplannen die niet zijn aangewezen.
3. Instandhoudingsdoelstellingen moeten “haalbaar en betaalbaar” zijn
4. Voorkomen dat een te strenge interpretatie van de instandhoudingsdoelstellingen (per gebied) leidt tot een vergelijkbare situatie met de fijnstofproblematiek waardoor bouwprojecten van diverse aard (woningbouw, infrastructuur, bedrijventerreinen etc. ) komen stil te liggen
5. Bestaand gebruik van het mkb in en nabij Natura 2000-gebieden zo maximaal mogelijk handhaven via een adequate invulling van de beheerplannen
6. Extra financiële en administratieve lasten voor het betrokken mkb zoveel mogelijk voorkomen
7. Garantie dat MKB-Nederland en de bij haar aangesloten leden een maximale betrokkenheid hebben bij de opstelling van de beheerplannen. MKB-Nederland werkt met alle betrokken stakeholders op initiatief van de Recron aan een intentieverklaring om de inbreng te coördineren.
8. In elk beheerplan moet een goede schadevergoedingsregeling worden opgenomen, speciaal voor die bedrijven die –in een uiterst geval!- hun activiteiten in en nabij de Natura 2000 gebieden moeten staken en elders willen voortzetten. De schadevergoedingsregeling als opgenomen in artikel 31 van de Natuurbeschermingswet 1998 acht MKB-Nederland voor dit doel absoluut niet toereikend!
9. MKB-ondernemers moeten zich met allerlei voorkomende vragen kunnen wenden tot een “Steunpunt Natura 2000 voor bedrijven” 

Gevolgen Natura 2000

·         Tussen de 20.000 en 100.000 bedrijven krijgen mogelijk te maken met nieuwe regels van de Natuurbeschermingswet die hun    bedrijfsactiviteiten zullen beperken en/of onmogelijk maken waardoor de werkgelegenheid van 100.000 tot 600.000 mensen gevaar kan gaan lopen en investeringen van €2,4 tot 11,1 miljard onder druk komen. Dit heeft onderzoeksbureau EIM berekend op basis van LNV-gegevens.

·         De verschillen tussen de verschillende Natura 2000-gebieden zijn groot. Er zijn zeven gebieden waar helemaal geen bedrijven zitten, terwijl in één gebied - de Veluwe - 8.200 bedrijven (38% van het totaal) zitten. Er zijn vier gebieden waar ongeveer de helft van alle bedrijven zitten (tabel 1).

Tabel 1 Vier grootste gebieden en aantal bedrijven

Tabel 2  Verdeling aantal bedrijven over gebieden

Bron: EIM, mei 2008

·         De bedrijven in en nabij de natuurgebieden bestaan niet louter uit recreatie- en agrarische bedrijven, maar zijn te vinden in alle sectoren van de Nederlandse economie (tabel 3). Dat komt door aanleunende bedrijventerreinen en kleinere kernen aan de rand van de gebieden.

Tabel 3 Meest voorkomende sectoren ten opzichte van landelijk gemiddelde

Bron: EIM, mei 2008

·         Bedrijven die in af nabij de Natura 2000-gebieden zitten moeten alert zijn op de beheerplannen die voor de afzonderlijke gebieden worden opgesteld en waarin wordt beschreven wat nodig is om de vogels en habitat in die gebieden te beschermen. In deze beheerplannen zal onder meer worden aangegeven welke bestaande bedrijfsactiviteiten doorgang kunnen vinden zonder schadelijke effecten op de natuur te veroorzaken. In enkele gevallen kan zelfs het stoppen van complete bedrijfsactiviteiten worden afgedwongen. Alle ondernemers zullen in ieder geval te maken krijgen met veel strengere toetsingscriteria dan voorheen als zij nieuwe activiteiten willen ondernemen. Dit levert behalve beperktere mogelijkheden om te ondernemen ook allerlei extra kosten op.

·         Overigens zullen niet alleen bedrijven die in de Natura 2000-gebieden zelf liggen te maken krijgen met extra en strengere regels, maar ook de bedrijven in de nabijheid van die gebieden. Als sprake is van een activiteit buiten een Natura 2000-gebied die wel kans op een ‘significant effect’ heeft binnen het gebied, dan is die activiteit ook vergunningplichtig. Op dit moment bestaat er overigens nog grote onduidelijkheid over de concretisering van het begrip “significant” ; MKB-Nederland is er mede daarom voorstander van dit begrip uit de wet-en regelgeving terzake Natura 2000 te schrappen.

·         Aangezien nog niet duidelijk welke bedrijven nu wel en niet precies onder een bepaald gebied vallen, heeft het EIM drie begrenzingen getrokken en gekeken wat het economisch belang is van de bedrijfspopulatie dat dan onder de Natura 2000-regels valt. Afhankelijk van de uiteindelijke begrenzing blijkt dat in de huidige 111 aangewezen gebieden tussen de 21.000 en 100.000 mkb-bedrijven zitten. Het economisch belang dat zij vertegenwoordigen staat in tabel 3 en zijn fors: de investeringen bedragen tussen de €2,4 en €11,1 miljard en er werken tussen de 140.000 en 650.000 mensen. Investeringen en werkgelegenheid lopen gevaar als bedrijven bestaande activiteiten moeilijker kunnen voortzetten en nieuwe moeilijker kunnen starten.

Tabel 4  Economisch belang mkb-bedrijven in Natura 2000-gebied

Bron: EIM, mei 2008

·         Overigens zijn de cijfers uit tabel 3 nog een behoorlijk onderschatting van het werkelijke belang, omdat de EIM-cijfers noodgedwongen zijn gebaseerd op de 111 aangewezen gebieden (69%) van de in totaal 162 aangekondigde Natura 2000-gebieden

·         Een groot probleem is dat veel instanties zich met Natura 2000 bemoeien: gemeente, provincie, waterschappen, Rijkswaterstaat, LNV en soms ook Defensie. Deze bestuurlijke drukte is meestal ook een garantie voor veel onduidelijkheid, ellenlange procedures en onnodige administratieve rompslomp. Het beheerplan wordt vastgesteld door  Provincies, (in 75 % van de gevallen), Rijkswaterstaat, Defensie, LNV, Staatsbosbeheer of Domeinen als deze voor meer dan de helft eigenaar of beheerder is. Soms stellen deze organisaties zelf het beheerplan op en soms besteden zij dat uit. LNV heeft wel een Handreiking Berheerplannen opgesteld, maar een beheerplan hoeft niet te voldoen aan een bepaalde vorm. Zo zijn soms de provincies verantwoordelijk voor de vergunningverlening en soms het ministerie van LNV. Hoe zich de vergunningverleent precies verhoudt tot bestemmingsplannen en andere vergunningen is ook nog onvoldoende duidelijk.

·         Zoals reeds eerder aangegeven is er in het natuurbeschermingsbeleid sprake van stapeling  omdat behalve Natura 2000, ondernemers ook rekening moeten houden met het beleid dat is of wordt ontwikkeld voor onder meer Nationale landschappen (2007), de Ecologische Hoofdstructuur (2007), Wetlands (2005) en de beschermde Natuurmonumenten (2001). Hoe dit beleid zich weer verhoudt tot Natura 2000 is ook nog onvoldoende duidelijk. Het kan dus zijn dat ondernemers die een vergunning voor het ontplooien van activiteiten binnen een Natura 2000-gebied, ook vergunningen vanuit andere natuurwetgeving moeten aanvragen. Ondernemers moeten dat overigens allemaal zelf uitzoeken, zij worden daarover niet rechtstreeks geïnformeerd. Vandaar dat MKB-Nederland uitdrukkelijk pleit voor een apart “ Steunpunt Natura 2000 voor bedrijven”

MKB-Nederland bepleit dat in de beheerplannen voldoende waarborgen aanwezig zijn voor het goed meewegen van de economische belangen. Op dit moment worden veel beheerplannen opgesteld; het kan niet zo zijn dat, zoals helaas reeds gebeurt, deze door ecologische bureaus worden opgesteld (“de kat op het spek binden…..:) 

bron: MKB-Nederland