Toen een deel van het hoofdkantoor van Vodafone twee jaar geleden van Maastricht naar Amsterdam Sloterdijk verhuisde, voerde het telecombedrijf integraal het mobiel werken in. Medewerkers mogen zelf weten waar ze werken, het kantoor bij station Sloterdijk dient vooral als fysieke ontmoetingsplaats en showcase voor andere organisaties. Jaarlijks komen zo’n driehonderd klanten kijken hoe de telecomprovider het mobiele werken heeft geregeld. ‘Het is voor anderen inspirerend om te zien hoe wij het mobiele werken voor onze organisatie hebben doorgevoerd. Veel ondernemers vertalen het concept vervolgens op hun eigen manier naar hun bedrijf. In zijn geheel, zoals wij dat hebben gedaan, of voor een deel van de werknemers.’

Arbeidsvoowaarde

Mobiel werken heeft legio voordelen: besparingen op huisvestings- en facilitaire kosten, geen tijdverlies door files en een hogere medewerkerstevredenheid. Van de Mosselaer: ‘Uit onderzoek van het Leefritme Kenniscentrum blijkt dat mensen die het gevoel hebben controle te hebben over hun tijd, gelukkiger zijn. Het zorgt ervoor dat je werk en privéleven beter kunt combineren, denk daarbij bijvoorbeeld aan de zorg van de kinderen.’ Maar niet alleen voor gezinnen is het een uitkomst: wie om zeven uur ’s ochtends productiever is dan tijdens reguliere kantoortijden, is ook geholpen met de flexibiliteit die mobiel werken biedt. Bij grote bedrijven wordt het concept dan ook steeds vaker ingevoerd, maar het mkb blijft achter: 60 procent van deze organisaties is er niet mee bezig, blijkt uit ander onderzoek van het Leefritme Kenniscentrum. 

De mobiel werkende mkb'er

‘Veel kleinere ondernemers lijken zich onvoldoende bewust van de dingen die op ze af gaan komen. Nu kan dat nog, maar over tien jaar - mede door de krapte op de arbeidsmarkt - echt niet meer.’ Want, meent Van de Mosselaer, de generatie die dan de arbeidsmarkt op komt, is van jongs af aan opgegroeid met internet en mobiele telefoons. ‘Zij zullen in hun werkomgeving dezelfde communicatiemiddelen en vrijheden eisen als ze privé gewend zijn. Werkgevers kunnen die ontwikkelingen dan echt niet meer negeren.’ 

Sturen op output 

De techniek die nodig is voor mobiel werken, bestaat al een tijd. Naast een laptop en mobiele telefoon, is een veilige mobiele ontsluiting van het bedrijfsnetwerk nodig, en applicaties die toegang geven tot e-mail, agenda’s en contacten. Verder moet er gewerkt kunnen worden met internet- en videoconferencing. Grotere uitdaging is de cultuuromslag die ervoor nodig is: mobiel werken draait om vertrouwen, om loslaten. ‘Fysiek aanwezige werknemers bieden een schijnzekerheid. Het gaat niet om aanwezigheid, maar om productiviteit, creativiteit en output. Het kantoor is daarvoor niet altijd de beste locatie,’ stelt Van de Mosselaer. Mobiel werken betekent meer managen op output in plaats van aanwezigheid en op vertrouwen in plaats van controle.

Duidelijkheid

Leidinggevenden zullen dus veel duidelijker moeten formuleren wat ze van hun medewerkers verwachten en wat de cruciale momenten zijn om bij elkaar te komen. Dat soort grote veranderingen in de bedrijfscultuur zullen altijd leiden tot weerstand, maar uiteindelijk is het vooral een kwestie van doen, denkt Van de Mosselaer. ‘Stel top-down een kader op, leg het concept en de beweegredenen heel duidelijk uit en help de managers bij het sturen op output. Geef medewerkers zelf verantwoordelijkheid in het vinden van een modus die voor hun team het beste werkt. Vertrouwen staat immers centraal.’ 

Uit: Mobiel Werken special van het blad Ondernemen! (mei 2010)