De vennootschap onder firma is een samenwerkingsvorm waarin men samen met één of meer partners een bedrijf voert. Jij en jouw partners zijn dan de vennoten. Kenmerkend voor deze ondernemingsvorm is dat iedere vennoot iets inbrengt in het bedrijf: geld, goederen, arbeidskracht en/of goodwill.

Hier volgen de belangrijkste kenmerken:

Voordeel VOF

Vennootschap onder firma is net als eenmanszaak vormvrij, dit wil zeggen dat je geen notariële acte nodig hebt om de VOF op te richten. Ook hoef je geen kapitaal te storten zoals een BV. Je kunt gebruik maken van een aantal fiscale ondernemersfaciliteiten als je aan bepaalde voorwaarden voldoet.

Nadeel VOF

Net als bij een eenmanszaak kan een schuldeiser aanspraak maken op zowel je privé als je zakelijk vermogen.

Oprichtingsvereisten
Voor de oprichting van een VOF hoef je niet langs de notaris om een oprichtingsakte op te stellen. De oprichting is namelijk vormvrij, zodat je een VOF zelfs met een mondelinge afspraak kunt oprichten. Het is wel aan te raden om de afspraken tussen de vennoten schriftelijk vast te leggen in een VOF-overeenkomst om problemen te voorkomen. Je kan bij het opstellen van een vennootschapsovereenkomst een juridisch adviseur om hulp vragen. Het is ook verstandig om de akte bij de notaris vast te leggen.

Net als bij de eenmanszaak en de BV, die verderop wordt behandelt moet je ook bij de VOF je laten inschrijven in het handelsregister bij de Kamer van Koophandel.

Aansprakelijkheid
Iedere vennoot is met zijn privé-vermogen voor 100% aansprakelijk als de vennootschap haar verplichtingen niet nakomt (hoofdelijke aansprakelijkheid), ook als deze door een andere (bevoegde) vennoot zijn aangegaan. Dit betekent dat als de VOF failliet gaat, jij en je vennoten ook failliet gaan.

De VOF heeft een zogenaamd afgescheiden vermogen; het door jullie ingebrachte zakelijk vermogen is afgescheiden van jullie privé-vermogen en mag uitsluitend worden gebruikt voor de uitoefening van de onderneming. Alleen de zaakschuldeisers van de vennootschap kunnen zich verhalen op jullie zakelijke vermogen. Als dit afgescheiden vermogen niet genoeg is om de schulden van de VOF te voldoen, dan kunnen de zaakschuldeisers voor de gehele schuld bij het privé-vermogen van een van jullie terecht.

Verhaal (verrekening) tussen jou en je partners onderling is daarna nog wel mogelijk. Privé-schuldeisers kunnen privé-schulden niet op het zakelijke vermogen van de VOF of op het privé-vermogen van jou en je medevennoten verhalen.

Wat zet je in het VOF-contract?

In principe kan iedere vennoot de VOF binden en daarmee aansprakelijkheid scheppen voor jou en eventuele medevennoten. Maak daarom goede afspraken over de bevoegdheden en leg die vast in het vennootschapscontract.

In het VOF-contract kan bijvoorbeeld het volgende worden geregeld:

• de duur van de overeenkomst
• de namen en de inbreng van de vennoten in de VOF (geld, arbeid, onroerende zaken, machines, etc.)
• de vertegenwoordigingsbevoegdheid (mag elke vennoot verplichtingen aangaan op naam van de VOF – waardoor ook de andere vennoten hoofdelijk aansprakelijk zijn – of zijn er beperkingen?)
• verdeling van de winst en het eventuele verlies van de VOF
• ziekte en arbeidsongeschiktheid
• concurrentiebeding
• geschillenregeling
• uittreding en toetreding van nieuwe vennoten
• voortzettingsregeling                    
• vermogensbeding
• de naam van de vennootschap
• het doel van de vennootschap

Met het oog op je aansprakelijkheid kun je bijvoorbeeld een regeling opnemen, dat als de VOF een overeenkomst sluit met een belang groter dan € 10.000, alle vennoten moeten tekenen. Wanneer deze bevoegdheidsverdeling is ingeschreven bij het handelsregister, geldt deze in principe ook tegenover derden, zoals leveranciers. Dat wil zeggen dat een derde de VOF niet kan houden aan een overeenkomst die gesloten is door een onbevoegde vennoot. De vennoot die onbevoegd heeft gehandeld, is dan 'slechts' persoonlijk aansprakelijk.

Belastingen
Iedere vennoot moet afzonderlijk inkomstenbelasting betalen over zijn deel van de winst. Elk van de vennoten wordt in principe gezien als zelfstandig ondernemer en heeft daarom recht op een aantal belastingfaciliteiten zoals ondernemersaftrek, investeringsaftrek en de fiscale oudedagsvoorziening.

Voor de BTW aangifte en BTW administratie wordt de VOF wel als één onderneming gezien. Dit betekent dat niet iedere vennoot een eigen BTW-administratie moet bijhouden.

Sociale zekerheid
Jullie worden als vennoten niet als werknemers gezien en vallen daarom niet onder de werknemersverzekeringen. Wel staat de weg naar de vrijwillige verzekeringen nog open.

Continuïteit/Bedrijfsopvolging
Als een van jullie overlijdt of uittreedt, eindigt de VOF. Om het voortbestaan van de vennootschap veilig te stellen, kunnen jullie in het vennootschapscontract regelingen opnemen die het de overblijvende vennoot of vennoten mogelijk maken de VOF (al dan niet met een nieuwe vennoot) voort te zetten.

Conclusie

Als je de risico's wilt verdelen door met meerdere ondernemers in zee te gaan is de VOF misschien wel een geschikte rechtsvorm voor jou onderneming. De VOF is bovendien gemakkelijk op te richten én relatief goedkoop.

Auteur: mr. H.J. van Amerongen