Haastige spoed is goed

'Want als je nu niets doet heb je straks een probleem'

19 oktober 2018

Fatsoenlijke banen, duurzame productie en betaalbare energie. Het is een greep uit de zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen (in het Engels ‘Sustainable Development Goals’ oftewel SDGs) die drie jaar geleden ondertekend werden door alle lidstaten van de Verenigde Naties, voor een leefbare wereld in 2030. Voor Maria van der Heijden en Maresa Oosterman zijn de duurzame ontwikkelingsdoelen dagelijkse kost, maar voor veel ondernemers zijn ze nog onbekend. “En dat moet zo snel mogelijk veranderen, want deze ontwikkelingsdoelen zijn een enorme businesskans. Sterker nog: “Een bedrijf dat nu niks doet met duurzaamheid, heeft straks een groot probleem.”

“Ken je het kippenbedrijf Kipster uit Limburg?”, vraagt Maria van der Heijden. “Kipster produceert diervriendelijk, is CO2-neutraal én heeft afnamegarantie voor de komende vijf jaar, omdat supermarkt Lidl zijn eieren inkoopt.” Van der Heijden kent talloze inspirerende voorbeelden van succesvolle bedrijven die één of meerdere ontwikkelingsdoelen in hun bedrijfsbeleid hebben opgenomen. “Duurzaam is niet duur, het is simpelweg het ondernemen van de toekomst.”

Marktplaats van uitdagingen

Via de duurzame ontwikkelingsdoelen kan je je als ondernemer onderscheiden. Maresa Oosterman ziet dat om zich heen. “Als er gemeenschappelijke doelen zijn, dan is er automatisch ook een markt voor oplossingen om die doelen te bereiken.” Volgens Oosterman ligt daar de meerwaarde voor mkb’ers:  “Zij zijn creatieve doorzetters en kunnen daarom goed inspelen op veranderingen die we met z’n allen willen.” “Neem Nieuw Prinsenland,” zegt Van der Heijden, “een bedrijventerrein in West-Brabant. Daar wordt de restwarmte van de Suikerunie omgezet in verwarming van kassen. Zo maken bedrijven onderling slim gebruik van warmte en besparen ze op energieverbruik. Goed voor het milieu en goed voor het bedrijfsresultaat.”

Slagkracht van ondernemers

In de zoektocht naar nieuwe, innovatieve oplossingen om je onderneming toekomstklaar te maken, ontmoet je mensen die het interessant vinden daarin met je mee te denken. En dat komt je onderneming weer ten goede. Zoals Van der Heijden het formuleert: “Door coalities te smeden ontstaat nieuwe business.” De SDGs zijn geen nieuwe regelgeving bovenop alle reeds bestaande richtlijnen en wetten, maar een inspiratiebron om het verschil te maken en een betere wereld te creëren. Van der Heijden: “Bedrijven hebben slagkracht, veel meer dan overheden.” Oosterman vult aan: “Ondernemers kunnen plannen maken voor een veel langere termijn, en hebben bovendien de mogelijk heden om direct van start te gaan.”

Gewoon doen

Het veranderen van je bedrijfsbeleid in lijn met de mondiale ontwikkelingsdoelen lijkt complex. Waar begin je met veranderen? Wat is de eerste stap? “Maar in feite is het helemaal niet moeilijk”, zegt Maria van der Heijden. “Zie de zeventien doelen als een taart waarvan je een puntje kiest en ga daarmee aan de slag. Neem bijvoorbeeld het energiebeleid onder de loep: waar koop je energie in, maak je gebruik van nieuwe energiebronnen als wind en zon, kun je met andere bedrijven samenwerken? Een voorbeeld als Nieuw Prinsenland laat zien dat samenwerking op een terrein of in een gebied loont. Je kunt ook diensten inkopen in plaats van producten. Lichturen in plaats van lampen. Lig-uren in plaats van matrassen.” Oosterman en Van der Heijden zijn het er beiden over eens dat je vooral moet dóen.

Nu instappen

Haastige spoed is goed, dat is het motto van der Heijden. De implementatie van de ontwikkelingsdoelen gaat haar te langzaam. Wil je voorbereid zijn op 2030, dan móet je nu instappen, vindt ze. Daar heeft de overheid een verantwoordelijkheid in, maar niet zonder burger en ondernemer. “Je moet het samen doen, zegt Van der Heijden die SDG 17 Verbinding en Samenwerking als het belangrijkste ont wikkelingsdoel ziet. Oosterman is optimistisch: “Ik was bij de eerste klimaatonderhandelingen in Berlijn in 1995. Toen geloofde nog bijna niemand in het klimaatprobleem en nu zijn zoveel mensen met oplossingen bezig!”

Voorop lopen

Onder de SDGs wordt niet alleen milieu verstaan, ook sociale, economische en veiligheidsdoelen behoren tot de duurzame ontwikkelingsdoelen. Vaak wordt gedacht dat de doelen vooral voor ontwikkelingslanden gelden, maar ook in Nederland hebben we nog een flinke slag te slaan: vrouwen verdienen minder dan mannen en met biodiversiteit en duurzame energie lopen we achter. En dat is een gemiste kans, volgens Oosterman: “Als iemand het kan, dan zijn wij het wel in Nederland: we hebben de kennis en innovatiekracht om voorop te lopen. We moeten die voortrekkerspositie in nemen. Dan kunnen we vliegen als Nederland.”

Kaag: ‘SDGs leidraag’

Minister Sigrid Kaag van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking: ‘De SDGs vormen de leidraad van mijn beleid de komende jaren. Maar ze zijn veel meer dan dat. De duurzame  ontwikkelingsdoelen zijn het internationale fundament om het leven van de wereldbevolking te verbeteren. Daarbij spelen bedrijven een cruciale rol, omdat goed en duurzaam ondernemerschap bijdraagt aan grotere welvaart, meer veiligheid, een gezondere leefomgeving en een beter klimaat voor miljarden mensen. Juist het Nederlandse bedrijfsleven heeft die SDG-agenda voortvarend opgepakt. Veel bedrijven lopen in hun sector internationaal voorop. Denk aan voeding, waterbeheer, logistiek, energie of gezondheid. Door middel van buitenlandse handel en investeringen zijn ze bij uitstek geschikt een impuls te geven aan het oplossen van grote maatschappelijke vraagstukken. Daarmee zijn de SDGs zowel een verbeter- als verdienmodel.’

Dit artikel is eerder gepubliceerd in het SDG katern, een initiatief van de regiokantoren van VNO-NCW, MVO Nederland, SDG Charter, UN Global Compact NL en de DSGC)

Fotocredits: Sjors Massar