Duitse wetgever regelt heropvoeding voor hoog geschoolden

DE COLUMN VAN WEEK 15 DOOR PETER W. STRICK

06 april 2009

Angela Merkel is “heel boos over de riante beloningen voor slechte prestaties”, haar minister van Economische Zaken heeft “geen enkel begrip voor mateloze hebzucht” en zijn collega van Binnenlandse Zaken karakteriseert managers van de Dresdner Bank als “doodgravers van de markteconomie”. De crisis komt Merkel en haar secondanten van pas.

Een half jaar voor de verkiezingen tonen zich de bondskanselier en haar ministers als de ware dienaren van het Duitse volk. Ze verkondigen zelfbewust dat ze de actuele uitwassen van ons economisch stelsel niet zullen dulden. Er gaat geen dag voorbij of de partijvoorzitter van een christelijke dan wel sociaal-democratische club brabbelt in talloze microfoons dat men de belangen van Max Modaal hoger in het vaandel heeft dan de (helaas rechtmatige) claims van een enkeling aan de top van een beursgenoteerd bedrijf.

Dat je als aanstichter van de economische teloorgang nog een fikse beloning in je zak mag steken, is een schrijnende zaak die werknemers, burgers én politici in Duitsland net als elders in de wereld momenteel niet echt vrolijker maakt. Terwijl Wouter Bos van Financiën het met de top van de Nederlandse financiële sector op een herenakkoordje gooit en ING op de topfunctionarissen van de met staatssteun overeind gehouden bank een “moreel appèl” doet, hun bonussen terug te betalen, pakt de Duitse regering het anders aan: Berlijn wil het inkomen van managers wettelijk gaan regelen.

Een salarisplafond staat weliswaar niet ter discussie, maar wel strengere regels m.b.t. de aansprakelijkheid van de raad van toezicht van een onderneming als ze hun topmanagers “onevenredige” beloningen hebben toegekend. Ook volgens de huidige wetgeving mogen aan managers van kapitaalvennootschappen geen onevenredig hoge vergoedingen worden toegekend. Maar in de nieuwe leidraad staan de criteria voor evenredigheid nauwkeuriger vermeld, zoals de individuele prestatie van een topman en de gebruikelijkheid van een inkomen binnen een branche.

Daarnaast wil men vastleggen dat een lid van de raad van bestuur van een onderneming zijn aandelen i.p.v. na twee jaar pas na vier jaar mag verkopen. Omdat bij topmanagers aandelenopties en bonussen vaak een aanzienlijk deel van hun inkomen uitmaken, worden toezichthouders geacht er voortaan vooral op letten dat de captains of industry niet slechts op korte-termijn-resultaten worden afgerekend. Niet de kortstondige beursnotering mag de doorslag geven voor een bonus, maar het duurzame economisch succes van een bedrijf. Het idee is om de huurlingenmentaliteit te ondermijnen door de kans op snel rendement te contingenteren en het notoire wegwuiven van mogelijke risico’s in te perken.

Met deze “neue Regeln für Managergehälter” hoopt de bondsregering de beloningsmodellen binnen de big business transparanter te krijgen en het (eigen)belang van managers bij een duurzaam succes van hun (actuele) bedrijf te verstevigen. Het kabinet Merkel beschouwt het blijkbaar als ereschuld, om de schade die de vermeende elite op de financiële markten veroorzaakte, binnen de perken te houden en het draagvlak voor het beloningsbeleid t.a.v. managers door regelgeving “opnieuw te justeren”. Tussen de regels door gelezen betekent dit: de Duitse overheid regelt een in-company heropvoeding voor hoog geschoolden.

Peter W. Strick

Anwaltskanzlei Strick