Schreeuw het uit! Onderneem iets!

Column | Frans Bosch

25 maart 2010

Dat vernieuwen niet makkelijk is, illustreert Frans Bosch aan de hand van een simpele opdracht, die toch niet zo simpel blijkt. De opdracht luidt: geef een fout antwoord op de simpele vraag: Wat is de hoofdstad van Frankrijk? Wat is jouw antwoord?

Van nature zoekt de mens veiligheid. Veiligheid is een manier om alle gevaren en onzekerheden ver weg te houden. En de mens is de hele dag bezig die veiligheid te zoeken en te behouden. Altijd. Overal. Noem het maar zelfbehoud of overlevingsdrang. En dat gebeurt niet alleen in bewuste keuzes maar juist ook in het onbewuste deel van onze hersenen. Voorbeeld? Ik stel je een vraag en jij geeft een fout antwoord. Let op: het antwoord moet dus fout zijn. Houdt je antwoord daarna in gedachten; ik kom hier later op terug. De vraag is: Wat is de hoofdstad van Frankrijk?

Soms zijn veranderingen nodigIn een tijd als deze kan het zijn dat je vaste gewoontes en producten niet meer voldoen om jouw onderneming succes te laten hebben. Dan kan het nodig zijn om veranderingen aan te brengen. Soms grote veranderingen zoals overgaan op nieuwe producten, nieuwe klanten, nieuwe methodes. Maar soms ook minder grote veranderingen zoals een nieuw visitekaartje, update van het netwerk, beginnen met Social Media, nieuwe huisstijl.

De ellendige drang naar veiligheidIedere verandering is per definitie onveilig, want je betreedt een gebied met nieuwe risico’s, die zich niet altijd even gemakkelijk in kaart laten brengen. Het is dus nodig om de drang om veilig te willen zijn (of beter nog; blijven) weg te sturen. Want veiligheid is niets anders dan een keurslijf, waarin je gevangen blijft. De kans is groot dat je dan alleen maar “nieuwe” dingen bedenkt, die verdacht veel lijken op de dingen die je altijd al hebt gedaan en die bij nader inzien dus helemaal niet nieuw zijn. Je blijft gewoon hetzelfde doen wat je altijd al hebt gedaan en er verandert dus niets. Ook niet in het resultaat van al je inspanningen. Dat doet de ellendige drang naar veiligheid.

Welk antwoord gaf jij op de vraag?Terug naar de vraag met het foute antwoord. Wat is de hoofdstad van Frankrijk? Als je ‘Parijs’ als antwoord geeft dan is dit helaas goed en dus fout. De opdracht was; geef een fout antwoord. Maar wat heb je wel geantwoord? Je hebt waarschijnlijk een andere stad in Frankrijk genoemd of je noemde de hoofdstad van een ander land. 

Nee; ik ben geen Char of ander medium. Je hersenen willen gewoon niet te ver van de waarheid afwijken. Ook als je je hersenen dwingt om een fout antwoord te geven houden zij je in de houdgreep. Je mag even de fout ingaan, maar je moet het niet te gek maken. ‘Blijf tegen de waarheid aanschurken, dan kan je niets gebeuren’ lijken die hersenen te roepen. En terwijl je denkt helemaal ‘Out of the Box’ te hebben gedacht, namen je hersenen je gewoon te grazen en hebben zij je netjes in het gareel gehouden. Nul creatief dus.

We kunnen niet meer creatief zijnWe zijn ondernemer geworden omdat we vrijheid wilden. Of omdat we een mooi product hadden bedacht. Of omdat we een kunstje kunnen dat verder bijna niemand anders kan. Of misschien wel vanwege de combinatie. Maar we werden ondernemer omdat we het wilden! Dat deden we met energie en passie. Want we moesten in het begin heel wat obstakels overwinnen. En die noemden we uitdagingen. We genoten als het lukte weer een obstakel te slechten.

Het gevaar zit hem in ons eigen succes. Als we genoeg obstakels hebben gehad wordt het aantal minder en we gaan steeds meer behoefte krijgen aan risicoloze veiligheid. Daar geven we ons dan graag aan over. En de behoefte aan veiligheid neemt ons in de houdgreep en we hebben niet door dat we niet meer echt creatief kunnen zijn.

Ondernemen is een werkwoord

Dus schreeuw het uit. Geef passie weer de ruimte en maak je los van de wurgende veiligheid. Ga op zoek naar risico en gevaar. Wordt onveilig! Ga echt ‘Out of the Box’. Onderneem iets!

Frans Bosch

Volg Frans op twitter