Begin klein. Experimenteer met een urgent probleem

Zó kun je je leercultuur eenvoudig verbeteren

09 december 2012

Veel ondernemers streven naar een lerende organisatie. Daarbij willen ze de leercultuur aanpakken. Maar dat is een breed begrip. Begin liever klein. Ga experimenteren met een concreet probleem.

Voor het Excelleren-project begeleid ik drie kinderdagverblijven. Ik hoor managers en teamleden vaak mooie begrippen gebruiken. Zo willen ze een leercultuur ontwikkelen, aandacht voor coaching, leren op het werk, leren van elkaar en een opleidingsbeleid opzetten. Prachtig allemaal. Maar eigenlijk ziet niemand door de bomen het bos nog. Want, waar moeten we beginnen?

Ik kies vaak voor een andere focus. Is er een vraagstuk dat speelt in de organisatie? Kunnen we die op een lerende manier aanpakken? Deze vraag geeft onmiddellijk energie. Er zijn immers altijd voorbeelden. En het is leuk daar een andere aanpak bij te bedenken.

Op de hoogte blijven

Een voorbeeld. Kinderopvang Snoopy worstelde met de vraag: hoe zorgen we ervoor dat de pedagogisch medewerkers op de hoogte zijn en blijven van het kwaliteitsbeleid? En dat zij hun handelen daar op afstemmen? Wetende dat veel pedagogisch medewerkers vooral gericht zijn op het werken met kinderen en niet op het lezen van (dikke) beleidsplannen.  

De teams kwamen op het idee een kwaliteitsbevorderaar aan te stellen op de groep. Zij krijgen de taak om binnen de teams het gesprek aan te gaan over onderwerpen uit het kwaliteitsbeleid. Ter promotie van deze nieuwe rol werd een creatieve wervingscampagne gevoerd. Met een mooi resultaat: zes medewerkers boden zich vrijwillig aan.

Leertraject opzetten

Met dit zestal gingen we aan de slag om een leertraject op te zetten. Ze moesten immers worden ondersteund in hun nieuwe rol. Tijdens de eerste bijeenkomst ontwikkelden de kwaliteitsbevorderaars ieder een aanpak om hun teamleden te prikkelen. Hiermee beginnen zij elk op de eigen locatie. Elke twee maanden komen zij met het management bij elkaar om ervaringen uit te wisselen en te reflecteren. Na een half jaar kijken we welke aanpak het beste werkte.

Instructiefilmpje

Welke leermethoden werden er bedacht?

  • Eén kwaliteitsbevorderaar gaat een instructiefilmpje maken over de beste manier om een bedje te verschonen.

  • Een ander maakt een spel met vragen en stellingen over een specifiek onderwerp uit het beleidsplan. Dit spel wordt gespeeld tijdens het teamoverleg.

  • Weer een ander hangt stellingen en prikkelende vragen op. Deze worden in een teamoverleg besproken en bediscussieerd.

  • De vierde kwaliteitsbevorderaar presenteert op een vel papier een kwaliteitsafspraak. Daarbij stelt zij de vraag: hoe deze het beste in praktijk gebracht kan worden. De teamleden worden uitgenodigd tips naast de afspraak te hangen. De tips worden besproken tijdens een vergadering.  

Urgente vraagstukken

Hoe komt het dat deze aanpak zoveel energie geeft? Omdat het aansluit bij urgente vraagstukken uit de praktijk èn dat de deelnemers de wens hebben om dit op te lossen. Dit houdt iedereen betrokken en gemotiveerd.

Daarnaast helpt het dat we niet iets groots als 'de leercultuur' aanpakken, maar dat we het verkleinen tot het lerend aanpakken van één vraagstuk. Als een experiment geslaagd is, kan een volgende stap gezet worden. Zo ga je al experimenterend op weg naar een lerende organisatie!

Joke van Alten, HR-adviseur

www.lereninbedrijf.nl