Geeft nieuwe Aanbestedingswet ondernemers écht meer kans op winst aanbesteding?

Vooral eind aan administratieve rompslomp komt ondernemers tegemoet
De nieuwe Aanbestedingswet moet inschrijving op een overheidsopdracht makkelijker maken voor ondernemers. Én hen kans geven de aanbesteding ook te winnen. Maar geeft deze wet mkb’ers wel echt meer kans in aanbestedingsprocedures?
Op papier lijkt de nieuwe Aanbestedingswet heel mooi. De eisen aan een ondernemer die kans wil maken op een aanbesteding moeten voortaan proportioneel zijn, de gemeente mag opdrachten niet meer clusteren en aanbestedende diensten moeten gunningen en afwijzingen duidelijk motiveren. Eén nadeel: keiharde regels ontbreken. Het enige dat overheden hoeven te doen als ze afwijken van de richtlijnen, is motiveren waaróm ze afwijken. Advocaat Stefan Dalmolen van Van Till Advocaten geeft een voorbeeld. “Stel dat een aantal gemeenten leerlingenvervoer wil uitbesteden. Dan kunnen ze die opdracht ieder voor zich uitbesteden, maar ook kosten besparen door de opdracht uit te zetten als één grote opdracht. Die clustering kunnen ze heel goed motiveren, dus een rechter zal dit niet verbieden.” Dalmolen verwacht dat de rechterlijke toets marginaal wordt, wat inhoudt dat de rechter alléén kijkt of het besluit op de juiste manier tot stand is gekomen. “Ik vrees dat de nieuwe Aanbestedingswet niet voor baanbrekende verandering zal zorgen,” aldus Dalmolen. “Ik ben er in ieder geval sceptisch over.”
 
Eind aan administratieve rompslomp
Een onderdeel van de wet dat volgens de advocaat wél tegemoet komt aan de ondernemer, is het feit dat een inschrijving op een aanbesteding voortaan volstaat met een eigen verklaring waarin je verzekert dat je voldoet aan de eisen die de aanbestedende dienst stelt. “Eerst moest je een stapel documenten meesturen, zoals een uitreksel van het handelsregister, certificaten, referentiewerken, omzetgegevens en meer van dat soort dingen. Met de komst van de nieuwe wet hoef je deze documenten pas op te sturen als je de aanbesteding wint,” aldus Dalmolen. En dát is een belangrijke doorbraak. De papierwinkel aan documenten was voor veel ondernemers reden om niet eens een poging te doen mee te dingen naar een aanbesteding.
Overigens nemen de administratieve lasten voor de overheid juist toe. Burgemeester Onno van Veldhuizen van de gemeente Hoorn: “Ik vrees voor de administratieve lasten. We moeten zo ongeveer iedere keuze bij de selectie verantwoorden. De snelheid gaat daardoor omlaag en de kosten en risico’s omhoog. Dat is bepaald geen voorbeeld van dereguleren.”
 
Bedoeling nieuwe Aanbestedingswet
De nieuwe Aanbestedingswet is bedoeld om ondernemers een eerlijke kans te geven op overheidsopdrachten, iets dat voor veel ondernemers lastig is. Eén van de redenen is dat de overheid kleine opdrachten vaak bundelt tot één grote opdracht. Daardoor kunnen alleen grote bedrijven een opdracht aan qua mankracht. Bovendien hanteren overheden vaak een onnodig zware aanbestedingsprocedure, op het gebied van gunning en selectie. Zo is het gangbaar dat een ondernemer moet kunnen aantonen dat hij eerder een vergelijkbare opdracht heeft uitgevoerd voor de overheid en moet voldoen aan een hoge omzeteis om de overheid te kunnen garanderen dat hij continuïteit en kwaliteit kan leveren. Deze omzeteisen staan vaak niet in verhouding tot de opdracht en de complexiteit ervan. Met andere woorden: kleine ondernemers hebben geen toegang tot opdrachten waar ze logischerwijs best geschikt voor zouden zijn.
 
Succesvolle samenwerkingen tussen ondernemers en de overheid 
Dat het moeilijk is voor ondernemers om aanbestedingen te winnen, betekent niet dat het niet gebeurt. Dalmolen: “Zeker in gemeenten die goed bezig zijn, winnen ondernemers opdrachten. Neem de gemeente Hoorn. Deze gemeente verdeelt grote opdrachten in kleine percelen, zodat kleine ondernemers een deel van een grote opdracht kunnen binnenhalen. Burgemeester Van Veldhuizen: “En we stellen alleen eisen die in verhouding staan tot de opdracht. We hebben geen voorkeursbeleid voor ondernemers uit het mkb, maar we proberen hun kansen wel te bevorderen door bij aanbestedingen extra te letten op concurrentiegericht en innovatief aanbesteden. Door concurrentie te bevorderen, creëer je zoveel mogelijk maatschappelijke waarde. De kleintjes houden de groten scherp. In 2011 is bijna 80 procent van onze nationale en Europese aanbestedingen gegund aan het midden- en kleinbedrijf.”
Ook in andere steden zijn voorbeelden te vinden van ondernemers die een aanbesteding hebben gewonnen. Zo gunde de gemeente Leeuwarden de opdracht om de uitbreiding van de Watercampus te ontwerpen aan een groep van vijf kleine Friese architectenbureaus. En Apeldoorn zette vorig jaar een Europese aanbesteding uit voor de herontwikkeling van een gebied. Een klein architectenbureau wilde de opdracht graag binnenhalen en zocht de samenwerking met een ander bureau om dit voor elkaar te krijgen. En dat lukte.
 
Welke sector maakt de meeste kans?
De sectoren die zich het meest hard hebben gemaakt voor de komst van de nieuwe wet zijn de bouw, infrastructuur, ICT, elektrotechniek, maar ook ingenieurs, ontwerpers en hoveniers. Zij hebben mee bepaald hoe de wet eruit ziet, doordat ze op eigen verzoek door VNO-NCW en MKB-Nederland zijn betrokken in de lobby voor de totstandkoming van deze wet. Voor iedere sector worden aanbestedingen geplaatst op Tenderned, de marktplaats voor aanbestedingen van het ministerie van Economie, Landbouw en Innovatie. Heb je ná de komst van de nieuwe Aanbestedingswet het idee dat overheidsorganen zich niet aan de wet houden of dat je wordt uitgesloten bij aanbestedingen? Dien dan een klacht in bij de klachtencommissie die in het leven wordt geroepen.
 
Tip: Heb je te weinig omzet om in te kunnen schrijven op een aanbesteding? Een andere optie is een overheidsopdracht via gunning, oftewel een onderhandse aanbesteding. Dit is het geval wanneer een overheidsopdracht onder de Europese drempel blijft (130 duizend euro voor leveringen en diensten en 5 miljoen euro voor werken). De overheid gunt dan de opdracht rechtstreeks aan één leverancier of nodigt een paar ondernemers uit voor een aanbestedingsprocedure, zonder deze verder publiek bekend te maken.

Praat met ons mee op

MKB Servicedesk
Postadres
Postbus 40273
3504 AB Utrecht

Bezoekadres:
Reactorweg 9a
3542 AD Utrecht
Tel: 088 652 00 50

Toegevoegd

U kunt verder winkelen of de bestelling afronden.

Afronden
MKB Servicedesk maakt gebruik van cookies
/7158/cookieverklaring-mkb-servicedesk.htm
 Meer informatie
 Melding sluiten