Ondernemer, ga terug naar de bedoeling van je bedrijf!

MKB Trends 2013: Ondernemers lopen vast in managementlogica

23 september 2016

Door een 'lawine van onnatuurlijke managementlogica' zijn veel organisaties verdraaid. Ondernemers zijn de basis van hun bedrijf uit het oog verloren en moeten komend jaar alles op alles zetten om weer vanuit de oorspronkelijke bedoeling te gaan werken.

Die ontwikkeling beschrijft adviseur Wouter Hart in zijn boek 'Verdraaide Organisaties'. Hart signaleert een weeffout in onze manier van organiseren. Die is té beheersmatig.

Basismodel

Volgens Hart is er een basismodel van leiderschap, dat bestaat uit drie cirkels. De binnenste cirkel verwoordt de bedoeling, de middelste cirkel de leefwereld en de buitenste cirkel de systeemwereld. De leefwereld is de wereld zoals je die kent, het feitelijke gedrag en de daadwerkelijke ontmoeting tussen jou en de klant. De systeemwereld zit om deze wereld heen en bestaat uit allerlei soorten afspraken over hoe je in de leefwereld zou moeten werken. Die afspraken kunnen zijn in de vorm van beleid, procedures, instructies, targets, etc. Dan de bedoeling. Dat is wat je wil bereiken, de reden waarom je als bedrijf bestaat. 

Succesvolle leiders

Succesvolle ondernemers redeneren vanuit de bedoeling, waaromheen ze een krachtige leefwereld organiseren waarin medewerkers veel eigenaarschap voelen en verantwoordelijkheid kunnen en willen hebben, zo beschrijft Hart in het boek. Vervolgens richten ze ter ondersteuning daaraan, een systeemwereld in. Deze is óók ondersteunend. Met andere woorden: succesvolle leiders denken van het binnenste uit de cirkel, naar buiten. 

Verdraaide organisaties

Maar wat wil het feit? Veel leiders denken verkeerd om, vanuit buiten naar binnen. Deze leiders pakken een probleem vanuit de leefwereld (bijvoorbeeld: een klant wordt niet op de juiste manier geholpen) aan via de systeemwereld (bijvoorbeeld: door de instructies voor werknemers aan te passen), in plaats van via de bedoeling (bijvoorbeeld: door werknemers te laten werken vanuit hun bedoeling om mensen goed te willen helpen). Het effect is dat je als bedrijf niet focust op klantbehoefte, maar krampachtig vasthoudt aan een systeem. Gevolg: ontevreden klanten en negatieve bedrijfsresultaten. Bij een bedrijf waarbij de pijl van het basismodel lang van buiten naar binnen staat, worden de medewerkers niks meer dan uitvoerders van de regels. 

Eigenaarschap

Om je personeel uit te kunnen dagen te werken vanuit hun eigen bedoeling en de bedoeling van je bedrijf, zul je eerst aan jezelf moeten werken. Jij als ondernemer moet hart voor je bedrijf hebben, inspiratie halen uit de bedoeling van je bedrijf. En je werknemers net zo goed. Als zij werken vanuit de regels en procedures die je hebt opgezet, wordt hun motivatie kleiner. En daarmee wordt ook hun gevoel van eigenaarschap: de mate waarin ze zich verantwoordelijk en betrokken voelen om hun werk goed uit te voeren. Richt je de pijl van binnen naar buiten, dán wordt hun eigenaarschap gestimuleerd.

Omdraaien van de pijl

De les voor ondernemers voor komend jaar is dus, zorgen dat die pijl omgedraaid wordt. In het privéleven van de meesten staat die pijl al goed, zo beargumenteert de schrijver van het boek. Maar zodra je in je leiderschaprol kruipt, ben je geneigd in de managementlogica te kruipen die voorbijgaat aan het gezonde boerenverstand. Probeer die pijl nu eens óók bij het ondernemen van binnen naar buiten te laten gaan. Dat levert veel op: je presteert beter én maakt lagere kosten. Natuurlijk lukt dat niet van de een op de andere dag. Het vraagt om een fundamentele verandering. 

Verdraai je organisatie

Zo, aan de slag! Daarom een greep uit de alternatieven voor verdraaide werkwijzen die Wouter Hart geeft in zijn boek. In het boek 'Verdraaide Organisaties vind je er nog veel meer.

  • Minder het systeem als houvast, meer de bedoeling als houvast.

Voer een gesprek over de bedoeling van je bedrijf en de bedoeling achter gebeurtenissen in de leefwereld van je bedrijf. Wat is de bedoeling achter notulen, wat is de bedoeling van POP-gesprekken?

  • Minder standaardisatie, meer denken vanuit variatie

Plak niet één oplossing op iedere klant of afdeling, daardoor kan een maatregel zijn efficiëntie verliezen. Wat voor de één werkt, werkt voor een ander niet. Zoek naar een evenwicht tussen variatie en standaardisatie.

  • Minder onteigenen, meer toe-eigenen

Voorkom dat problemen opgelost worden op andere plekken dan waar een probleem ontstaan is. Laat je medewerkers zélf het initiatief nemen, zélf nadenken over de juiste oplossing en zélf kwaliteit garanderen.

  • Minder zeker willen weten, meer kansen vergroten

Je kúnt niet van tevoren weten of je dingen goed doet. Je kunt alleen van tevoren de kans vergroten dat iets goed gaat, door je medewerkers kundig, geïnspireerd en betrokken te houden en op de juiste manier te ondersteunen.

  • Minder compleet willen zijn, meer keuzen maken

Regel de belangrijkste zaken echt goed en onderscheid voor- en achtergrond van elkaar. Maak een duidelijke keuze voor de belangrijkste projecten en de belangrijkste risico's. Daardoor worden de cruciale projecten veel succesvoller.

Auteur

Lenneke Arts