1 mei: Dag van de Arbeid

Dag van werknemer in Nederland niets bijzonders

26 april 2017

Het is de Dag van de Arbeid vandaag. In tegenstelling tot veel landen om ons heen gebeurt er op de eerste dag van mei in Nederland niet zo veel. Want veel werknemers zijn in Europa vrij op de Dag van de Arbeid.

Whitepaper 'Eerste hulp bij gezondheid op de werkvloer'

Waarom een dag van de arbeid?

De Dag van de Arbeid moet ervoor zorgen dat iedereen nog stil staat bij de strijd die werknemers hebben gestreden om een achturige werkdag in te voeren. Maar in werkelijkheid waren de plannen om acht uur per dag maximaal te gaan werken toch echt van een paar vooruitstrevende ondernemers of anders toch zeker van koningen en geleerden.

Geschiedenis

Het idee om maar acht uur te werken is namelijk al in de negende eeuw ontstaan, bedacht door de koning van het Engelse Wessex, Alfred de Grote. Pas zeven eeuwen later werd het onder Engelse ambachtslieden een veelgehoorde eis. De Franse koning Filips de Tweede vond acht uur werken voor mijnwerkers ook voldoende. In de zeventiende eeuw kwam de pedagoog Comenius met wetenschappelijke inzichten. Hij wees op de opvoedkundige en vormende betekenis van een evenredige etmaalverdeling.

Robert Owen

Je zou denken dat dit massaal opgepikt zou worden door de arbeiders. Wie wil er immers geen betere arbeidsomstandigheden en kortere werkdagen? Dit viel erg tegen. Het was een erg sociaal bewogen ondernemer, genaamd Robert Owen, die het balletje weer aan het rollen bracht. Hij pleitte er in 1817 in Engeland voor om in werkplaatsen en fabrieken de 8 urendag in te voeren. Hij beargumenteerde zijn eis door er op te wijzen dat 8 uren werk en een goede organisatie van de arbeid een overvloed aan rijkdom voor allen kon scheppen en de nieuwste ontwikkelingen op technisch en chemisch gebied het niet meer noodzakelijk zouden maken om langer te werken dan 8 uren.

Owen won het vertrouwen van de arbeiders omdat hij doorbetaalde op het moment dat er in de katoenindustrie even geen werk was. Als eerste probeerde hij de werkdagen van dertien naar tien uur te verkorten. Zijn partners in de onderneming staken hier een stokje voor. Het werd een grote tegenslag voor Owen, want de werkdag werd juist verlengd naar veertien uur per dag. Met andere hervormingen had de Engelsman meer succes, zo werd er onder andere een minimumleeftijd ingevoerd. Voortaan mochten kinderen jonger dan tien jaar niet werken.

Viering

Het zou tot 1856 duren voordat een overeenkomst kwam tussen werknemers en werkgevers die de arbeidsdag inkortte tot acht uur. Vanaf 1890 vond de 1 mei-viering voor het eerst plaats, om de strijd voor de achturige werkdag te versterken. De datum 1 mei was niet zomaar gekozen. In Noord-Amerika was 1 mei "Moving Day". Op die dag werden bestaande arbeidscontracten vernieuwd, ging voor anderen op die dag een nieuwe in, werden bestaande woonruimte-contracten vernieuwd of betrokken de arbeiders elders een nieuwe woonruimte.

Bronnen: Wikipedia en Geschiedenis.nl

Auteur

Thomas Rensen