Ontslag om bedrijfseconomische redenen

Als de resultaten van je bedrijf onder druk staan, resteert er meestal maar één oplossing: één of meer werknemers ontslaan. Dat heet dan een ontslag om bedrijfseconomische redenen. Om dat ontslag te realiseren heb je een drietal keuzes: je kunt een ontslagvergunning aanvragen bij het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI), je kunt bij de kantonrechter om een ontbinding van de arbeidsovereenkomst verzoeken of je kunt in onderling overleg met je werknemer overeenkomen onder welke condities je afscheid neemt van elkaar. Zowel bij de kantonrechter als bij het CWI zul je meestal financiële stukken moeten overleggen.

Beschik je niet over voldoende financiële middelen, dan is het zoeken naar de goedkoopste weg om afscheid te nemen van je werknemer. Maar welke weg is dat?

Beëindiging via de kantonrechter

Je kunt de kantonrechter verzoeken de arbeidsovereenkomst te ontbinden. In dat geval moet je rekening houden met de ‘kantonrechtersformule’. Op basis van die formule krijgt je werknemer een vergoeding, die gebaseerd is op het aantal jaren dat hij bij je in dienst is en het gemiddelde bruto maandloon (incl. vakantiegeld en een evenredig deel van vaste salariscomponenten). Per dienstjaar krijgt hij dan één maand salaris mee, waarbij dienstjaren boven zijn 40^e levensjaar voor 1,5 dienstjaar tellen en de dienstjaren boven zijn 50^e levensjaar voor 2. Per 1 januari 2009 geldt er een nieuwe kantonrechtersformule.

Slechts als je helemaal geen geld hebt, kun je daar een beroep op doen. Dit heet de ‘habe nichts-exceptie’. De kantonrechter zal dat dan in zijn oordeel laten meewegen. Meestal kom je echter niet weg zonder enige, al is het maar een kleine, vergoeding aan je werknemer te moeten betalen.

De kantonrechter bepaalt in zijn vonnis welke einddatum er voor het dienstverband geldt. Dat kan dus al op korte termijn zijn. Meestal zal hij wel enigszins rekening houden met de opzegtermijn, omdat je werknemer eerst na afloop van de (fictieve) opzegtermijn recht heeft op een WW-uitkering,

Ontslagvergunning aanvragen

Je kunt ook een ontslagvergunning aanvragen. Je zult dan wel de bedrijfseconomische noodzaak duidelijk moeten maken aan de hand van je jaarstukken en prognoses. Met een goede onderbouwing red je dat normaal gesproken wel. Krijg je de ontslagvergunning dan kun je de arbeidsovereenkomst opzeggen, met inachtneming van een opzegtermijn. Dat is minimaal één maand. Bij elke vijf jaar dienstverband komt daar een maand bij, tenzij de CAO een andere termijn bepaalt of je een andere termijn met je werknemer bent overeengekomen.

Bij deze procedure ben je niet automatisch een ontslagvergoeding kwijt. Wil je werknemer alsnog een ontslagvergoeding in de wacht slepen, dan zal hij een gerechtelijke procedure moeten starten wegens kennelijk onredelijk ontslag. De vergoeding krijgt hij niet automatisch, maar hij zal moeten bewijzen welke schade hij door het ontslag leidt. Dat kan bijvoorbeeld een inkomensachteruitgang zijn.

Nog afgezien van de onzekerheid over de hoogte van het bedrag dat hij zal krijgen, gaat zo’n procedure vaak lang duren en brengt dit de nodige kosten met zich mee. Voor veel werknemers zal dit reden zijn van een procedure af te zien. Om die reden loont het om bij een ontslag om bedrijfseconomische redenen de CWI-procedure te benutten.

Beëindigingsovereenkomst

Is een ontslag om bedrijfseconomische redenen nodig, dan kun je met je werknemer ook een beëindigingsovereenkomst sluiten. In dat geval kun je zelf afspreken op welke basis je afscheid van elkaar neemt. Daarin zul je in ieder geval afspraken moeten maken over de einddatum en over een eventuele vergoeding. Voor zijn WW-uitkering is het in ieder geval van belang dat in de overeenkomst komt te staan dat de beëindiging op jouw initiatief heeft plaatsgevonden en dat je werknemer geen verwijt treft.