Wat is de Consumentenautoriteit precies?

Zoals gezegd, is de Consumentenautoriteit een dienst van het ministerie van Economische zaken om toezicht te houden op de naleving van de regels van de consumentenbescherming. Ook probeert zij de eerlijke handel tussen bedrijven en consumenten te bevorderen met als uitgangspunt de economische belangen van de consument. Dit doet zij aan de ene kant door de kennis te vergroten van zowel de consument als de ondernemer over de rechten van de consument. Aan de andere kant door in te grijpen als dat nodig is.

Als bedrijven regels overtreden en daarmee de belangen van de collectieve consument schaden mag de Consumentenautoriteit ingrijpen. Dit kan zowel op nationaal als internationaal niveau, met uitzondering van de financiële sector, dat het toezichtsgebied van de AFM blijft.

Wanneer treed de Consumentenautoriteit op?

De Consumentenautoriteit treed niet altijd op als er een geschil is tussen consumenten en bedrijven.

Ten eerste treed ze alleen op bij overtredingen van consumentenregels uit het Burgerlijk Wetboek, de Prijzenwet en de Colportagewet.

Ten tweede moeten de rechten van de collectieve consument in het geding zijn. Bij een individuele overtreding kan de Consumentenautoriteit niet optreden, en zal het geschil opgelost moet worden door beide partijen zelf.

Wat zijn de bevoegdheden van de Consumentenautoriteit?

Op 7 november 2006 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel Handhaving consumentenbescherming (Whc) aangenomen. Op basis van deze wet heeft de Consumentenautoriteit bevoegdheden om haar taak als consumentenbeschermer uit te voeren.

De Consumentenautoriteit heeft verschillende soorten bevoegdheden. Zo zijn er toezichtbevoegdheden en handhavingsbevoegdheden.

Toezichtbevoegdheden

Onder toezichtbevoegdheden worden bevoegdheden verstaan als het betreden van elke plaats (dus ook bedrijfsruimten en bedrijfsvoertuigen), het vorderen van inlichtingen en identificatie van personen. De betrokken personen zijn verplicht medewerking te verlenen. De medewerking kan worden afgedwongen door middel van een dwangsom.

Handhavingsbevoegdheden

Er bestaan in het consumentenrecht een aantal regels waar je je altijd aan moet houden als onderneming die op consumenten is gericht. Zo is er bijvoorbeeld in het Burgerlijk Wetboek een lijst opgenomen met dingen die niet in je algemene voorwaarden mogen staan (zwarte lijst). Als je zo'n algemene regel overtreed kan de Consumentenautoriteit de volgende dingen doen:

• Ze kan je een dwangsom opleggen.
• Ze kan je een bestuurlijke boete opleggen van maximaal €74.000,- per overtreding.
• Ze kan een combinatie van beide opleggen.

Bij regels die volgens de wet moeten worden nageleefd, maar waarvan de toepassing per situatie kan verschillen is het een ander verhaal. Hier kan er namelijk discussie bestaan of je als ondernemer inderdaad een overtreding hebt begaan.

In dit soort gevallen kan de Consumentenautoriteit een verzoekschrift indienen bij het Gerechtshof in Den Haag. Dat zal het verzoekschrift zo snel mogelijk proberen te behandelen. Het Gerechtshof heeft dan een aantal mogelijkheden als zij vind dat je als ondernemer ook daadwerkelijk fout zit. Zo kan het bevelen de inbreuk te staken; als je daar geen gehoor aan geeft als ondernemer kan het Gerechtshof je een boete opleggen. Ook kan de Consumentenautoriteit het Gerechtshof verzoeken je te veroordelen tot het op jouw kosten openbaar laten maken van haar uitspraak.

Als alternatieve optie kan de Consumentenautoriteit ervoor kiezen geen verzoekschrift in te dienen, maar een collectieve actie beginnen. Dit zal ze echter minder snel doen omdat een verzoekschrift sneller een uitspraak oplevert.

Wanneer een grote groep consumenten door dezelfde overtreder is getroffen kan de Consumentenautoriteit ervoor kiezen om een overeenkomst te sluiten met de overtredende partij om de schade te vergoeden. De rechter kan zo'n overeenkomst dan verbindend verklaren.

Na afronding van de zaak, kan de Consumentenautoriteit ervoor kiezen een aantal zaken openbaar te maken, zodat consumenten ervan op de hoogte zijn wat er is toegezegd en wat voor uitspraken er zijn gedaan. Je moet dan denken aan voorbeelden als:

• dat je hebt toegezegd de overtreding te zullen staken;
• dat de Consumentenautoriteit geen last onder dwangsom of bestuurlijke boete zal opleggen;
• dat de Consumentenautoriteit wel een bestuurlijke boete of last onder dwangsom zal opleggen, en de hoogte daarvan.

Wanneer krijg ik als ondernemer te maken met de Consumentenautoriteit?

Als je als ondernemer te maken krijgt met de Consumentenautoriteit wil dat dus zeggen dat je wetten op het consumentenrecht hebt overtreden, waarbij de rechten van de collectieve consument zijn aangetast. Bij de bovengenoemde bevoegdheden van de Consumentenautoriteit kun je de manieren bekijken waarop de autoriteit handelt, en wat de gevolgen voor de aangeklaagde ondernemer kunnen zijn.

Als je een overtreding hebt begaan zal de autoriteit je waarschijnlijk eerst verzoeken de inbreuk te staken voordat ze echt naar de rechter zal stappen. Hierbij ontvang je als aangeklaagde ondernemer dan ook alle gegevens die de Consumentenautoriteit heeft verzameld over je inbreuk.

Eigenlijk is het zaak om te zorgen dat je als ondernemer geen regels overtreedt. Mocht je toch in aanraking komen met de Consumentenautoriteit en juridisch advies willen, dan kun je contact opnemen met de MKB-Servicedesk.

Redactie MKB Servicedesk