"Ondernemers moeten meer geconfronteerd worden met hun situatie, misschien dat ze dan in actie komen om hun pensioen op te bouwen", zegt hoogleraar economische psychologie Van Raaij tegen BNR. "Ideaal zou zijn als een ondernemer op zijn 35e serieus begint met het opbouwen van zijn pensioen. Maar doe het niet later dan de 45e anders krijg je een flink pensioengat". 

Hoe bouwen andere ondernemers hun pensioen op?

Bij het maken van de juiste keuze is het altijd prettig om te kijken hoe anderen het doen. In de praktijk blijkt dat circa twee van de drie dga's een pensioen opbouwt via een verzekeraar of pensioenfonds. Iets minder dan een 25% van de dga'skiest voor de opbouw van een pensioen in eigen beheer of regelt het pensioen via een aparte BV. Ook houden relatief veel dga's privébeleggingen aan met het oog op een toekomstig pensioen.

De zelfstandig ondernemer kiest meestal voor het opbouwen van een pensioen bij een verzekeraar. Gemiddeld storten vier van de tien zelfstandigen regelmatig een bedrag bij de pensioenverzekeraar. Iets minder dan een kwart van de zelfstandig ondernemers houdt beleggingen bij de bank.

De meeste ondernemers laten zich bij het aangaan van pensioenverplichtingen sterk leiden door de adviezen van hun adviseurs. Vooral de accountant en de financieel adviseur spelen een belangrijke rol.

Op welke wijze bouwen ondernemers pensioen op?

Je kan op verschillende manieren je pensioen opbouwen: 

1. Via het eigen bedrijf of de pensioen-BV
2. Via een verzekeringsmaatschappij
3. Via beleggingen
4. Via de waardeontwikkeling van het eigen bedrijf

1. Pensioenopbouw in eigen bedrijf of pensioen-BV

Dga: een dga heeft de mogelijkheid om zijn pensioen in eigen beheer te houden of onder te brengen in een aparte BV. Het voordeel van het onderbrengen van een pensioen in een aparte BV is de afscheiding van het pensioenvermogen van het ondernemersrisico. De belangrijkste eis aan een pensioen-BV is een gedegen administratie, waaruit moet blijken dat er voldoende gereserveerd is op de balans van de onderneming om de pensioenvoorziening gestand te kunnen doen. Bovendien geldt de eis dat de dga in kwestie ten minste 10 procent van het geplaatste kapitaal in handen moet hebben van de vennootschap die hem de pensioentoezegging doet.

Een belangrijk voordeel van pensioenopbouw binnen de eigen onderneming is de mogelijkheid om het pensioenkapitaal te gebruiken voor de financiering van het eigen bedrijf. Hier staat tegenover dat de ondernemer bij een faillissement de eigen pensioenvoorziening kwijt is. Lees ook het artikel: Een pensioenplan in 5 stappen

Zzp: een zelfstandige zonder personeel kan geen pensioen opbouwen in eigen beheer. Wél kan hij gebruikmaken van de Oudedagsreserve (OR, voorheen Fiscale Oudedagsreserve). De OR biedt de fiscale mogelijkheid om jaarlijks een bedrag van het winstinkomen af te trekken. Dit resulteert jaarlijks in een belastingvoordeel. Dit biedt de ondernemer de mogelijkheid om het bedrag dat hij aan belasting uitspaart, te gebruiken voor de financiering van zijn onderneming. De som van de bedragen die in de loop van de jaren van de belasting worden afgetrokken, wordt gerekend tot de OR. Bij het beëindigen van de onderneming of het behalen van de pensioenleeftijd, moet met het totaal van het bedrag van de OR een lijfrente bij een verzekeraar worden aangekocht. Hiervoor moeten op dat moment voldoende liquiditeiten aanwezig zijn. Dit is meteen het belangrijkste bezwaar van het gebruikmaken van de OR.

2. Pensioenopbouw via verzekeringsmaatschappij of pensioenfonds

Dga: de dga wordt in veel fiscale of socialezekerheidszaken aangemerkt als werknemer. Een van de voordelen hiervan voor de ondernemer is dat hij op vergelijkbare wijze als werknemers een pensioen kan opbouwen. Zo kan hij meedoen in hetzelfde pensioenfonds als de werknemers, maar hij kan het pensioen ook regelen via een verzekeringsmaatschappij. De grondslag voor het pensioen vormt het reguliere salaris. Combinatiemogelijkheden zijn er ook voor de ondernemer. Zo zou hij voor zijn salaris kunnen deelnemen aan een pensioenfonds en over het winstinkomen een pensioen opbouwen in eigen beheer.

Zzp: zelfstandigen worden niet als werknemer aangemerkt. Met uitzondering van enkele beroepspensioenfondsen (zoals voor artsen of notarissen), kunnen zelfstandigen niet deelnemen aan een pensioenfonds. Wél bestaat de mogelijkheid om jaarlijks een bedrag te storten bij een verzekeringsmaatschappij. Deze mogelijkheid geldt overigens voor elke belastingplichtige in de inkomstenbelasting. Bij een verzekeringsmaatschappij kun je pensioen opbouwen via lijfrente, traditioneel pensioen en een verzekering met beleggingsmogelijkheid.

Bancaire lijfrente
Met bancaire lijfrente kun je op een fiscaal voordelige manier een kapitaal opbouwen voor je oude dag. Daardoor kun je eerder stoppen met werken, van een ruimer pensioen genieten of weet je zeker dat je jouw nabestaanden goed verzorgd achterlaat.

Er zijn twee vormen

• Oudedagslijfrente: voor (aanvullend) pensioen tot je overlijden 
• Tijdelijke oudedagslijfrente: voor (aanvullend) pensioen vanaf 65 jaar

Je krijgt een spaar- en beleggersrekening op je eigen naam. Je stort zelf de bedragen die je inlegt. Je kunt kiezen uit sparen, beleggen of een mix van sparen en beleggen. 

3. Pensioenopbouw via beleggingen

Ook een mogelijkheid om een vermogen op te bouwen met het oog op het toekomstige pensioen, is het sparen of beleggen in privé. Belangrijk voordeel hiervan is de flexibiliteit voor de toekomst. Wel loop je hierbij diverse fiscale voordelen mis. Bij beleggen in privé bestaat altijd de mogelijkheid om rond de pensioendatum een lijfrente aan te kopen.

4. Waardeontwikkeling van je bedrijf

Ook hebben zowel dga’s als zelfstandigen de mogelijkheid om niet expliciet een pensioenvoorziening op te bouwen, maar te vertrouwen op de waardeontwikkeling van het eigen bedrijf. Zo kan bij de keuze tussen huren of kopen van een bedrijfspand, de keuze vallen op kopen. Dit is vaak gunstig voor de waardeontwikkeling van de onderneming. Het kapitaal dat hiermee wordt opgebouwd, kan uiteindelijk worden gebruikt voor pensioendoeleinden.