"Zonder samenwerking ga je het echt niet meer redden"

Expert Wim van Veelen over winkelleegstand

23 oktober 2013

Wat moet je doen als je een zaak hebt in een steeds minder druk wordend winkelgebied? Dat is de vraag waar veel winkeliers mee worstelen. Op dit moment staat 6,5 procent van de winkels leeg, maar in sommige gebieden is dat nog veel meer. Wim van Veelen is door de stadsregio Rotterdam als adviseur ingehuurd om de gemeente, vastgoedeigenaren en ondernemers te helpen leegstand te bestrijden.

Whitepaper Ondernemen in de wijk

MKB Servicedesk staat dinsdag 6 augsutus met de MKBuzz op het Willemsplein in Rotterdam, om aandacht te vragen voor de ondernemers van de Nieuwe Binnenweg. Harry Vlek heeft hier een copyshop waar het niet goed mee gaat en hetzelfde geldt voor veel andere ondernemers uit de straat. Vlek plaatste een emotionele oproep aan klanten om bij het mkb te kopen.  Zijn situatie is vergelijkbaar met die van duizenden retailers in Nederland.

Waardoor zijn er zoveel winkelgebieden die het moeilijk hebben?

Van Veelen: "Wat we in Rotterdam zien, net als in veel andere gebieden, is dat consumenten voor het winkelen naar de grotere winkelgebieden in het centrum trekken. Daar is het aanbod en de beleving het grootst. Daarnaast kopen we de laatste jaren steeds meer online en is onze winkelcultuur veranderd. De kleinere winkelgebieden moeten zich, om  leegstand te voorkomen, sterker gaan richten op de dagelijkse behoeften van de omwonenden en op het creëren van een zeer specifiek aanbod met een eigen identiteit. Een actuele supermarkt en ander dagelijks aanbod is dan een voorwaarde. De negen straatjes in Amsterdam is een bijzonder voorbeeld met een specifiek aanbod en een eigen identiteit.. Zij werken samen en dat biedt zowel digitaal als fysiek een hele unieke sfeer."

Wat kunnen ondernemers zelf doen?

Het toverwoord is samenwerken, zegt Van Veelen. "Winkeliers moeten er met elkaar voor zorgen dat een gebied een eigen identiteit krijgt. Het Rotterdamse stadscentrum is bijvoorbeeld heel modern, groot en wat onpersoonlijk, terwijl winkelstraten als de Nieuwe Binnenweg een historische sfeer hebben. Daar moeten ze gebruik van maken. Mensen komen juist op die eigen sfeer en winkels van zelfstandige ondernemers af omdat het uniek is en ook wel weer een combinatie biedt van dagelijkse benodigdheden en recreatie. Met elkaar moet je bepalen wat je wilt uitstralen en wat iedereen afzonderlijk daaraan kan bijdragen. Zo wordt je hele gebied sterker."

Ook wat betreft efficiëntie kunnen ondernemers veel winnen door meer samen te gaan werken. Van Veelen: "Als je dingen als voorraadbeheer en logistiek samen aanpakt, kun je aan de achterkant efficiënter werken terwijl je aan de voorkant je eigen karakter houdt. Grote concerns zijn heel efficiënt ingericht, daar kun je beter mee concurreren als je je zaak ook efficiënter indeelt."

Wat moet er nog meer gebeuren?

"Ook de eigenaren van het vastgoed spelen een belangrijke rol", zegt Van Veelen. "Zij moeten ook met elkaar om tafel en gaan samenwerken, net zoals het bij geplande winkelcentra gebeurt. Zo kunnen zij er bijvoorbeeld voor kiezen een bepaald bedrijf een lagere huur te gunnen, omdat de functie belangrijk is voor het hele gebied. Door een volledig en gevarieerd aanbod te kunnen bieden, zorg je ervoor dat mensen blijven komen en dat voorkomt leegstand, waar alle vastgoedeigenaren last van zouden hebben."

Ook de gemeente speelt een belangrijke rol. "Naast het stimuleren van samenwerking tussen gemeente, ondernemers en vastgoedeigenaren in de zogenoemde BIZ-constructies, (Bedrijfsinvesteringszones) moet de gemeente ook bewust gaan snijden in het aantal vierkante meters winkelruimte. Er is gewoon minder winkelruimte nodig en gemeenten zullen ervoor moeten zorgen dat de minst kansrijke gebieden een andere invulling krijgen. De ondernemers die daar nog wel zijn, moeten naar gebieden met perspectief worden overgeplaatst. Daar kan de gemeente een grote regisserende rol in spelen. Rotterdam is hier al goed mee bezig, vind ik. De Nieuwe Binnenweg is zo'n gebied waar nog wel in wordt geïnvesteerd, ook dankzij Europese subsidies. Daardoor kunnen daar veel pilots starten "

Zijn er nog lichtpuntjes?

De leegstand biedt mkb-ondernemers ook veel kansen, zegt Van Veelen. "Als jij als ondernemer een goed plan hebt, staan projectontwikkelaars en beleggers daar zeker voor open. Kiezen zij in tijden van schaarste liever voor bewezen formules en dus voor grote ketens, nu is er zoveel leegstand dat je juist als zelfstandige je eigen plan kan trekken. Ik denk dan bijvoorbeeld aan webwinkels die tijdelijk een fysieke winkel willen openen of aan pop-up-stores. Dat kan nu allemaal, omdat iedereen er baat bij heeft dat lege panden worden opgevuld. Hier liggen juist voor kleinere ondernemers veel kansen."

Auteur

Marlou Visser