18 gemeenten voor rechter gedaagd

Aanbestedingen door overheid puinhoop

05 november 2013

MKB-Nederland daagt dinsdag 4 december 2007 achttien gemeenten uit Utrecht en Gelderland in kort geding voor de rechter wegens overtreding van de Aanbestedingswet.

Zij hebben een groot aantal kleine opdrachten samengevoegd tot één grote order waardoor mkb-bedrijven buitenspel werden gezet. Dit is in strijd met de wet.

Rechterlijke uitspraak

MKB-Nederland hoopt een rechterlijke uitspraak te verkrijgen waardoor de minister van Economische Zaken wordt gedwongen de nieuwe regelgeving aan te scherpen en de wet te handhaven door een controlerend orgaan op te richten. Dat is nu nog steeds niet het geval, waardoor gemeenten en andere overheidsinstanties ongestraft hun gang kunnen gaan.

Klachtenlijn

Afgelopen zomer heeft MKB-Nederland een klachtenlijn geopend nadat minister Koenders (PvdA, Ontwikkelingssamenwerking) in opspraak was geraakt door een onderhandse aanbesteding. Ondernemers in het MKB kunnen via de Aanbestedingsdesk hun vragen, klachten en opmerkingen registreren. Bij vragen worden zij vervolgens te woord gestaan door een specialist. De registratie en afhandeling van vragen, klachten en opmerkingen is in handen van MKB Servicedesk.

Inventarisatie van klachten

Uit invenstarisatie van de klachten door het gespecialiseerde advocatenkantoor Van Till in Amsterdam blijkt dat de meeste klachten betrekking hebben op de gemeente Rotterdam en het ministerie van defensie.

MKB-Nederland kiest ervoor om achttien kleinere gemeenten aan te pakken omdat daar de wet op een principieel punt wordt overtreden: het mkb wordt onnodig buiten spel gezet terwijl er genoeg altrenatieven zijn die de mededinging niet zouden beperken De koepel hoopt met een rechterlijke uitspraak een einde te maken aan de snel groeiende trend van clustering die bij alle aanbestedende diensten oprukt. In andere gevallen is er ook vaak sprake van onwetendheid en onbekendheid met de eigen aanbestedingsregels.

Bundelen

Als gemeenten een serie kleinere opdrachten bundelen tot één grote aanbesteding, kunnen mkb-bedrijven (0-250 werknemers) niet meer meedingen. Een van de eisen is namelijk dat het bedrijf dat de order in de wacht sleept een omzet moet hebben van minimaal drie keer de omvang van de aanbesteding. Hierdoor sluit de overheid concurrentie uit, want de opdracht gaat op deze manier altijd naar een grote onderneming.

Veel geld

De overheid zet elk jaar tussen de 40 en 50 miljard euro aan opdrachten uit in het bedrijfsleven. Dat is ongeveer 10 procent van het bruto nationaal product BNP. Van alle orders in het bedrijfsleven komt 1/8 deel van de overheid. Een openbare aanbesteding is verplicht bij opdrachten boven de 137.000 euro.

Door het wetsovertredend gedrag van gemeenten en andere overheidsinstellingen is het aantal opdrachten aan mkb-bedrijven sinds 1997 gehalveerd. Tussen de 50 en 70 procent van de aanbestedingen geschiedt niet volgens de regels. Anders gezegd, de overheid is voortdurend in overtreding zonder dat er sancties volgen.

Getallen en feiten

De inventarisatie van de klachten laat verder zien dat:

  • in 25 procent van alle gevallen onderhands is aanbesteed

  • in 24 procent van de gevallen de selectiecriteria (bijv. vier-keer-de-omzeteis) onredelijk zijn

  • in 20 procent van de gevallen inschrijvers/mededingers ongelijk zijn behandeld

  • in 11 procent van de gevallen opdrachten zijn gebundeld

  • in 14 procent van de gevallen de beslissingen van overheden niet deugden.

Gemeenten

De gemeenten die MKB-Nederland voor de rechter daagt zijn:

  • AMERSFOORT,

  • BAARN,

  • BLARICUM,

  • BUNSCHOTEN

  • BUSSUM

  • EEMNES

  • HILVERSUM

  • HUIZEN

  • LAREN

  • LEUSDEN

  • MUIDEN

  • NAARDEN

  • NIJKERK

  • SOEST

  • WIJDEMEREN

  • ZEIST

  • GEWEST EEMLAND

  • GEWEST GOOI EN VECHTSTREEK