Vriendjespolitiek bij een aanbesteding

Column | Stefan Dalmolen

28 augustus 2012

Op papier staat het er allemaal zo mooi, alle inschrijvers hebben een gelijkwaardige kans op gunning van de opdracht. De praktijk laat helaas een geheel ander beeld zien: vriendjespolitiek is aan de orde van de dag en blijkt moeilijk uit te bannen.

In veel aanbestedingen wordt gekozen voor het gunningscriterium “economisch meest voordelige inschrijving”. Naast prijs spelen daarbij ook aspecten van kwaliteit een (belangrijke) rol. De beoordeling van deze kwalitatieve aspecten gebeurt doorgaans op een subjectieve manier. Soms is een beoordelingscommissie aangesteld, soms oordeelt de aanbesteder zelf. Deze subjectieve beoordelingmethodiek stelt de aanbesteder in theorie in staat om een partij met wie zij goede banden heeft, de opdracht te gunnen door een hoge beoordeling af te geven.

Inschrijvers met de handen in het haar

Als aanbestedingsadvocaat maak ik deze praktijk maar al te vaak mee. Een gedupeerde inschrijver komt met de handen in het haar naar mij toe met de vraag of tegen ‘deze schandalige vertoning’ niet op te treden valt. De inschrijver heeft de laagste prijs geboden, maar heeft verloren op kwaliteit terwijl zijn product of dienst naar eigen zeggen veel beter is of – op z’n minst – gelijkwaardig is aan die van de winnende inschrijver.

Helaas moet ik vaststellen dat tegen deze gang van zaken niet veel te ondernemen valt. Het oordeel van de rechter laat zich doorgaans raden. Iets in de trant van: “Gelet op de beoordelingsvrijheid van de aanbesteder dient de rechterlijke toetsing beperkt te blijven tot het nagaan of de procedure- en motiveringsvoorschriften in acht zijn genomen en of er geen sprake is van een kennelijk onjuiste beoordeling of misbruik van bevoegdheid.” De rechter kan en wil niet op de stoel van de beoordelaar gaan zitten en doet zich er op deze wijze van af. Pas als je kunt aantonen dat er daadwerkelijk sprake is geweest van vriendjespolitiek, heb je een kans. Helaas zijn deze voorbeelden zeer zeldzaam.

Stefan Dalmolen

Aanbestedingsadvocaat