Een verschrijving met vervelende gevolgen...

Column | Het belang van een helder concurrentie- of relatiebeding

13 september 2013

In veel arbeidsovereenkomsten staat een concurrentie- of relatiebeding. Zo kan een ondernemer zich beschermen tegen werknemers die met de knowhow en relaties van de werkgever aan de haal willen gaan. Maar wat is het gevolg als er een vervelende verschrijving in het contract is geslopen?

Kantonrechters hebben de laatste jaren een aantal keer moeten oordelen over dergelijke kwesties.

Onduidelijk beding

Op 16 maart 2010 heeft de kantonrechter in Zaandam een uitspraak gedaan over een onduidelijk geformuleerd relatiebeding. In de arbeidsovereenkomst is bepaald dat het “de werknemer op straffe van een boete van tienduizend euro per overtreding verboden is zowel gedurende als na het einde van deze overeenkomst .... financiële transacties aan te gaan, hetzij middellijk of onmiddellijk, waarmee zaken van cliënten direct of indirect zijn gemoeid – met relaties welke behoren tot de cliëntenkring van werkgever”. Het verbod geldt voor een termijn tot drie jaar na het einde van de arbeidsovereenkomst.

Volgens de werknemer is het relatiebeding zo onduidelijk dat het moet worden geschorst. Als dat niet kan, wil de werknemer dat het beding wordt beperkt tot een door hem opgestelde lijst met relaties van de werkgever.

Het oordeel 

De kantonrechter is het met de werknemer eens dat het relatiebeding erg onduidelijk is. De kantonrechter besluit daarom het beding uit te leggen volgens het zogenaamde “Haviltex-criterium”. Dat betekent dat de kantonrechter moet zien te achterhalen welke betekenis de werknemer en werkgever aan het beding gaven en wat ze over en weer van elkaar mochten verwachten. Er wordt door de rechter dus niet alleen naar de letterlijke tekst van de overeenkomst gekeken, maar ook naar de bedoelingen van de werknemer en de werkgever. De kantonrechter vindt dat als zo’n uitleg niet lukt, het relatiebeding ten gunste van de werknemer moet worden uitgelegd.

Na deze beoordeling is de rechter van mening dat het relatiebeding inderdaad beperkt moet worden tot de lijst die door de werknemer is gemaakt. Bovendien beperkt de kantonrechter de duur van het relatiebeding tot één jaar, in plaats van de overeengekomen drie jaar.

Verschrijving

In 2006 is aan de kantonrechter in Zwolle een geval voorgelegd waar in het concurrentiebeding het cruciale woordje “niet” vergeten was. Waar had moeten staan dat de werknemer niet mocht concurreren stond dus “de werknemer mag concurreren”. In die zaak is door de kantonrechter op 28 november 2006 uitgemaakt dat dit een fatale fout was. De werknemer moet er volgens de kantonrechter op kunnen vertrouwen dat de letterlijke tekst van het beding beslissend is. De rechter mag het beding daarom niet aanvullen. De werkgever kan dus geen rechten ontlenen aan dat slordige concurrentiebeding.

Oppassen

Het is dus belangrijk om goed te controleren of een concurrentie- of relatiebeding goed is opgesteld. Als er fouten zijn gemaakt of als het beding niet duidelijk genoeg is, heeft het beding geen of een beperkte werking. Het is daarom verstandig je arbeidsovereenkomsten nog eens aandachtig door te lezen. 

Auteur

Maarten Menger