Een overeenkomst of contract opstellen lijkt eenvoudig, maar fouten kunnen later grote (en kostbare) gevolgen hebben. Welke afspraken moet je vandaag de dag vastleggen? En wanneer is een contract rechtsgeldig? In dit artikel lees je hoe je een contract maakt dat voor alle betrokken partijen duidelijk is en aan juridische eisen voldoet.
Wat is het verschil tussen een overeenkomst en een contract?
Een overeenkomst is de juridische afspraak tussen twee of meer partijen. Zodra één partij een aanbod doet en de andere partij dat aanbod accepteert, ontstaat er een overeenkomst. Dit is vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek (artikel 6:217 BW).
Van overeenkomst naar contract
Een contract is de schriftelijke vastlegging van die overeenkomst. Hierin leg je de gemaakte afspraken vast, zoals rechten, plichten en voorwaarden.
Een overeenkomst kan dus mondeling tot stand komen, maar een contract staat op papier (of in een digitaal document).
Waarom een contract opstellen verstandig is
Mondelinge afspraken zijn in principe rechtsgeldig, maar in de praktijk lastig te bewijzen. Door afspraken vast te leggen in een contract voorkom je discussie en is voor alle partijen duidelijk wat er is afgesproken.
Wanneer is een contract rechtsgeldig?
Een overeenkomst (en dus ook een contract) is rechtsgeldig zodra er sprake is van aanbod en aanvaarding. Met andere woorden: de ene partij biedt iets aan en de andere accepteert het. Een handtekening is meestal niet vereist. Zolang uit verklaringen of gedrag blijkt dat alle partijen akkoord zijn, is er sprake van een geldige overeenkomst.
Toch is het verstandig om belangrijke afspraken te ondertekenen. Zo voorkom je dat een van de partijen later zegt: “Dat hebben we nooit afgesproken.”
Wat zijn veelvoorkomende soorten overeenkomsten?
Als ondernemer krijg je met verschillende soorten overeenkomsten te maken. Welke overeenkomst je nodig hebt, hangt af van de situatie: neem je personeel aan, huur je externen in of maak je afspraken met klanten of samenwerkingspartners? Hieronder volgen de meest voorkomende commerciële en zakelijke contracten en wanneer je ze gebruikt.
| Overeenkomst | Wanneer gebruik je deze? | Waar moet je op letten? |
|---|---|---|
| Arbeidsovereenkomst | Bij het in dienst nemen van werknemers. | Er gelden veel wettelijke regels, zoals informatieplicht, opzegtermijnen en de ketenregeling. |
| Overeenkomst van opdracht (OvO) | Wanneer je voor een opdracht een zzp’er (freelancer) inschakelt. | Voorkom schijnzelfstandigheid en zorg dat de afspraken niet lijken op een dienstverband. |
| Algemene voorwaarden | Om standaardafspraken vast te leggen met klanten, zoals betaling, aansprakelijkheid en garanties. | Ze gelden alleen als je ze tijdig van toepassing verklaart in je offerte, contract of bestelproces en beschikbaar stelt (bijvoorbeeld via je website). |
| Samenwerkingsovereenkomst | Als je structureel samenwerkt met andere ondernemers of organisaties. | Leg verantwoordelijkheden, kostenverdeling en afspraken over beëindiging duidelijk vast. |
| Koopovereenkomst | Bij de verkoop van producten of diensten aan klanten. | Denk aan prijsafspraken, levering, garanties en aansprakelijkheid. |
| Leasecontract | Voor de lease of financiering van voertuigen of bedrijfsmiddelen. | Let op looptijd, kosten, eigendom en beëindigingsvoorwaarden. |
| Huurovereenkomst | Voor het huren van een bedrijfsruimte of bedrijfsmiddel. | Controleer afspraken over huurprijs, duur, onderhoud en opzegging. |
Tip: Twijfel je of jouw contract juridisch klopt of past bij jouw situatie? Bij onze kennispartner Interpolis kun je onder andere arbeidsovereenkomsten, algemene voorwaarden en opdrachtovereenkomsten eenvoudig laten opstellen of controleren. Zonder dat je daar een verzekering voor hoeft af te sluiten, en voor een vast bedrag.
Lees alles over het laten opstellen of controleren van contracten voor een vast bedrag bij Interpolis.
Specifieke en beschermende contractvormen
Naast algemene zakelijke contracten bestaan er ook overeenkomsten die specifieke belangen beschermen of samenwerkingen juridisch vastleggen.
| Overeenkomst | Wanneer gebruik je deze? | Waar moet je op letten? |
|---|---|---|
| Geheimhoudingsovereenkomst (NDA) | Om vertrouwelijke informatie te beschermen die je met een andere partij deelt. | Leg vast wat vertrouwelijk is, hoe lang de geheimhouding geldt en welke sancties er zijn bij schending. |
| Franchiseovereenkomst | Om afspraken vast te leggen met franchisenemers over de franchiseformule en onderlinge verplichtingen. | Er gelden wettelijke informatieplichten en strikte regels voor franchisors. |
| Licentieovereenkomst | Wanneer een andere partij gebruikmaakt van rechten of technologie die jij hebt ontwikkeld. | Maak duidelijke afspraken over gebruiksrechten, looptijd, exclusiviteit en vergoedingen. |
| Distributie- of agentuurovereenkomst | Om afspraken vast te leggen met distributeurs of agenten over verkoop, provisie en verantwoordelijkheden. | Let op afspraken over exclusiviteit, opzegging en eventuele vergoedingen bij beëindiging. |
Overige contractvormen
Intentieverklaring (letter of intent): hierin leg je vooraf vastgestelde intenties zonder dat er direct een definitieve verplichting ontstaat. Een intentieverklaring wordt vaak gebruikt als voorloper van een contract, bijvoorbeeld bij onderhandelingen of bij de intentie om een samenwerking of arbeidsovereenkomst voort te zetten. Ook banken of hypotheekverstrekkers kunnen om een intentieverklaring vragen.
Aanbestedings-/procurement contracten: deze contracten spelen een rol bij deelname aan openbare aanbestedingen, bijvoorbeeld van een gemeente of andere overheidsinstantie. Als ondernemer kun je je via een aanbestedingsprocedure inschrijven. Na gunning worden de afspraken vastgelegd in een aanbestedings- of procurementcontract.
Zo stel je zelf een contract op
Een overeenkomst is meer dan een formaliteit. Door afspraken zorgvuldig vast te leggen, voorkom je misverstanden en juridische problemen achteraf. Met deze praktische tips zorg je ervoor dat je een contract opstelt dat duidelijk en correct is.
Gebruik een duidelijk en actueel sjabloon, bijvoorbeeld een voorbeeldcontract arbeidsovereenkomst of overeenkomst van opdracht.
Leg aanvullende afspraken vast in bijlagen, zoals een personeelshandboek, geheimhoudingsverklaring of gedragscode. Verwijs hiernaar in het contract.
Controleer of het contract voldoet aan de wettelijke eisen, zoals de informatieplicht uit artikel 7:655 BW en de Wet transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden.
Houd rekening met eventuele cao-afspraken die afwijken van de wet.
Overweeg juridische hulp zonder verzekering om contracten te laten checken.
Zorg voor ondertekening door alle partijen; dit kan ook digitaal
Bewaar het contract zorgvuldig, zowel op papier als digitaal.
Contract laten opstellen of checken via Interpolis
Twijfel je of jouw contract juridisch klopt of volledig is? Dan is het verstandig om een contract te laten opstellen of controleren door een juridisch specialist. Zo voorkom je dat belangrijke afspraken ontbreken of onjuist zijn vastgelegd.
Onze kennispartner Interpolis biedt juridische diensten zonder dat je hiervoor een verzekering hoeft af te sluiten. Je kunt er terecht voor het opstellen of controleren van onder andere:
arbeidsovereenkomsten
algemene voorwaarden
opdrachtovereenkomsten
huur- of koopovereenkomsten (contract check)
Je betaalt een vaste prijs voor alleen de dienst die je nodig hebt - zonder langdurige verplichting - en krijgt juridisch advies afgestemd op jouw situatie. Binnen twee werkdagen neemt een juridisch specialist contact met je op.
