Goodwill, wat is dat?

Bereken de meerwaarde van je bedrijf bij bedrijfsverkoop

25 oktober 2021 4 minuten

Wat de waarde is van je bedrijf, is afhankelijk van meerdere factoren. Bijvoorbeeld van de activa en passiva. Maar ook de goodwill heeft invloed op de waarde. Wat is goodwill en hoe kun je de goodwill berekenen?

Wat is goodwill?

Goodwill is eigenlijk niets anders dan de meerwaarde van een bedrijf. Een deel van de waarde kun je eenvoudig berekenen aan de hand van de inventaris en andere tastbare zaken. Goodwill is het deel van de bedrijfswaarde dat vaak niet makkelijk zo te berekenen is. Er is sprake van goodwill op het moment dat de waarde van een bedrijf hoger is dan de huidige waarde op de balans. Dat kan komen door bijvoorbeeld een onderscheidend product, een sterke merknaam, een groot klantenbestand of deskundigheid.

Goodwill en bedrijfswaarde

Het is belangrijk om de goodwill van je bedrijf goed in kaart te brengen, want het heeft wel degelijk invloed op de waarde van je bedrijf. Goodwill wordt wel gedefinieerd als:

De contante waarde van de overwinst van de onderneming. Onder overwinst wordt dan verstaan: de normale jaarwinst verminderd met:

  • een reële arbeidsbeloning voor de ondernemer;

  • een vergoeding voor het geïnvesteerde kapitaal.

Welke soorten goodwill zijn er?

Er zijn twee soorten goodwill.

  • Ondernemingsgoodwill (ook: zakelijke goodwill): de goodwill van de onderneming, door bijvoorbeeld een zeer bijzonder recept waardoor een bekend product is ontstaan, een goede organisatie van de onderneming, zeer deskundig personeel of een speciale locatie van de onderneming.

  • Persoonlijke goodwill: er kan ook goodwill van de ondernemer zelf aanwezig zijn. Hierbij valt te denken aan bijvoorbeeld een zeer bekwame kapper die van elk kapsel iets bijzonders kan maken.

Voorbeeld goodwill

Een koffiebar serveert goede koffie en heeft een prijswinnende barista in dienst. Op zich is de waarde van deze koffiebar hierdoor niet hoger dan die van een andere koffiebar. Maar de bar wordt druk bezocht omdat mensen graag koffiespecialiteiten drinken van deze barista, waardoor de omzet jaarlijks veel hoger uitvalt. Hierdoor is de bedrijfswaarde door goodwill ook hoger.

Hoe bereken ik de goodwill?

Om te beginnen is het goed om vast te stellen dat alleen ondernemingsgoodwill meetelt voor de waardebepaling van je bedrijf. Immers, als je bedrijf wordt overgenomen, kan de opvolger het succes van het bedrijf voortzetten.

Bepalende factoren

Bij het berekenen van goodwill wordt er allereerst gekeken naar de winstverwachting. Als die hoog is, is de goodwill vaak ook hoog. Daarbij wordt gelet op factoren als:

  • Het type goodwill (zie hierboven)

  • Locatie (A-locatie versus B-locatie)

  • Branchetype

  • Toekomstperspectief

  • Invloed van de bedrijfseigenaar op het bedrijf

  • Ontwikkelingen in de markt

Rekenmethode

Vervolgens wordt er vaak gebruikgemaakt van een rekenmethode die uitgaat van de overwinst. Een stappenplan:

  1. Neem de winst van de afgelopen 3 boekjaren. Corrigeer deze met de baten en lasten van het bedrijf.

  2. Verminder de winst met de werkvergoeding van de ondernemer.

  3. Trek de rentabiliteit op het eigen vermogen af van de winst, zodat je de overwinst krijgt.

  4. Vermenigvuldig de overwinst met een factor 2 tot 6. Deze factor is afhankelijk van eerder genoemde factoren.

Het berekenen van de goodwill is een klusje dat de meeste ondernemers overlaten aan een specialist, zoals een accountant. Het is namelijk best lastig om alle aspecten die goodwill bepalen gedegen in kaart te brengen.

Whitepaper:
Financiële risico’s beperken

Welke invloed heeft goodwill op mijn onderneming?

Je hebt eigenlijk pas concreet iets te maken met goodwill wanneer je een bedrijf overneemt, of wanneer je bedrijf overgenomen wordt. Er moet goed bekeken worden welk type goodwill van toepassing is op het bedrijf. Wanneer er sprake is van ondernemersgoodwill profiteert de overnemende partij daarvan. Bij persoonlijke goodwill ligt dit anders. Juist omdat dit persoonsgebonden is (gekoppeld aan de huidige ondernemer), verdwijnt die goodwill als de degene niet meer werkzaam is in de overgenomen onderneming. Als de goodwill van de onderneming sterk afhangt van de ondernemer, maken overnemende partijen vaak afspraken waarin de ondernemer verplicht wordt om een vastgestelde periode in het bedrijf te blijven werken.

Hoe is goodwill geregeld door de fiscus?

Voor de overnemende ondernemer vormt betaalde goodwill een investering in een immaterieel bedrijfsmiddel. Deze goodwill dient in ten minste 10 jaar te worden afgeschreven. Voor betaalde goodwill is geen investeringsaftrek mogelijk.

Voor de verkopende ondernemer vormt de verkochte goodwill een onderdeel van de stakingswinst. Afhankelijk van de totale hoogte van de stakingswinst moet hierover belasting worden voldaan.

Twijfels over goodwill

Er kunnen twijfels ontstaan over de hoogte van de berekende goodwill. In de praktijk wordt dan ook vaak gekozen voor de volgende oplossing. Een deel van de goodwill wordt voldaan bij overdracht van de onderneming. Het restant van de goodwill wordt uitbetaald na verloop van een bepaalde periode en afhankelijk gesteld van een vooraf bepaald resultaat van de onderneming (dit heet earn-out). Op deze manier hoeft de nieuwe ondernemer niet direct de gehele goodwill te betalen, omdat deze afhankelijk wordt gesteld van de te behalen winst in de toekomst.

Voor de kopende ondernemer geeft deze methode iets meer zekerheid, maar voor de verkopende ondernemer heeft deze oplossing een nadelig effect. Hij moet namelijk langer op zijn geld wachten en hij is voor dit deel van de goodwill afhankelijk van hoe zijn opvolger presteert. Het langer wachten op zijn geld valt te compenseren door een rentevergoeding voor het uitgestelde deel af te spreken. In goed overleg tussen verkoper en koper kan een voor beide partijen aanvaardbare oplossing worden gevonden. De verkopende ondernemer heeft er ook baat bij dat de onderneming zich in de toekomst positief ontwikkelt.

Advies door een specialist

Het is duidelijk dat het vraagstuk goodwill complex kan zijn. Beoordeel met behulp van deskundigen of er goodwill in de onderneming zit. Zo ja, bereken dan welke goodwill (ondernemingsgoodwill of persoonlijke goodwill) en welke waarde er aan moet worden toegekend, omdat één en ander sterk bedrijfsafhankelijk is. In een aantal branches worden vuistregels gehanteerd voor het bepalen van de goodwill. Informeer dus ook altijd bij een brancheorganisatie.