Cashflow berekenen: zo krijg je inzicht in je geldstromen

Wat is cashflow en waarom is het belangrijk?

Cashflow (ook wel kasstroom) is het verschil tussen het geld dat in een periode daadwerkelijk je onderneming binnenkomt en geld dat eruit gaat. Het gaat dus niet om je banksaldo op één moment, maar om een beweging van geld door je onderneming. Je onderneming kan daarom winstgevend zijn en toch betalingsproblemen krijgen. Dat gebeurt wanneer inkomsten structureel later binnenkomen dan de uitgaven die je wel al moet doen.

Inzicht in je financiële ruimte

Juist daarom kijken banken en andere financiers bij een financieringsaanvraag nadrukkelijk naar de cashflow van een onderneming. Die laat namelijk zien of je als bedrijf voldoende geld genereert om rekeningen, belastingen en aflossingen te kunnen betalen. Volgens ABN AMRO Zakelijk helpt inzicht in je cashflow ondernemers om beter te bepalen hoeveel financiële ruimte er is voor groei of investeringen.

Wil je snel zien hoeveel financiële ruimte je hebt? Met de werkkapitaalcalculator van ABN AMRO bereken je eenvoudig hoeveel werkkapitaal je nodig hebt.

Verschil tussen winst en cashflow

Winst en cashflow worden vaak door elkaar gehaald, maar ze meten iets anders.

Winst bereken je in je boekhouding: opbrengsten minus kosten.

Cashflow gaat alleen over echt ontvangen en betaald geld.

Voorbeeld:

Je verstuurt een factuur van € 10.000 in maart met een betaaltermijn van 30 dagen.

• In maart maak je winst

• Maar je ontvangt het geld pas in april

Ondertussen moet je in april wél gewoon je huur en salarissen betalen. Gevolg: je komt geld tekort op je lopende rekening terwijl je bedrijf op papier winst maakt. Juist daarom is het berekenen van je cashflow zo belangrijk.

Meer achtergrond over cashflow lees je in: “Cashflow, wat is het en hoe werkt het”.

Twee manieren om cashflow te berekenen: direct en indirect

Er zijn twee manieren om cashflow te berekenen: de directe methode en de indirecte methode. De directe methode is het meest praktisch voor ondernemers. Je neemt een periode en telt simpelweg alle ontvangen bedragen bij elkaar op en trekt daar betalingen van af. Zo zie je snel hoeveel geld er daadwerkelijk overblijft in een periode. Met de indirecte methode start je vanuit de winst en corrigeer je voor posten zoals afschrijvingen en veranderingen in debiteuren en crediteuren.

Cashflow berekenen met de directe methode (stappenplan)

Met de directe methode bereken je je cashflow door alle ontvangen bedragen en alle betalingen in een gekozen periode naast elkaar te zetten. Je gebruikt hiervoor je banktransacties of een export uit je boekhoudpakket.

Kies eerst een periode waarover je wilt rekenen, bijvoorbeeld een maand of kwartaal. Ben je net gestart? Begin dan met een maand. Zo krijg je het snelst inzicht.

Stap 1: verzamel alle inkomsten

Noteer alle bedragen die in deze periode daadwerkelijk op je rekening zijn binnengekomen. Denk aan:

• betalingen van klanten

• vooruitbetalingen of aanbetalingen

• ontvangen btw-teruggaven

• subsidies of andere vergoedingen

Gebruik alleen ontvangen bedragen. Verstuurde facturen die nog niet zijn betaald tellen dus niet mee.

Stap 2: verzamel alle uitgaven

Noteer daarna alle bedragen die je hebt betaald in dezelfde periode, zoals:

• inkoop en leveranciers

• huur of lease

• salarissen en loonheffingen

• btw-afdrachten en belastingen

• abonnementen en software

Kijk hierbij naar het moment waarop het geld je rekening heeft verlaten.

Stap 3: bereken je cashflow

Tel alle inkomsten bij elkaar op en trek daar alle uitgaven van af.

Formule: Cashflow = totale ontvangsten – totale betalingen

De uitkomst is je netto cashflow over deze periode. Een positief bedrag betekent dat er meer geld binnenkwam dan eruit ging. Een negatief bedrag betekent dat je in deze periode geld hebt moeten toeleggen.

Voorbeeld: cashflow berekenen met de directe methode

Stel, je runt een tuinmeubelwinkel met daarnaast een kleine webshop. Je verkoopt vooral in het voorjaar veel producten. Je hebt vier werknemers in dienst en huurt een pand met een showroom. Klanten bestellen regelmatig op rekening, waardoor betalingen vaak pas een maand later binnenkomen. In het eerdere voorbeeld werd een factuur in maart verstuurd en in april betaald. Daarom berekenen we nu de cashflow over april. Zo zie je direct wat het effect van betalingstermijnen op je liquiditeit is.

Ontvangsten april

Betalingen april

Cashflow berekening

Cashflow = totale ontvangsten – totale betalingen € 32.000 – € 29.000 = € 3.000

Dit bedrijf heeft in april € 3.000 meer geld ontvangen dan betaald. Er is dus sprake van een positieve cashflow in deze maand.

Wat betekent de uitkomst van je cashflow?

Na de berekening heb je één bedrag: je cashflow over de gekozen periode (meestal maand of kwartaal). De betekenis daarvan is belangrijker dan de berekening zelf.

Positieve cashflow

Is de uitkomst positief? Dan kwam er in deze periode meer geld binnen dan eruit ging. Je onderneming houdt dus geld over. Dat kun je gebruiken om een buffer op te bouwen, investeringen te doen of schulden af te lossen.

Let op: een positieve cashflow betekent niet automatisch dat je bedrijf winstgevend is. Je kunt bijvoorbeeld tijdelijk extra geld binnenkrijgen doordat klanten vooruitbetalen of doordat je een lening ontvangt.

Negatieve cashflow

Is de uitkomst negatief? Dan betaalde je in deze periode meer dan er binnenkwam. Je moet het verschil dan opvangen met spaargeld of financiering.

Een negatieve cashflow is niet altijd een probleem. Het kan bijvoorbeeld komen door een investering in voorraad, een bedrijfsauto of nieuwe apparatuur. Meerdere maanden achter elkaar een negatieve cashflow vergroot het risico dat je rekeningen niet meer op tijd kunt betalen.

Wanneer moet je ingrijpen?

Je hoeft niet direct actie te ondernemen bij één slechte maand. Maar let op de volgende signalen:

• je moet structureel leveranciers later betalen

• je stelt belastingbetalingen uit

• je rekening staat regelmatig rood

• je wacht op betalingen om salarissen te kunnen betalen

Zie je dit gebeuren? Dan is het verstandig om je cashflow vaker te berekenen (bijvoorbeeld maandelijks). Blijft de cashflow negatief, dan is het belangrijk om maatregelen te nemen om je geldstromen te verbeteren.

Waar vind je de cijfers voor de directe methode?

Gebruik voor de directe methode je banktransacties of een export uit je boekhoudpakket. Je kijkt namelijk alleen naar bedragen die daadwerkelijk zijn ontvangen of betaald. Posten zoals afschrijvingen staan wel op je winst- en verliesrekening, maar zijn geen echte geldstroom en neem je hier dus niet mee.

Cashflow analyseren met de indirecte methode

Met de directe methode zag je hoeveel geld er daadwerkelijk binnenkwam en uitging. De indirecte methode gebruik je voor een ander doel: begrijpen waar het verschil tussen je winst en je banksaldo vandaan komt.

Je start vanuit de winst (niet vanuit je bankrekening)

Bij deze methode vertrek je niet vanuit je bankrekening, maar vanuit de winst in je boekhouding. Die winst corrigeer je vervolgens voor posten die geen echte geldstroom zijn en voor veranderingen in je balans.

Je corrigeert de winst onder andere voor:

• afschrijvingen (wel kosten in de boekhouding, maar geen betaling)

• debiteuren (facturen die nog niet zijn betaald)

• crediteuren (rekeningen die jij nog moet betalen)

• voorraden (geld dat vastzit in ingekochte producten)

• investeringen in bedrijfsmiddelen zoals machines of voertuigen

• leningen en aflossingen

Deze posten verklaren waarom je winst op papier vaak niet gelijk is aan het geld op je bankrekening.

Welke methode je ook gebruikt: de directe en indirecte methode horen uiteindelijk dezelfde netto cashflow te geven, zolang je dezelfde periode gebruikt. Het verschil zit dus in de manier waarop je die berekent en analyseert.

Drie onderdelen van de indirecte cashflow

De indirecte methode splitst de cashflow op in drie onderdelen:

• operationele cashflow

• investeringscashflow

• financieringscashflow

Samen laten deze zien hoe je onderneming geld genereert, waar geld in het bedrijf vastzit en hoe activiteiten worden gefinancierd.

Operationele cashflow berekenen

De operationele cashflow laat zien hoeveel geld je onderneming verdient met de normale bedrijfsactiviteiten. Hiermee zie je of je bedrijf voldoende geld oplevert om vaste lasten, belastingen en lonen te betalen.

Je berekent de operationele cashflow door te starten met je nettowinst en die te corrigeren voor posten die geen echte betaling zijn en voor geld dat tijdelijk in je bedrijf vastzit.

Stap 1: begin met je nettowinst Neem de nettowinst uit je winst- en verliesrekening over de gekozen periode.

Stap 2: tel kosten zonder betaling erbij op Sommige kosten staan wel in je boekhouding, maar zijn geen echte uitgave. De belangrijkste is afschrijving. Die tel je weer bij je winst op.

Stap 3: corrigeer voor geld dat nog niet is ontvangen of betaald Daarna corrigeer je voor openstaande facturen en voorraad. Dat bepaalt namelijk of geld al op je rekening staat of nog in je bedrijf vastzit.

Voorbeeld operationele cashflow

Dezelfde tuinmeubelwinkel heeft in april de volgende cijfers:

Berekening

Hoewel je € 4.000 winst maakt, komt er in werkelijkheid maar € 700 aan geld binnen uit je bedrijfsactiviteiten. Dat verschil ontstaat doordat klanten later betalen en doordat geld vastzit in voorraad.

Wat zegt de operationele cashflow?

Is je operationele cashflow structureel positief, dan verdient je onderneming voldoende geld uit de dagelijkse activiteiten. Is deze langere tijd negatief, dan moet je bedrijf worden gefinancierd met reserves of leningen.

Investeringscashflow

De investeringscashflow is de geldstroom die ontstaat door investeringen in bedrijfsmiddelen en de verkoop daarvan. Het laat zien hoeveel geld je onderneming uitgeeft aan bijvoorbeeld machines, inventaris, voertuigen of vastgoed en hoeveel er weer binnenkomt als je deze verkoopt.

Belangrijk om te weten: investeringen zijn meestal geen kosten in je winst- en verliesrekening, maar wél directe uitgaven van geld. Daardoor kan je winst positief zijn terwijl je banksaldo daalt.

Activiteiten die de investeringscashflow beïnvloeden:

• aankoop van machines of apparatuur

• aanschaf van een bedrijfsauto

• verbouwing van een bedrijfspand

• aankoop of verkoop van vastgoed

• verkoop van oude bedrijfsmiddelen

Koop je bijvoorbeeld in april een bestelbus van € 25.000, dan heeft dat nauwelijks invloed op je winst in die maand (door afschrijving), maar je bankrekening daalt wel meteen met € 25.000. Je investeringscashflow is dan negatief.

Wat betekent een negatieve investeringscashflow?

Een negatieve investeringscashflow is daarom niet per se slecht: het betekent vaak dat je investeert in groei. Wel is het belangrijk dat je operationele cashflow sterk genoeg is om zulke investeringen op te vangen of dat je er passende financiering voor regelt.

Financieringscashflow

De financieringscashflow laat zien hoe je onderneming wordt gefinancierd. Het gaat hier niet om geld dat je verdient met je activiteiten, maar om geld dat je ontvangt of betaalt door leningen, investeerders of uitkeringen aan aandeelhouders.

Voorbeelden van financieringscashflow zijn:

• het afsluiten van een zakelijke lening

• het ontvangen van een kapitaalstorting van aandeelhouders

• het aflossen van een lening

• het betalen van rente

• het uitkeren van dividend

Sluit je bijvoorbeeld een lening van € 50.000 af voor nieuwe voorraad, dan stijgt je banksaldo meteen. Je financieringscashflow is dan positief. Los je daarna elke maand € 1.000 af, dan ontstaat een negatieve financieringscashflow.

Wat zegt een positieve of negatieve financieringscashflow?

Een positieve financieringscashflow betekent dat er geld van buiten de onderneming binnenkomt. Dat kan nodig zijn om groei te financieren of tijdelijke tekorten op te vangen.

Een negatieve financieringscashflow betekent meestal dat je schulden aflost of geld uit je onderneming haalt. Dat is vaak juist een teken dat je bedrijf financieel gezonder wordt, zolang je operationele cashflow positief blijft.

Van cashflow naar totaalbeeld: netto cashflow en prognose

De drie soorten cashflow vormen samen je totale (netto) cashflow. Door ze naast elkaar te zetten zie je niet alleen hoeveel geld je hebt, maar ook waarom je banksaldo verandert.

Formule: Netto cashflow = operationele cashflow + investeringscashflow + financieringscashflow

Hiermee krijg je antwoord op drie belangrijke vragen:

• Verdient je onderneming zelf voldoende geld?

• Zit er geld vast in investeringen of voorraad?

• Heb je externe financiering nodig om tekorten op te vangen?

Voorbeeld

Stel dat je tuinmeubelwinkel in april het volgende heeft:

Hoewel je investeert en een lening gebruikt, groeit je banksaldo per saldo met € 200. Je bedrijf kan dus blijven draaien zonder directe betalingsproblemen.

Cashflowprognose maken

Nog belangrijker dan terugkijken is vooruitkijken. Door je cashflow maandelijks te berekenen kun je ook een cashflowprognose maken (liquiditeitsbegroting). Daarmee zie je ruim van tevoren of er een tekort ontstaat.

Je maakt een eenvoudige prognose door toekomstige inkomsten en uitgaven per maand in te schatten. Denk aan:

• verwachte omzet

• btw-betalingen

• lonen en huur

• aflossingen en investeringen

Zie je in de komende maanden een tekort ontstaan? Dan kun je tijdig maatregelen nemen, zoals kosten uitstellen, sneller factureren of extra financiering regelen.

Waarom financiers naar je cashflow kijken

Bij een financieringsaanvraag kijken banken en andere financiers niet alleen naar je winst, maar vooral naar je cashflow. Je winst laat zien of je bedrijf op papier rendabel is. Je cashflow laat zien of je een lening daadwerkelijk kunt terugbetalen.

Voor financiers is cashflow belangrijker dan winst

Financiers letten met name op je operationele cashflow. Daaruit blijkt namelijk of je onderneming structureel genoeg geld genereert om rente en aflossingen te betalen. Is deze positief en stabiel, dan vergroot dat de kans op financiering.

Benieuwd naar verschillende populaire financieringsvormen? Lees dan: Zo financier je je bedrijf

Investeringen en financieringsbehoefte

Ook de andere geldstromen spelen een rol. Grote investeringen kunnen tijdelijk een negatieve cashflow veroorzaken en een financieringsbehoefte verklaren. Een cashflowoverzicht helpt je daarom om een financieringsaanvraag beter te onderbouwen.

Wil je weten hoe een bank dit beoordeelt en welke informatie je moet aanleveren? Bekijk dan hoe een financieringsaanvraag wordt beoordeeld door onze kennispartner ABN AMRO.

Vooruitkijken geeft financiële ruimte

Door je cashflow regelmatig te berekenen en vooruit te kijken, voorkom je verrassingen en kun je tijdig bijsturen. Daarmee vergroot je niet alleen de financiële grip op je onderneming, maar ook je kansen op groei.

Zie je in je cashflowprognose dat er een tijdelijk tekort ontstaat? Bepaal dan eerst hoeveel werkkapitaal je nodig hebt. Met de werkkapitaal calculator van ABN AMRO krijg je snel inzicht in je financiële ruimte en weet je of je extra financiering nodig hebt.

Cashflow berekenen geeft grip op je onderneming

Door je cashflow regelmatig te berekenen weet je niet alleen hoeveel geld er binnenkomt en uitgaat, maar ook waardoor dat gebeurt. Je ziet of je onderneming op eigen kracht voldoende geld verdient, of geld vastzit in investeringen en of financiering nodig is.

Gebruik je de directe methode, dan krijg je snel inzicht in je liquiditeit. Met de indirecte methode ontdek je waar verschillen tussen winst en banksaldo vandaan komen. Samen geven ze een compleet beeld van de financiële gezondheid van je bedrijf.

Voorkom verrassingen en stuur op tijd bij

Door maandelijks je cashflow te volgen en vooruit te kijken, kun je tekorten vroeg signaleren en tijdig bijsturen. Zo voorkom je verrassingen en houd je controle over de groei en continuïteit van je onderneming.

Mogelijk gemaakt door onze kennispartner:

Voor ieder begin

Auteur

Martin de Coninck

Vanuit mijn werk als freelance copywriter ervaar ik hoeveel er komt kijken bij ondernemen. Tijd is schaars en kennis bijspijkeren op het gebied van ondernemen schiet er al snel bij in. Juist als copywriter vind ik het belangrijk om de tijd te nemen onderwerpen goed te begrijpen en te onderzoeken. Door het vervolgens begrijpelijk op te schrijven wil ik ondernemers kennis bieden en tijd besparen, zodat zij het beste uit hun bedrijf kunnen halen.