Een afgesloten weg, langdurige werkzaamheden voor de deur of een omleiding waardoor klanten je bedrijf moeilijk kunnen bereiken: ondernemers kunnen daar flink omzet door mislopen. In sommige gevallen kun je een tegemoetkoming krijgen van de overheid. Die regeling heet nadeelcompensatie.
Niet alle schade blijft automatisch voor rekening van de ondernemer
Ondernemers in verschillende delen van het land maken zich zorgen over langdurige wegwerkzaamheden en afsluitingen. Vooral voor winkels, horeca en tankstations kan een slechtere bereikbaarheid direct gevolgen hebben voor het aantal klanten en daarmee voor de omzet.
Niet alle schade blijft automatisch voor rekening van de ondernemer. Als de overheid werkzaamheden uitvoert of een besluit neemt waardoor een bedrijf onevenredig zwaar wordt getroffen, kan er recht bestaan op nadeelcompensatie.
Wat is nadeelcompensatie?
Nadeelcompensatie is een financiële tegemoetkoming voor schade die ontstaat door rechtmatig handelen van de overheid. Denk bijvoorbeeld aan een gemeente die een belangrijke toegangsweg maandenlang afsluit voor werkzaamheden.
Een ondernemer kan daardoor omzet verliezen terwijl andere bedrijven nauwelijks last hebben van de maatregel. Onder bepaalde voorwaarden kan een deel van die schade worden vergoed.
Belangrijk is dat nadeelcompensatie geen volledige schadevergoeding is. Een bepaald deel van de schade wordt gezien als het normale maatschappelijke of ondernemersrisico en blijft daarom voor eigen rekening.
Wanneer kom je in aanmerking?
Of een ondernemer recht heeft op compensatie, hangt onder meer af van de omvang van de schade en van de omstandigheden waarin deze ontstaat. Overheden werken vaak met een zogenoemde drempel. Pas wanneer de schade boven een bepaald percentage van bijvoorbeeld de jaaromzet uitkomt, kan een vergoeding aan de orde zijn. Volgens deskundigen worden bij ondernemers percentages van ongeveer 8% tot 15% van de jaaromzet gebruikt.
Welke regels gelden, verschilt per overheid. Gemeenten, provincies en andere bestuursorganen kunnen daarvoor eigen beleidsregels hanteren.
Ook de aard van de werkzaamheden speelt mee. Schade door regulier en voorzienbaar onderhoud wordt eerder tot het normale ondernemersrisico gerekend dan schade door een plotselinge, ingrijpende afsluiting.
Volledige omzetderving wordt meestal niet vergoed
Zelfs wanneer een aanvraag wordt toegewezen, krijgt een ondernemer doorgaans niet het volledige omzetverlies terug. De overheid kan bijvoorbeeld eerst een percentage als normaal ondernemersrisico aftrekken. Alleen de schade die daarboven uitkomt, komt vervolgens voor vergoeding in aanmerking.
Bij zeer uitzonderlijke maatregelen kan een groter deel van de schade worden gecompenseerd. Bij onverwachte en ingrijpende verkeersmaatregelen kan de vergoeding volgens deskundigen in sommige gevallen oplopen tot ongeveer 60% van de schade.
Hoe vraag je nadeelcompensatie aan?
Een verzoek om nadeelcompensatie dien je in bij de overheid die verantwoordelijk is voor het besluit of de werkzaamheden. Dat kan bijvoorbeeld een gemeente, provincie of het Rijk zijn.
De overheid beoordeelt vervolgens hoeveel schade daadwerkelijk door de maatregel is veroorzaakt en welk deel daarvan redelijkerwijs voor rekening van de ondernemer moet blijven. Vaak wordt daarbij een onafhankelijke deskundige of commissie ingeschakeld.
Voor het indienen van een aanvraag kan een bedrag in rekening worden gebracht. Dat bedrag kan worden terugbetaald wanneer de aanvraag wordt toegewezen. De precieze procedure en kosten verschillen per bestuursorgaan. Een verzoek moet doorgaans uiterlijk binnen vijf jaar na het ontstaan van de schade worden ingediend.
Zorg dat je je schade kunt onderbouwen
Voor ondernemers die door wegwerkzaamheden omzet mislopen, is het belangrijk om vanaf het begin gegevens bij te houden. Denk bijvoorbeeld aan omzetcijfers uit dezelfde periode in eerdere jaren, bezoekersaantallen en extra kosten die je door de werkzaamheden maakt.
Ook kan het verstandig zijn om contact op te nemen met de gemeente of andere verantwoordelijke overheid zodra duidelijk wordt dat werkzaamheden grote gevolgen hebben. Soms kunnen maatregelen zoals betere bewegwijzering, aangepaste omleidingsroutes of communicatie over de bereikbaarheid van bedrijven de schade beperken.
Wordt een aanvraag afgewezen, dan kan de ondernemer daar bezwaar tegen maken. Uiteindelijk kan een geschil over nadeelcompensatie ook bij de bestuursrechter terechtkomen.
Waarom is dit belangrijk voor ondernemers?
Langdurige wegwerkzaamheden kunnen vooral voor lokaal georiënteerde ondernemers grote financiële gevolgen hebben. Een beroep op nadeelcompensatie kan dan uitkomst bieden, maar een vergoeding is niet vanzelfsprekend.
Controleer daarom bij langdurige afsluitingen welke regeling de verantwoordelijke overheid hanteert, leg omzetverlies en extra kosten zorgvuldig vast en wacht niet te lang met het indienen van een aanvraag.
