Pas op met bestuursaansprakelijkheid werknemer

Column Jasper Hagers | Werknemer sneller aansprakelijk

04 juni 2015

Dat de bestuurder aansprakelijk gesteld kan worden, weten de meeste ondernemers wel. Vaak is onbekend dat ook een persoon die binnen de onderneming feitelijk alles bepaalt - maar geen bestuurder is - net zo goed aansprakelijk gesteld kan worden.

Dat kan voor actieve bedrijvenadviseurs / aandeelhouders / hooggeplaatste werknemers gevaarlijk zijn. Als je teveel op de stoel van de bestuurder gaat zitten, dan kan je ook als bestuurder aansprakelijk worden gesteld.

Sneller aansprakelijk

Eerder waren de maatstaven daarvoor erg streng en kwam het niet veel voor dat (bijvoorbeeld) werknemers, of invloedrijke aandeelhouders/bedrijvendoktoren, aansprakelijk worden gesteld. Dat is echter aan het veranderen. In deze column bespreek ik een recente uitspraak van de rechtbank Noord-Holland, waarin een werknemer als bestuurder aansprakelijk werd gesteld. De curator stelde in deze procedure dat de werknemer zoveel invloed had op het bedrijf, dat hij eigenlijk de bestuurder was.

Werknemer of feitelijk beleidsbepaler?

De aansprakelijkheid van een feitelijk beleidsbepaler is bepaald in artikel 2:248 lid 7 BW en houdt in dat met een bestuurder gelijk wordt gesteld diegene die het beleid van de vennootschap heeft bepaald of mede bepaald als ware hij de bestuurder en dus ook op grond van bestuurdersaansprakelijkheid aansprakelijk gesteld kan worden. Als advocaat bestuurdersaansprakelijkheid heb ik vaak te maken met procedures waarin feitelijk leidinggevenden op deze grond aansprakelijk worden gesteld. Dan gaat het dus om situaties waarin bestuurder die staat in geschreven in het handelsregister feitelijk geen rol meer speelt, maar dat het bedrijf door een ander wordt geleid, bijvoorbeeld een hooggeplaatste werknemer.

Betrokken bij de onderneming: aansprakelijk als bestuurder?

De curator voerde in de procedure aan dat de werknemer degene was die bij de behandeling van het faillissementsverzoek het woord voerde en ook bij de eerste bespreking met de curator het woord heeft gevoerd (hoewel de andere bestuurders ook aanwezig waren). Daarnaast had de werknemer eigen taken op het gebied van verkoop en juridische en fiscale kwesties waar hij ook geen verantwoording voor aflegde aan de andere bestuurders. De belastingdienst beschouwde de werknemer bijvoorbeeld als de bestuurder. Bovendien sloot de werknemer namens het bedrijf overeenkomsten af, maar gebruikte hij ook zelf de titel “financieel directeur”. De werknemers was eerst binnen het bedrijf “Hoofd Sales”, maar uit de uitspraak blijkt dat hij een steeds belangrijker functie binnen het bedrijf kreeg.

Aansprakelijkheid bij formele leiding

Volgens de curator had de werknemer formeel de leiding en was het weliswaar zo dat er gestemd werd over besluiten, maar de werknemer kon besluiten dat de bestuurder geen salaris kreeg (omdat hij bijvoorbeeld tegen stemde). Nieuw én relevant in deze uitspraak is dat de rechtbank overweegt dat het niet noodzakelijk is dat de feitelijk beleidsbepaler de overige bestuurders volledig terzijde stelt, zoals dat in andere uitspraken wel als belangrijk criterium naar voren komt. Het is eenvoudiger geworden om als feitelijk beleidsbepaler aansprakelijk te zijn.

Het moet gaan om de vraag of er sprake is van het bepalen van het beleid. Het komt erop neer dat de werknemer zich zodanig intensief met het beleid en gang van zaken van de vennootschap had bemoeid, dat hij in plaats van werknemer feitelijk bestuurder was. De gevolgen zijn (erg) groot. De werknemer/feitelijk beleidsbepaler wordt aansprakelijk gesteld voor het tekort in het faillissement van de vennootschappen.

Gevolgen uitspraak

Als advocaat bestuurdersaansprakelijkheid heb ik veel geschillen waarin de curator stelt dat bestuurders aansprakelijk zijn. Het komt niet zo vaak voor dat een werknemer aansprakelijk wordt gesteld door de curator. Deze uitspraak maakt duidelijk dat het risico bestaat en groter is geworden: vooral wanneer een hooggeplaatste werknemer veel verantwoordelijkheden neemt. Een dergelijke situatie kan van meet af aan bestaan, maar ook gaandeweg groeien. Er zijn dus risico's voor een werknemers/betrokken personen bij de onderneming om als bestuurder te worden aangemerkt en ook aansprakelijk te worden gesteld.

Auteur

Jasper Hagers