Wat is forecasting?

Zo maak je slimme prognoses voor jouw bedrijf

04 februari 2020

Je weet hoe het de afgelopen jaren is gegaan met je bedrijf en je weet hoe je er nu voorstaat. Maar wat er in de toekomst gebeurt, kan niemand voorspellen. Toch? Niet helemaal. Dankzij handige software kun jij forecasten - oftewel uitrekenen hoe je bedrijf er in de toekomst voorstaat onder allerlei omstandigheden en welke keuzes jij dan kunt maken.

Bereken de financiële toekomst van je bedrijf

Voorspellen

Forecasten is niets anders dan voorspellen. Maar in plaats van de waarzegger met een glazen bol ben jij meer als de weerman: een deskundige die allerlei factoren in de gaten houdt en op basis daarvan kan vertellen of we morgen een paraplu moeten meenemen of niet.

Forecasten kan heel handig zijn. Aan de hand van voorspellingen van de vraag naar een bepaald product, kan een leverancier alvast grondstoffen bestellen of een productieproces opstarten. Meestal wordt een forecast voor het komende jaar gemaakt. Je hebt ook rolling forecasting: dan werk je altijd twaalf maanden vooruit.

Twee manieren

Het voorspellen kan op twee manieren. De eerste is door te kijken naar het verleden: hoe ontwikkelde de vraag naar een product zich eerder? Deze lijn kun je dan doortrekken, eventueel gecorrigeerd door seizoensinvloeden. Dan kijk je naar naar dezelfde maanden in eerdere jaren.

De andere manier van forecasten is door intentieonderzoek, bijvoorbeeld met enquêtes onder afnemers, en met Business Intelligence software. Dit zijn intelligente computerprogramma’s die allerlei databases gebruiken om tot voorspellingen te komen. Bijvoorbeeld Google Adwords, om trends te signaleren. Of heel simpel: het weerbericht of buienradar. Als het regent, is er meer vraag naar paraplu’s dan naar ijsjes. Al deze informatie kan worden gebruikt om (korte termijn) prognoses voor een bedrijf te maken.

Inzicht

Als je een goede boekhouding hebt, heb je ‘live’ al heel veel inzicht. Je kent je marges, kunt uitrekenen hoe personeelskosten zich verhouden tot de omzet en je kunt zien hoe je resultaten zich verhouden tot je begroting. Deze gegevens kun je goed gebruiken om berekeningen te maken voor de toekomst, en zo betere begrotingen op te stellen.

“Vaak komen ondernemers er te laat achter dat ze een forecast hadden moeten maken,” vertelt Ivo Meij, adviseur bij Deloitte. “Je hebt bijvoorbeeld geld voor een investering opgehaald, maar daardoor heb je in eerste instantie meer kosten, omdat je meer personeel gaat aannemen en grondstoffen moet inkopen. Dan maak je dus aanvankelijk verlies. Je debiteuren betalen misschien pas over negentig dagen of nog later, terwijl je volgende maand al je personeel moet betalen. Dan heb je financiering van de bank nodig. Die zal niet zo snel geneigd zijn verlies te financieren, tenzij jij met een goede forecast kunt aantonen dat je later weer winst verwacht.”

Onderzoek

Veel ondernemers maken een forecast in Excel. Dat werkt op zich goed, maar wordt al vrij snel onoverzichtelijk zodra je meer factoren mee wilt nemen in je voorspelling. Met rapportagesoftware wordt het makkelijker om prognoses te maken en worden ze ook beter gepresenteerd. Dat is wel zo handig als je de prognoses wil gebruiken voor een presentatie bij de bank of zakenpartners. Je hebt verschillende softwareaanbieders die Forecast-programma’s aanbieden. Voorbeelden zijn Visionplanner, Ezora, ForecastXL en Aexis.

“Vooral voor starters en ondernemers die werken in een veranderende markt is het handig om te forecasten,” zegt Meij. “Je wilt weten wanneer er geld uitgaat en binnenkomt en op welk moment je een grotere vraag kunt verwachten. Bedrijven die al veertig jaar hetzelfde doen, weten wel ongeveer wat er gebeurt. Maar als je net bent begonnen of heel hard groeit, kun je door te forecasten betere beslissingen nemen.”

Auteur

Marlou Visser