Mag de bank de rente van mijn krediet verhogen?

Column Arjen Paardekoper | Renteverhoging niet klakkeloos accepteren

20 februari 2020

Sinds de kredietcrisis worden ondernemers onverwacht geconfronteerd met verhogingen van rente, vaste opslagen en/of risico-opslagen over verstrekte leningen. Mag dit zomaar? Die vraag krijg ik de laatste tijd steeds vaker.

In beginsel kan de bank op basis van haar algemene voorwaarden een verhoging van rente en opslagen doorvoeren,  je moet het alleen niet zo maar accepteren. Belangrijk is dat je naast de algemene voorwaarden ook je eigen kredietovereenkomst er op naslaat. Het succesvol bezwaar maken tegen een verhoging hangt mede af van wat je precies met je bank hebt afgesproken.

Aanklager wint in Den Bosch

De rechtspraak op dit gebied is dun gezaaid, maar een belangrijke en recente uitspraak op dit gebied is die van het Gerechtshof Den Bosch van 29 maart 2012. In deze uitspraak stelde het Gerechtshof een klager tegen de verhoging van de opslag (verkapte rente) in het gelijk.  Met deze uitspraak is duidelijk geworden dat banken niet zo maar klakkeloos de rente (en opslagen) kunnen verhogen. De bank beriep zich in deze procedure op de algemene bankvoorwaarden, waarin is bepaald dat de bank de hoogte van de door haar in rekening gebrachte provisies, rente en kosten mag wijzigen, tenzij schriftelijk anders is overeengekomen. In het specifieke geval van de uitspraak van het Gerechtshof Den Bosch was in de kredietofferte gebruik gemaakt van de term “vaste opslag”. Het Gerechtshof oordeelde dat de kredietnemer in dit geval ervan uit mocht gaan dat een “vaste opslag” ook echt “vast” betekent (en dus een opslag die niet tussentijds zou worden verhoogd).

Schriftelijk bezwaar maken

Gouden regel is dat je bij een verhoging van de opslagen altijd schriftelijk bezwaar maakt en de verhoging niet zonder protest betaalt. Zonder bezwaar wordt je in ieder geval geacht de opslagen te hebben geaccepteerd.

Onderhandel met de bank

De praktijk leert overigens dat met banken goed te onderhandelen valt. Het verdienmodel van de banken staat onder druk, dus vaak “proberen ze het gewoon”. Als ondernemer heb je in deze tijd een afhankelijke relatie met je bank. Je stapt niet zomaar over naar een andere bank. Gelukkig ziet ook toezichthouder AFM dat. De AFM heeft banken inmiddels (herhaald) opgeroepen terughoudend te zijn met de verhoging van de opslagen. Vooral omdat de gehanteerde verhogingen van de opslagen vaak tot een verdubbeling van de lasten leiden, waardoor de betreffende klant niet meer aan zijn rentelasten kan voldoen.

Behoud een goede relatie met de bank

Het is zeker in de huidige tijd van belang om de relatie met je bank goed te houden. Houd je bank in ieder geval op de hoogte van de (economische) ontwikkelingen binnen je bedrijf.  Informeer de bank in een vroegtijdig stadium over bijzonderheden die onder meer een uitwerking kunnen hebben op je kredietwaardigheid (rating) en de mogelijkheid om aan de huidige betalingsverplichting bij de bank te voldoen. Bankiers houden niet van verrassingen en met de weg van onderhandeling heb je vaak goedkoper en sneller resultaat.

-

Arjen Paardekooper is advocaat in Amsterdam.

Auteur

Arjen Paardekooper