Zakendoen in Frankrijk

10 maart 2020

Zakendoen in Frankrijk begint met een goede kennis van de taal. De Fransen zijn er bijzonder trots op en waarderen het als je de moeite neemt om ze in hun eigen taal aan te spreken. Maar er is meer. Want de Franse taal is nauw verweven met de cultuur. Zonder kennis van de één, zal je de andere nooit helemaal begrijpen. De Fransen hebben hun eigen gebruiken, opvattingen en nationale inborst. Je doet jezelf én je nieuwe zakenrelatie een groot plezier door daar rekening mee te houden.

Een goede binnenkomer

Natuurlijk kun je een bevolkingsgroep nooit over één kam scheren. Elke Fransman is anders en elke context is anders. Het is dan ook geen overbodige luxe om goed te observeren welke gedragingen in welke situatie het meest gepast zijn. Een begroeting gaat bijvoorbeeld minimaal gepaard met een handdruk, maar soms met kussen. En het kan nog weer verschillen hoeveel kussen precies. Je kunt dus maar beter goed kijken wat anderen doen om geen flater te slaan. Handen schudden hoort sowieso bij een begroeting. Collega’s doen dat vaak aan het begin van hun werkdag en het hoort ook bij een afscheid. Zelfs als je elkaar maar heel even hebt gesproken. Ontmoet je iemand voor de eerste keer, dan zeg je ‘enchanté’, ofwel ‘prettig kennis met u te maken’.

Vousvoyeren is in Frankrijk de norm. Nederlanders neigen snel naar je en jij als iemand jong genoeg lijkt, of simpelweg omdat het ‘goed’ voelt. Wacht in Frankrijk liever af tot het moment dat de ander expliciet vraagt om te tutoyeren.

Gaat er aan een eerste ontmoeting mailverkeer vooraf, dan is het nog even goed om te weten dat je elke vrouw aanschrijft met ‘Madame’. Of je nou wel of niet weet hoe oud ze is of wat haar relatiestatus is. Probeer niet te vleien met Mademoisselle. Madame is de beleefde vorm.

Hollandse directheid

Nederlanders zijn vrij direct. Met name in zakelijke situaties kan dat voordeel hebben. We zeggen waar het op staat, pakken al snel de cijfers erbij en geven duidelijk aan wat we verwachten. De ander weet daardoor precies waar hij of zij aan toe is. In Frankrijk is het handig je directheid een beetje achterwege te laten. Fransen ervaren het eerder als bot dan als helder. Zo ga je hoogstwaarschijnlijk niet tot een deal komen.

Christine Videlaine geeft taaltrainingen bij Regina Coeli in Vught. Ze is Française in Nederland. “Toen ik hier kwam wonen, moest ik erg wennen aan de Nederlandse directheid. Ik vatte het vaak heel persoonlijk op. Dat heb ik echt af moeten leren.’’ Christine raadt haar studenten dan ook tactvollere manieren aan. “Fransen vinden het prettig om eerst even wat informeler te praten en elkaar een beetje te leren kennen.’’ Kies daarvoor veilige onderwerpen. Niet te persoonlijk, geen religie of politiek. Praat bijvoorbeeld over reizen en restaurants. Christine: “Het verschilt een beetje per branche, maar bouw het rustig op voordat je over gaat tot zaken.” Houd er daarna rekening mee dat er in een eerste ontmoeting vooral van gedachten wordt gewisseld. Beslissingen vallen meestal later pas.

Op z’n Frans, dat is logisch

Met een goede relatie wordt de basis gelegd voor goede zaken. Christine: “Het vooroordeel wil dat Fransen emotioneel zijn. In sommige gevallen kan dat best kloppen, maar zakelijk ga je het niet redden door in te spelen op gevoel. Fransen win je met goede argumenten en logica.” Als je betoog onvoldoende is dichtgetimmerd zal je Franse zakenrelatie dat meteen doorhebben. Zorg dus dat je goed bent voorbereid.

Je zou bijna denken dat zakendoen in Frankrijk een weg vol valkuilen is. Dat valt gelukkig mee. Christine: “Fransen staan open voor andere culturen. Juist in het informele praatje kun je best iets vertellen over je eigen cultuur, een prima ijsbreker. De Fransen houden niet van opschepperij, maar je kunt wel laten merken dat je wat anders gewend bent en graag je best doet om je aan te passen. Een kleine misstap wordt je vast vergeven.”

Wordt vervolgd…

Zoals gezegd, houd er rekening mee dat een eerste ontmoeting zelden tot concrete afspraken leidt. Maar als alles goed gaat, krijgt een eerste gesprek een vervolg. Mocht dat nog niet gebeurd zijn, dan is de afsluiting van de eerste ontmoeting het moment om je visitekaartjes uit te wisselen. Christine: “Fransen zetten op hun kaartje natuurlijk hun functie, maar eigenlijk nooit wat hun titel is. Ze zien het als een vorm van onzekerheid als je te veel te koop loopt met je status. Je kunt dan ook beter kiezen voor een kaartje zonder titel.”

Ook zakendoen in Frankrijk? Begin met een zakelijke taaltraining. Op de website van Regina Coeli vind je behalve deze training ook blogs en tips over taal en cultuurverschillen.