Ondernemen met microkrediet in Togo, Afrika

DE COLUMN WEEK 20 door Justus Hoefnagel

20 mei 2008

Ondernemerschap. Je vind het overal ter wereld, dus ook in Togo. Of eigenlijk in Lomé, waar ik op dit moment twee en een halve maand verblijf. Ik werk mee aan een project op de Universiteit van Lomé, de hoofdstad van deze kleine rechthoek aan de kust van West-Afrika. Het project heet het YES-program, wat staat voor Young EntrepreneurS. De deelnemers zijn eerste-, tweede- of derdejaarsstudenten die zich speciaal voor het programma hebben opgegeven.

Het businessplan  

Samen met nog twee Nederlandse studenten begeleiden we het project; zo hebben we de theorie van het ondernemerschap en het schrijven van een businessplan aangeleerd in niet minder dan een week. Iedere dag een ander onderwerp, zoals marketing, marktonderzoek, productieplan, financiën, juridische aspecten enzovoorts. En dat alles in het Frans! De studenten zijn van dezelfde leeftijd als ik maar nemen dingen van me aan alsof ik de nieuwe Bill Gates ben. In een korte tijd alle materie erin gestampt, waarbij we voorbeelden gebruikten van het produceren van oliebollen, het bestuursjaar financiën bij de studentenvereniging en het produceren van tandpasta.

Inmiddels hebben de participanten hun ideeën moeten inleveren. Je staat raar te kijken als je ziet wat ze allemaal bedenken. Van het importeren van kleding uit Saoudi-Arabië tot het houden van kippen en het verkopen van de eieren, als het aanbieden van een reclamemogelijkheid op wc’s van hotels en disco’s tot het aanbieden van gepelde tomaten in fles. Nu begint natuurlijk alles bij de instelling van de ondernemer, en die is niet in alle gevallen goed te noemen. Nu is bestaat natuurlijk het vooroordeel dat de gemiddelde Afrikaan paresseux, lui, is… op dit moment kan ik het nog niet ontkrachten. De echte wil is vaak ver te zoeken, hoewel er uitzonderingen zijn natuurlijk.

Innovatief ondernemerschap in Afrika

Op dit moment lijken de beste ideeën in ieder geval bij de minst gemotiveerde studenten te zitten. De enige echte (gemotiveerde) ondernemer heeft het idee van het houden van de kippen bedacht… Nu niet werkelijk inventief te noemen. Maar we proberen het een beetje te sturen, bijvoorbeeld naar het aanbieden van voorgesneden of voorverpakte kip. Dat is soort dingen kennen ze hier namelijk niet; de kippen worden hier nog gewoon levend verkocht, waarbij jezelf de keel mag doorsnijden!

Kansen voor Microkrediet

Ook het ontbreken van geld is een belemmering. Nu was er een groep die had bedacht om jus d’orange in kleine flesjes te kopen. Ze hadden echter geen idee of het publiek er behoefte aan had, of er vraag naar was. Heel simpel, zo concludeerden wij, koop een kilo’tje of wat sinaasappelen, ga een middagje persen en je komt er achter. Hebben ze geen geld om sinaasappelen te kopen! Hebben wij maar zesduizend CFA voorgeschoten, zo’n acht euro, met het risico dat het niet verkoopt. Maar goed, dat hoort er bij. Zaterdag, als we op bedrijfsbezoek gaan naar Ave Palm, een grote producent van palmolie in de regio, zullen ze het gaan verkopen!

De straat is de prullenbak

Zelf begint het ook wel te kriebelen als je ziet wat hier allemaal mist. Ook spullen die hier zó goedkoop zijn dat je ze wel zou willen importeren in het Hollandse. Een aanbieder van prullenbakken zou hier schatrijk worden! Van een vuilnisophaaldienst hebben ze hier in ieder geval nooit gehoord, alles wordt gewoon op straat gegooid. Zelf hebben we nu, bij wijze van grap en om een voorbeeld te geven naar de deelnemers, bedacht om hier de Hollandse oliebol te introduceren. Die bestaat al, onder de naam Croissant Étudiants, maar zonder rozijnen erin, en vindt gretig aftrek onder de etudiants (studenten), de doelgroep waarvoor hij blijkbaar bedoeld was. Nu gaan wij ze proberen te bakken mét rozijnen en kijken of het aanslaat. Onze eigen boule Holandais! Gaat me een hit worden!     

Voor de rest kijk ik m’n ogen uit hier; hele interieuren worden hier op het hoofd gedragen, het vervoer is de motortaxi, waar je leven niet zeker op is maar het is het enige vervoermiddel en iedere dorpje of wijk of straat of pad heeft zijn eigen koning. In ieder geval een compleet andere wereld, maar heel erg leuk en erg interessant! Wordt vervolgd!

Auteur: Justus Hoefnagel is voormalig studentmedewerker van de MKB Servicedesk

Ook schrijven voor de MKB Servicedesk?

Stuur een e-mail naar: