Wat is successierecht?

Hoe werkt deze wet?

15 augustus 2012

Je denk er niet graag aan, maar ook jij kunt te maken krijgen met het overlijden van een van je naaste familieleden. In het geval van een erfenis moet je rekening houden met het successierecht.

Wat is successierecht?

Successierecht wordt ook wel erfbelasting genoemd. Als je een erfenis ontvangt kan het zijn dat je daar een deel belastingen over moet betalen. Dat is de erfbelasting, of het successierecht. Je moet daarvoor aangifte doen bij de belastingdienst. De hoogte van de te betalen belasting is afhankelijk van de waarde van de erfenis en van je relatie ten opzichte van de overledene.

Wanneer is het successierecht van toepassing?

Er zijn verschillende regels met betrekking tot het successierecht. Zo moeten er een aantal dingen in orde zijn voordat het successierecht van toepassing is.

  • De overledene moet op het moment van overlijden in Nederland wonen. Of diegene bezat de Nederlandse nationaliteit en woonde nog geen 10 jaar buiten Nederland.

  • Er moet een overzicht worden gemaakt van het nalatenschap van de overledene. Dit zijn niet alleen de bezittingen van de overledene, maar ook de schulden. Bij dit nalatenschap kunnen ook schenkingen vallen die al gedaan zijn voor het overlijden. Hier zijn verschillende regels voor. Als afstammelingen, dat wil zeggen kinderen en kleinkinderen, een schenking hebben ontvangen moeten ze die inbrengen bij het nalatenschap, of het moet zijn dat de overledene expliciet heeft vermeld dat ze hiervan zijn uitgesloten. Als een overige erfgenaam een schenking heeft ontvangen moet deze alleen in het nalatenschap worden opgenomen als dat expliciet is vermeld.Een schenking is niet zomaar een klein geldbedrag dat bij een verjaardag aan iemand wordt gegeven, maar het moet aan een aantal eisen voldoen. Zo mag een belastingvrije gift van een persoon in totaal niet hoger zijn dan 2688 euro per kalenderjaar. Voor meer informatie over deze schenkingen zie de belastingdienst

  • Als afstammelingen niet in het testament worden vernoemd, maar wel recht hebben op een deel van de erfenis volgens hun wettelijk erfdeel, kan de hoogte van de erfenis veranderen. Zij moeten dan wel een beroep op dit wettelijk erfdeel doen.

  • Als de overledene getrouwd was en geen testament heeft opgesteld wordt het nalatenschap verdeeld volgens het huwelijkse contract dat is opgesteld, dus dat kan gemeenschap onder goederen zijn, onder huwelijkse voorwaarden of bepaalde huwelijkse voorwaarden.

  • Er wordt ook successierecht berekend over de zogenaamde fictieve verkrijging. Dit zijn giften die niet gedaan zijn volgens het erfrecht, maar er dus wel onder vallen. Je kan denken aan het krijgen van een vermogensbestanddeel van de erflater gedurende zijn leven, terwijl hijzelf nog het genot ervan behield. Dit geldt alleen voor: erfgenamen tot de vierde generatie; echtgenoten van deze bloedverwante; de fiscaal partner en samenwonenden.

  • Als is bekeken wat allemaal bij het nalatenschap hoort, moet daarvan de waarde worden berekend. Dit gebeurt door alle verkregen zaken te taxeren op wat ze nu bij verkoop waard zouden zijn, plus alle liquide middelen minus alle schulden. Dit gebeurt ook zo bij de berekening van de nettoverkrijging. Ga na wat je qua bezittingen zijn, wat ze waard zijn en haal de eventuele schulden eraf. Dan hou je de nettoverkrijging over en daar moet het successierecht over worden betaald.

  • De schulden die mee worden gerekend in de berekening van je nettoverkrijging zijn er ook in allerlei vormen. Zo heb je gewone schulden als een hypotheek die nog niet is afgelost. De begrafenis of crematiekosten vallen hieronder, al is er een bepaald bedrag aftrekbaar. Legaten moeten van het nalatenschap worden afgehaald, al moet de persoon aan wie die is toegewezen wel successierecht betalen over die legaten. Legaten staan in het testament of codicil en betekent eigenlijk een gift aan een persoon volgens het testament.

Hoe bereken ik het successierecht?

Het is niet aan te geven wat het precieze bedrag aan successierecht is wat u moet betalen. Het ligt aan uw relatie tot de overledene en de totale waarde van de erfenis. Ten eerste is er een bedrag wat vrij staat van successierecht. Hierover hoef je dus sowieso geen belasting te betalen. Dit is als volgt bepaald:

  • Als echtgenoot of geregistreerd partner is het bedrag: 523.667 euro.

  • Voor een samenwoner ligt dat anders. Voor deze 523.667 euro kom je in aanmerking als je:

  • Langer dan zes maanden met de overledene hebben samengewoond.

  • Bij de gemeentelijke basisadministratie ingeschreven staan op hetzelfde adres als overledene.

  • In een notarieel samenlevingscontract een zorgverplichting hebben vastgelegd.

  • Geen bloedverwant in de rechte lijn (grootouders, ouders, kinderen, kleinkinderen) bent.

  • Voor de inkomstenbelasting een fiscaal partner van de overlevende bent.

  • Niet aan de bovenstaande voorwaarden voldoet, maar wel vanaf je 22ste jaar tot aan het overlijden vijf jaar met de overledene hebt samengewoond.

  • Als je aan geen enkele van de bovenstaande voorwaarden voldoet maar wel na je 22ste jaar vier jaar samen hebt gewoond, dan geldt een vrijstelling van  209.465 euro.

  • Als je drie jaar samen hebt gewoond, dan geldt een vrijstelling van 157.098 euro.

  • Als je twee jaar samen hebt gewoond, geldt een vrijstelling van 104.729 euro.

  • Kinderen tot 23 jaar: voor de kinderen tot 23 jaar geldt een vrijstelling van 4.479 euro voor elk jaar dat zij jonger zijn dan 23 jaar. Hierbij geldt een maximumvan 10.150 euro.

  • Kinderen vanaf 23 jaar: voor kinderen vanaf 23 jaar is er een vrijstelling van 10.150 euro. Deze vrijstelling is alléén van toepassing als het geërfde bedrag maximaal 26.852 euro is. Als het geërfde bedrag meer is dan 26.852 euro dan is de vrijstelling niet van toepassing.

  • Invalide kinderen: als het kind invalide is, krijgt het een vrijstelling 13.429 euro.

  • Voor ouders geldt een vrijstelling van 44.752 euro.

  • Andere bloedverwanten in de rechte lijn (grootouders en kleinkinderen)

    Zij hebben een vrijstelling tot 10.150 eurp. Als het geërfde bedrag hoger is dan 10.150 euro moet je over het hele bedrag belasting betalen.

  • In alle andere gevallen beslaat het vrijgestelde bedrag 1.942 euro.

Over het overige bedrag wat tot je nalatenschap behoort moet je dus successierecht betalen. De percentages successierecht zijn weer afhankelijk van je relatie ten opzichte van de overledene. Ook dit is weer afhankelijk van de waarde van de erfenis.