Hoe maak ik een balans?

En uit welke posten bestaat een balans?

25 maart 2020 12 november 2020

Een balans is een overzicht van de bezittingen, schulden en het eigen vermogen van je bedrijf op een bepaald moment. Hierdoor kun je in één oogopslag zien hoe je bedrijf ervoor staat. Hartstikke handig, maar hoe maak je zo'n balans?

Op de hoogte blijven van al het ondernemersnieuws?

Wat is een balans?

Op een balans kun je zien of je onderneming een positief of een negatief eigen vermogen heeft. Het eigen vermogen van een bedrijf is het verschil tussen de bezittingen en de schulden. 

Een balans is een momentopname en geeft de financiële situatie van je onderneming weer. Je kunt er dus op zien hoe je ervoor staat. Ook kun je de investeringen die je gaat doen en de manieren waarop je deze financiert, zien op je balans. Je kunt op elk moment een balans opstellen. Maar als het een onderdeel van je jaarrekening is, dan maak je hem aan het einde van je boekjaar. Een balans is, zoals de naam al zegt, altijd in evenwicht.

Hoe kun je een balans opstellen?

Een balans heeft een linker- en een rechterkant. De linkerkant is de activa- of debetzijde. Aan deze kant staan je bezittingen, zoals bijvoorbeeld geld, goederen of debiteuren, mensen die nog geld aan jou moeten betalen. Aan de rechterkant staat de passiva-, of creditzijde. Hier staan je schulden en je eigen vermogen, dus eigenlijk met welk geld je bezittingen zijn betaald. Je kunt hierbij denken aan vreemd vermogen of kortlopende schulden, bijvoorbeeld crediteuren.

Een vaste indeling van een balans ziet er als volgt uit:

Activa

  • Vaste activa

  • Vlottende activa

Passiva

  • Eigen vermogen

  • Lang vreemd vermogen

  • Kort vreemd vermogen

Een balans maken is niet altijd makkelijk. Daarom vind je hieronder een voorbeeld balans. 

Activa / DebetPassiva / Credit
Inventaris: € 400.000Eigen vermogen: € 500.000
Voorraad: € 300.000Lening van bank: € 200.000
Debiteuren: € 200.000Crediteuren: €  150.000
Kas: € 100.000Salarissen: € 150.000
Totaal: € 1.000.000Totaal: € 1.000.000

Welke posten staan er op een balans?

Er zijn verschillende soorten activa en passiva. Om het overzicht te houden is het niet handig om al je posten in willekeurige volgorde onder elkaar te zetten. Je kunt het best een balans opstellen door je bezittingen en schulden in categorieën te verdelen. Hiervoor kun je de vaste categorieën gebruiken die we hieronder noemen per soort activa en passiva. Deze categorieën zijn ingedeeld op basis van grootte. Het aantal posten dat je gebruikt is afhankelijk van de soorten bezittingen en schulden die je hebt. Een overzicht van de verdeling van de verschillende categorieën in een balans en een beschrijving van de verschillende soorten activa en passiva vind je hieronder. 

Het artikel gaat verder na de download.

Download:
Bereken de financiële toekomst van je bedrijf

Activa

Vaste activa

Vaste activa zijn dingen die langer dan één jaar aan je onderneming verbonden zijn.

  • Immateriële vaste activa: niet tastbare en niet financiële kosten, zoals oprichtingskosten en vergunningen

  • Materiële vaste activa: tastbare zaken die de bedrijfsvoering voor langere termijn dienen, zoals gebouwen en wagenpark

  • Financiële vaste activa: beleggingen op de lange termijn, zoals aandelen en beleggingen

  • Niet toe te wijzen vaste activa: hieronder worden posten vermeld die niet passen onder een van de andere posten van vaste activa, zoals aankoopsommen

Voorbeelden van vaste activa zijn: een bedrijfspand, inventaris, auto van de zaak, machines, computerapparatuur, deelnemingen.

Vlottende activa

Vlottende activa zijn zaken die binnen één jaar in geld omgezet kunnen worden. Ook liquide middelen (geld) vallen hieronder.

  • Voorraden: goederen binnen het bedrijf die dienen om eindproducten te vervaardigen en de eindproducten die nog niet zijn verkocht, zoals onderhoudsmiddelen en verpakkingsmateriaal

  • Vorderingen: openstaande posten en vooruitbetaalde kosten, zoals BTW en debiteuren.

  • Effecten: waardepapieren die niet als investering voor de lange termijn bedoeld zijn, zoals effecten en obligaties

  • Liquide middelen: geldelijke middelen die direct beschikbaar zijn, zoals bankrekeningen en contanten

Voorbeelden van vlottende activa zijn: voorraden, debiteuren, banktegoeden en kasgeld.

Passiva

Eigen vermogen

Onder het eigen vermogen verstaan we het bedrag dat je als ondernemer zelf in je onderneming hebt geïnvesteerd.

  • Gestort en opgevraagd kapitaal: het aandelenkapitaal dat in bezit is van de aandeelhouders

  • Agio: het bedrag dat aandeelhouders meer hebben betaald dan de aandelen waard zijn

  • Herwaarderingsreserve: een reserve dat net zo groot is als het verschil tussen de boekwaarde voor en na de herwaardering van een bezit

  • Wettelijke en statutaire reserves: overige wettelijke verplichte en in de statuten vermelde reserves

  • Overige reserves: alle overige reserves, zoals dividend

  • Onverdeelde winst: positieve uitkomst van de winst- en verliesrekening

  • Saldo verlies: negatieve uitkomst van de winst- en verliesrekening

  • Aandeel derden: eventuele dochterondernemingen

Lang vreemd vermogen

Het lang vreemd vermogen bestaat uit leningen die een looptijd hebben van meer dan één jaar.

  • Langlopende schulden: te betalen bedragen met een termijn van langer dan één jaar, zoals hypotheken en leningen

Kort vreemd vermogen

Het kort vreemd vermogen bestaat uit middelen die je onderneming slechts voor een korte tijd beschikbaar heeft en je dus op korte termijn weer moet terugbetalen. In elk geval binnen één jaar.

  • Kortlopende schulden: te betalen bedragen met een looptijd van korter dan één jaar, zoals salarissen en nog te betalen belastingen

  • Crediteuren, zoals leverancierskrediet

Overige passiva

  • Groepsvermogen: het vermogen van de rechtspersoon

  • Voorziening: hierin worden bedragen geboekt om aan verplichtingen te kunnen voldoen die in de toekomst (kunnen) ontstaan, zoals pensioenvoorzieningen en verzekeringen

  • Achtergestelde leningen: kredieten waarbij de schuldeiser in het geval van faillissement van de schuldenaar pas zijn geld terug kan krijgen als alle andere schuldeisers zijn betaald

  • Niet toe te wijzen passiva: hieronder worden posten vermeld die niet zijn onder te brengen bij één van de andere posten van de overige passiva, zoals vreemd vermogen en schulden

Lees meer

Een balans is niet hetzelfde als een resultatenoverzicht of winst- en verliesrekening. Ook kun je naar aanleiding van de cijfers van je balans financiële ratio's berekenen die meer zeggen over je financiële situatie. In het whitepaper Bereken je financiële toekomst lees je hoe je de balans interpreteert en hierop kunt sturen.