Btw in Nederland: alle tarieven en vrijstellingen

Het hoog btw-tarief, het laagtarief, het nultarief en de vrijstellingen

13 juni 2022 4 minuten

Zodra je goederen of diensten levert, ben je als ondernemer verplicht btw te berekenen. Nederland kent drie soorten btw-tarieven: het hoge btw-tarief, het lage en het nultarief. Maar welk tarief moet je voor een product of dienst berekenen?

Btw in Nederland

De drie btw-tarieven in Nederland zijn 21%, 9% en het nultarief. Maar in sommige gevallen kun je ook vrijstelling krijgen. Als je ondernemer voor de btw bent, is het belangrijk om te weten hoe het werkt met de btw.

Hoeveel btw?

De vraag is namelijk vaak: hoeveel btw moet je rekenen? Is de btw 9% of 21%, of is een product of dienst btw-vrij? Hoeveel btw rekent een kapper? Of hoeveel btw zit er op drank, kleding of voedsel? Kortom, steeds weer diezelfde vraag. We bespreken alle btw-tarieven en de bijbehorende producten en diensten die in die categorie horen. Aan het eind noemen we nog een paar categorieën waar vaak specifiek vragen over zijn. 

Btw hoog: 21%

Het algemene btw-tarief is 21%. Dit tarief wordt ook wel het hoog btw-tarief genoemd. In 2012 is dit tarief verhoogd van 19 naar 21% en sindsdien is het zo gebleven. Het hoog btw-tarief is van toepassing op alle goederen en diensten die niet onder de andere tarieven vallen. Dus: in principe is de btw op arbeid 21%, tenzij anders aangegeven. Hetzelfde geldt voor goederen.

Laag tarief btw: 9%

Het laag btw-tarief is op 1 januari 2020 verhoogd van 6% naar 9%. Dit tarief geldt voor een grote diversiteit aan goederen en diensten.

  • Etenswaren en dranken (behalve alcoholhoudende) en grondstoffen hiervoor;

  • Rundvee, schapen, geiten, varkens en paarden;

  • Geneesmiddelen;

  • Boeken, dagbladen en tijdschriften;

  • Land- en tuinbouwzaden;

  • Sierteeltproducten.

Onder andere de volgende diensten vallen ook onder het laag btw-tarief:

  • Personenvervoer;

  • Diensten van een kapper;

  • Herstel van fietsen;

  • Uitvoerende kunstenaars (een artistieke prestatie die het publiek direct of indirect kan beluisteren of bekijken);

  • Verhuur van vakantiewoningen;

  • Renovatie in en aan woningen die langer dan twee jaar in gebruik zijn genomen. 

Nultarief: 0%

Als goederen worden uitgevoerd naar het buitenland en daar worden verbruikt, vallen ze niet onder de Nederlandse omzetbelasting. Die belast namelijk alleen het verbruik in Nederland. In deze gevallen geldt het zogenaamde nultarief en hoef je geen btw te berekenen. Voor de levering van producten en diensten aan ondernemers en rechtspersonen in EU-landen geldt het 'bestemmingslandbeginsel'. Dit houdt in dat de heffing van omzetbelasting plaatsvindt in het EU-land waar de goederen heen worden verzonden. Let op: als je goederen of diensten levert aan particulieren in andere EU-landen, dan moet je wel btw heffen. Lees meer over btw en het exporteren van goederen

Vrijstellingen btw

Vrijgesteld van btw zijn onder meer de diensten van artsen, verpleegkundigen verzekeringsadviseurs en journalisten. Ook onderwijs gericht op de uitoefening van een beroep of functioneren in een werkkring, is vrijgesteld van btw. Vrijstelling houdt in dat over de vergoeding geen omzetbelasting verschuldigd is.

Wel of geen vrijstelling?

De vraag of diensten wel of niet zijn vrijgesteld, levert nogal eens discussie op. Het werk van journalisten en tekstschrijvers bijvoorbeeld is alleen vrijgesteld als het gaat om het eigen gedachtegoed van de auteur. Maakt dezelfde journalist slogans of vervaardigt hij leesbare teksten voor brochures, dan vallen de werkzaamheden onder het algemene tarief van 21%.

Btw op auto’s: margeregeling en BPM

Bij de verkoop van tweedehands auto's gelden speciale regels. Als je de margeregeling toepast, mag je de nog aanwezige rest-BPM (Belasting op Personenauto's en Motorrijwielen) niet verrekenen met de door jou te betalen btw.

Een rekenvoorbeeld:

Je koopt een tweedehands occasion voor € 3.000,-. De rest-BPM bedraagt nog € 5.000,-. Na een opknapbeurt wordt de auto verkocht voor € 10.000,-. Met toepassing van het normale btw-systeem zou je de rest-BPM op de verkoopprijs in mindering mogen brengen. Onder de margeregeling is echter de aankoopprijs van toepassing.

Heb je bij het opknappen van de auto nieuwe onderdelen gebruikt, dan kun je de btw die aan jou in rekening is gebracht voor deze onderdelen in vooraftrek brengen.

Schemergebied

Bevind je je met je werkzaamheden in een schemergebied? Weet je niet zeker onder welk tarief je valt? Vraag dan altijd schriftelijk inlichtingen bij de Belastingdienst. Bedenk je ook dat een btw-vrijstelling in eerste instantie gunstig lijkt maar dat niet altijd is. Als je namelijk goederen inkoopt die je gebruikt voor vrijgestelde prestaties, dan mag je de btw die jou daarbij in rekening is gebracht, niet als voorbelasting aftrekken bij je btw-aangifte.

Vragen over btw op diensten en goederen

Hieronder een lijst van goederen en diensten en hun btw-tarief.

Btw op kleding

In principe valt kleding in het hoge btw-tarief, oftewel 21%. Maar let op: het repareren van kleding valt onder het laag btw-tarief van 9%.

Btw op medicijnen

Medicijnen vallen in principe in het 9% tarief

Btw op voedsel

Voor alle voeding geldt het laag btw-tarief van 9%

Btw bouw

Voor bepaalde werkzaamheden van woningen van 2 jaar en ouder geldt ook het verlaagde btw-tarief van 9% als het gaat om isoleren, schilderen, stukadoren en behangen.

Btw op drank

Alcoholhoudende dranken vallen onder het hoog btw-tarief. Andere dranken (en alcoholarme dranken) vallen onder het laagtarief.

Btw op laptop

Op laptops en andere elektronica zit het hoog btw-tarief van 21%.

Btw berekenen

Je kunt eenvoudig zelf de btw berekenen. Als je het bedrag inclusief btw weet, neem je dat bedrag en deel je dat door 100 + het percentage waar de dienst of het product invalt.

Btw berekenen hoogtarief:

  • Prijs inclusief btw: € 250

  • Btw hoogtarief: 21%

  • Prijs exclusief btw: (250 / 121) x 100 = € 206,61

  • Btw: € 43,39

Btw berekenen laagtarief

  • Prijs inclusief btw: € 150

  • Btw laagtarief: 9%

  • Prijs exclusief btw (150 / 109) x 100 = € 137,61

  • Btw: € 12,39

Auteur

Job Jansen

Als freelance tekstschrijver en SEO-adviseur heb ik bijna dagelijks contact met bedrijven. Over de jaren heen heb ik samengewerkt met talloze inspirerende ondernemers, waardoor ik veel affiniteit heb gekregen met mkb’ers. Vanuit die ervaring probeer ik als redacteur bij MKB Servicedesk elke keer artikelen te schrijven waar ondernemers echt iets aan hebben.