Bij een op de drie bedrijfsovernames betaalt de koper een deel van de koopsom pas later, terwijl de verkoper ook een lening verstrekt. Tegelijkertijd stellen kopers steeds meer voorwaarden aan een overname. Dat blijkt uit onderzoek van overnameplatform Brookz.
Ondernemers die hun bedrijf verkopen, moeten steeds vaker zelf bijdragen aan de financiering van de overname. Bij 33% van de overnametransacties is inmiddels sprake van een combinatie van een verkoperslening en een zogenoemde earn-out. Dat laatste betekent dat een deel van de verkoopprijs afhankelijk is van de toekomstige prestaties van het bedrijf. Vorig jaar kwam deze combinatie nog bij 24% van de transacties voor.
Dit blijkt uit Deal Terms 2026, het jaarlijkse onderzoek van overnameplatform Brookz. Hiervoor werden 264 overnameadvocaten ondervraagd, die samen 958 mkb-transacties begeleidden tussen juli 2025 en juni 2026.
Steeds groter deel van koopsom wordt later betaald
Ook afzonderlijk worden verkopersleningen en earn-outs vaker ingezet. Bij 30% van de transacties verstrekt de verkoper een lening aan de koper. Bij 39% is een deel van de koopsom afhankelijk van toekomstige bedrijfsresultaten.
Bovendien gaat het om steeds grotere bedragen. Bij 45% van de earn-outs bedraagt de uitgestelde betaling meer dan een vijfde van de totale koopsom. Bij verkopersleningen is dat in 32% van de gevallen zo.
Volgens Brookz-oprichter Peter Rikhof komt deze ontwikkeling doordat kopers minder risico willen lopen. De prijzen op de mkb-overnamemarkt liggen volgens hem nog altijd hoog. Kopers zijn bereid die bedragen te betalen, maar verwachten steeds vaker dat verkopers een deel van het financiële risico blijven dragen.
Kopers kunnen vaker onder een overname uit
Niet alleen de financiering verandert, ook de voorwaarden waaronder bedrijven worden verkocht. Inmiddels bevat 70% van de koopovereenkomsten een of meerdere opschortende voorwaarden, tegenover 65% vorig jaar. Hierdoor kunnen kopers onder bepaalde omstandigheden alsnog van een overname afzien.
Het boekenonderzoek (due diligence) is met 81% de meest voorkomende voorwaarde. Ook het verkrijgen van bankfinanciering wordt steeds vaker als voorwaarde opgenomen: bij 72% van de overeenkomsten met opschortende voorwaarden, tegenover 49% in 2024.
Daarnaast bevat 51% een zogenoemde MAC-clausule. Daarmee kan een koper afhaken als de situatie van het over te nemen bedrijf wezenlijk verslechtert. In 2024 kwam deze voorwaarde nog bij 31% voor.
Onderhandelingspositie verkopers verslechtert
De ontwikkelingen wijzen volgens Brookz op een verdere verschuiving naar een kopersmarkt. Van de ondervraagde overnameadvocaten zegt 57% dat kopers de afgelopen zes maanden de sterkste onderhandelingspositie hadden. Twee derde verwacht dat dit ook het komende halfjaar zo blijft.
Voor ondernemers die hun bedrijf willen verkopen, betekent dit dat zij vaker rekening moeten houden met een gedeeltelijk uitgestelde betaling en meer onzekerheid over het doorgaan van de overname. Volgens Rikhof is de bereidheid van verkopers om financieel risico te blijven dragen inmiddels voor veel overnametransacties een belangrijke voorwaarde om tot een akkoord te komen.
