Ondernemen volgens Michael Beeks (Beeks Oog & Oor): "Je bent een duursporter die nooit de finish bereikt"

Meetkunde, mode en mensen

Als 9-jarige schreef Michael Beeks zijn droom op in een schoolschrift: een eigen optiek. De jonge Michael Beeks wist twee dingen zeker: hij hield van verkopen en hij wilde later contactlensspecialist worden, net zoals zijn vader. Hij verdiende zakgeld met allerlei projecten, zoals een eigen wasstraat. Hij volgde de opleiding tot opticien, liep stage en nam op 21-jarige leeftijd een optiekzaak over in 's-Gravenzande.

"Je bent als zelfstandig opticien bezig met medische meetkunde, mensen en mode", vertelt hij. "Het vak is ontzettend afwisselend. Je werkt zowel met computers en machines als met je handen. De ene dag verkoop je brillen, de andere dag ben je op een contactlenscongres en ontdek je de laatste innovaties."

Persoonlijke aandacht: 'Ons werk doet ertoe'

Alles wat hij verkoopt is maatwerk, vertelt hij. "Elke contactlens, zonnebril of hoortoestel is persoonlijk aangemeten", zegt hij. "Met ons vakmanschap hebben we impact op het leven van mensen: beter horen, beter zien. Ons werk doet ertoe. Dat is een fijne gedachte."

Aandacht voor de klant moet altijd voorop staan, leerde hij van zijn vader. Die werkte ruim twaalf jaar met hem samen in zijn eigen zaak, tot hij om gezondheidsredenen met vervroegd pensioen ging. "Net als mijn vader heb ik een goed geheugen en wil ik mensen echt leren kennen", zegt hij. "Hij verbaasde klanten door zich jaren later nog details te herinneren. Naast dat je goed moet zijn in je vak, maakt persoonlijke aandacht dat mensen terugkomen."

Zeldzame combinatie als mkb-ondernemer

Beeks Oog & Oor is 24 jaar later een brede combiwinkel. Klanten van alle leeftijden kunnen er terecht voor contactlenzen, zonnebrillen, optometrie, kinderoogonderzoeken en audiciendiensten. "Dat al deze disciplines samenkomen in een zelfstandige zaak is zeldzaam in Nederland", vertelt Beeks. "Ik vind het leuk om met veel disciplines tegelijkertijd bezig te zijn. En het slaat aan. Vooral dankzij mond-tot-mondreclame bedienen we inmiddels klanten in heel Zuid-Holland."

Geld & groei

Ondernemen is soms moeilijk, weet Beeks. Op 21-jarige leeftijd begon dat al met de financiering van de zaak. "Ik was net een huis aan het kopen en had geen eigen vermogen", vertelt hij. "Gelukkig dacht ABN AMRO met ons mee over creatieve oplossingen."

Borgstellingen, leningen en lijfrenteconstructies

In de beginfase gebruikte hij startersborgstellingen en stond zijn vader garant met zijn huis. Beeks nam de voorraad van de bestaande winkel over via een lening die hij door de jaren heen afbetaalde. "Uiteindelijk nam ik de laatste 50 procent van de aandelen van mijn vader over via een lijfrenteconstructie. Dat was belastingtechnisch voordelig."

De coronacrisis was even spannend, maar pakte goed uit. "Klanten konden namelijk nog wel naar de opticien", vertelt hij. "We bleven altijd liquide. Na de crisis verhuisden we naar een nieuw kooppand. Met bijna vijfhonderd vierkante meter is het twee keer zo groot als de vorige zaak."

Meer geld nodig dan gedacht

Toen ontstond de echte uitdaging. "Ik dacht dat ik genoeg had gespaard om ook de verbouwing te financieren, maar na covid waren de kosten flink opgelopen", legt hij uit. "Bovendien kwam er meer bij dan ik had gedacht, zoals hogere kosten voor elektra en luchtbehandeling. Toen heb ik een gedeelte moeten financieren, dit keer bij ING."

Na de opening liep hij tegen een volgend financieel obstakel aan. "Ik leerde een belangrijke les: met een grotere zaak heb je ook een ruimere voorraad nodig", zegt hij. "Maar die had ik niet meegefinancierd en dat gaf het eerste jaar veel druk. Gelukkig liepen de zaken goed en sloot de omzet binnen een jaar weer aan bij de extra vierkante meters."

Ondernemersprijs

Zijn succes viel op bij de lokale middenstandsvereniging. Die schreef hem in voor de MKB Westland Ondernemersprijs. "We wonnen en dat versterkte onze naamsbekendheid nog meer", vertelt Beeks. "Nu weten klanten uit heel Zuid-Holland ons te vinden."

'Een duursporter die nooit de finish bereikt'

Voor hemzelf was de prijs een mooi moment om stil te staan bij het succes. "Als ondernemer ben je eigenlijk altijd bezig met het volgende punt op de horizon", vertelt Beeks. "Je bent als een duursporter die nooit de finish bereikt. Dat is niet erg. Je streeft en lijdt, maar dat brengt je verder. Toch is het soms fijn om zo'n schouderklopje te krijgen en je succes te laten bezinken."

Directe tegenslag na succes: inbrekers in de zaak

Vlak na de viering van de ondernemersprijs, volgde opnieuw tegenslag. Er werd rond de feestdagen twee keer ingebroken in de zaak. "De eerste keer was de schade te overzien, ze hadden vooral spullen uit de oude collectie buitgemaakt", zegt hij. "Maar de tweede keer was de ravage in het interieur groot."

De schade bedroeg meer dan een ton. Bovendien had het emotionele impact. Beeks: "Je hebt zoveel energie en tijd gestoken in de opbouw van je zaak. Als ze dat vernielen, dan ben je wel even verdrietig en denk je: waar doe ik het voor?"

'Hard werk wordt beloond'

Maar opgeven zit niet in zijn aard. "Mijn motto is: omzet is het gevolg van je inzet", zegt hij. "Ook dat leerde ik van mijn vader. Hard werk wordt uiteindelijk beloond, geef niet op. De volgende dag ging ik dus weer aan de slag om de boel op te bouwen. Inmiddels hebben we de beveiliging flink opgeschaald met extra alarmen, camera's en rolluiken."

Ondernemer biedt hulp aan de zorg

Naast het herstel van de inbraken, blijft Beeks zich richten op de langetermijnstrategie van de zaak. De jury prees bijvoorbeeld zijn vooruitstrevende rol in de anderhalvelijnszorg. Dat is lichte, specialistische zorg die niet in het ziekenhuis hoeft plaats te vinden, maar wel de expertise van een specialist vereist.

"We hebben vlak voor corona een traject opgezet met het Graafschap ziekenhuis en zorgverzekeraar DSW", legt Beeks uit. "Als oog- en oorspecialisten kunnen we namelijk veel mensen helpen. Zij kunnen binnen een week bij ons terecht en de zorg gaat niet van hun eigen risico af. Zo vangen we nu ongeveer 80 procent van de ziekenhuisverwijzingen op."

Duurzaam ondernemen

Kwaliteitsmontuur versus goedkope bril uit China

Het was wel even schakelen voor Beeks en zijn medewerkers. "We werkten voorheen vooral voor mensen die speciaal voor maatwerk kwamen", legt hij uit. "Die klanten hoefden we niet uit te leggen dat kwaliteit duurder is en dat een bril van een goed merk langer meegaat dan een goedkope variant uit China."

Aandacht, uitleg en strijd tegen fast fashion

Via het anderhalvelijnszorgtraject kregen zij klanten uit allerlei inkomensgroepen binnen. "Dat was even schakelen, maar wat blijkt: als je klanten aandacht en goede uitleg geeft, kiezen ze toch verrassend vaak voor een duurzamer product."

Beeks heeft een hekel aan 'fast fashion', zegt hij. "Ik wil liever dat mensen lang tevreden zijn met een goede bril. Als een bril nog goed is en een klant vraagt alleen om nieuwe glazen, zal ik nooit proberen een hele nieuwe bril te verkopen."

'Niks verkopen is het meest milieuvriendelijk'

De ondernemer streeft naar een zo duurzaam mogelijke bedrijfsvoering. Zo recyclet hij oude brillen en investeerde hij in zonnepanelen en duurzame isolatie, vloerverwarming en koeling. "Ik doe mijn best, maar ik loop er niet mee te koop. Niks verkopen is tenslotte het meest milieuvriendelijk."

Innovatie & digitalisering

Technologie speelt een belangrijke rol in de zaak. Zo verkoopt Beeks wekelijks meerdere smart glasses met camera's en microfoons erin. Hij voorspelt dat technologie in brillen op den duur de standaard wordt. "We gaan een nieuw tijdperk in. Straks kijk je even omhoog in je bril op sterkte en heb je een berichtje gelezen."

Verder zoekt hij nieuwe systemen om slimmer te werken. "Denk aan een systeem waarbij klanten zichzelf kunnen aanmelden als de medewerkers druk zijn," vertelt hij. "Efficiënter werken is belangrijk, want het is op de krappe arbeidsmarkt lastig om voldoende specialistisch personeel te vinden."

Personeel & werkgeverschap

Daarnaast kijkt Beeks bij zijn zoektocht naar personeel breder dan alleen gediplomeerde opticiens. "Ik heb nu twee gastvrouwen aangenomen die veel werk uit handen nemen, zoals de ontvangst met koffie en het inplannen van afspraken. De opticiens houden zo meer tijd over voor specialistisch werk."

Drijfverentraject

Om medewerkers te vinden en te binden in een krappe arbeidsmarkt, investeert hij veel in zijn personeel. Bij Beeks Oog & Oor werken inmiddels twintig mensen. Met een speciaal drijfverentraject ontdekt hij wat alle medewerkers motiveert in hun werk, zodat hij hierop in kan spelen.

Aan de slag met persoonlijk leiderschap

Beeks richt zich zelf komende tijd vooral op persoonlijk leiderschap. "Een goede opticien is nog geen goede manager, ik heb nog veel te leren", zegt hij. "Ik wil manieren vinden om medewerkers in hun kracht te zetten, zodat het bedrijf nog zelfstandiger kan draaien. Dan houd ik tijd over voor andere dingen die ik leuk vind, zoals innoveren, klanten helpen of een bestuursfunctie bij een ondernemersclub."

'Het gaat niet om deze aankoop, maar de volgende'

Hoe de toekomst van Beeks Oog & Oor er ook uitziet, de kernwaarden moeten altijd centraal staan. "Als je groeit, wordt het lastiger zelf dagelijks die kernwaarden over te brengen", zegt Beeks. Daarom schreef hij een manifest.

"Daar staat in waar we voor staan en hoe we dat voor elkaar krijgen: kwaliteit, vakmanschap en persoonlijke aandacht", vertelt hij. "Klanten moeten zo tevreden zijn dat ze over vijf jaar terugkomen. Het gaat niet om deze aankoop, maar om de volgende."

5 tips van Michael Beeks:

1. Focus op inzet, de omzet volgt vanzelf: staar je blind op de cijfers in het eerste jaar, werk hard en lever kwaliteit.

2. Ken je klant: onthoud persoonlijke details van de mensen die je winkel binnenlopen. Oprechte aandacht leidt ertoe dat zij steeds bij je terugkomen.

3. Zorg altijd voor een financiële buffer: een sterke kaspositie maakt je bestand tegen onverwachte tegenvallers.

4. Financier de groei van je voorraad mee: als je zaak groeit in vierkante meters, groeit je voorraad mee. Vergeet die kosten niet op te nemen in je begroting.

5. Investeer in persoonlijk leiderschap: sta open voor nieuwe managementinzichten en zet medewerkers in hun kracht, zodat het bedrijf minder afhankelijk wordt van jouw aanwezigheid op de werkvloer.

Auteur

Claartje Vogel

Schrijft al meer dan 10 jaar over economie, financiën en ondernemen, onder andere voor MKB Servicedesk. Zoekt graag ingewikkelde zaken uit en houdt van verhalen vertellen. Reist ondertussen de wereld rond.