Kleine en middelgrote bedrijven zijn een aantrekkelijk doelwit voor cybercriminelen. Uit internationaal onderzoek blijkt dat het mkb relatief vaak te maken krijgt met datalekken en gijzelsoftware. Toch investeren veel kleine ondernemers nauwelijks in digitale beveiliging.
Het mkb wordt ongeveer vier keer zo vaak getroffen door bevestigde datalekken als grote ondernemingen, blijkt uit het Data Breach Investigations Report 2025 van Verizon. Ook andere onderzoeken wijzen op de kwetsbaarheid van kleinere bedrijven. Zo kreeg volgens het Cyber Readiness Report 2025 van verzekeraar Hiscox 59% van de ondervraagde mkb-bedrijven in de voorgaande twaalf maanden te maken met een cyberaanval.
Een belangrijke oorzaak is dat kleinere bedrijven vaak minder geld en personeel beschikbaar hebben voor cybersecurity. Daardoor kunnen criminelen relatief eenvoudig misbruik maken van zwakke plekken in hun digitale beveiliging.
Ransomware speelt grote rol bij datalekken
Vooral ransomware vormt een bedreiging voor het mkb. Bij deze vorm van cybercriminaliteit versleutelen aanvallers bestanden of systemen en eisen ze losgeld om de toegang te herstellen. Soms dreigen ze daarnaast gestolen bedrijfsgegevens openbaar te maken.
Volgens Verizon speelde ransomware een rol bij 88% van de onderzochte datalekken bij kleinere en middelgrote organisaties. Bij grote bedrijven was dat 39%.
Cybercriminelen maken bovendien steeds vaker gebruik van zogenoemde Ransomware-as-a-Service. Daarbij kunnen criminelen bestaande aanvalstechnieken en software gebruiken zonder die zelf te hoeven ontwikkelen. Dit maakt het mogelijk om op grote schaal bedrijven aan te vallen.
Cyberaanval kan bedrijfsvoering stilleggen
De financiële gevolgen van een cyberaanval kunnen voor kleinere ondernemingen aanzienlijk zijn. Naast eventuele losgeldeisen krijgen bedrijven te maken met kosten voor systeemherstel, externe IT-specialisten en mogelijk juridische ondersteuning.
Ook kan een aanval de dagelijkse bedrijfsvoering verstoren. Wanneer medewerkers geen toegang meer hebben tot bestanden, klantgegevens of administratiesystemen, kunnen werkzaamheden stilvallen. Dat leidt tot omzetverlies en kan het vertrouwen van klanten schaden.
Uit het onderzoek van Hiscox blijkt bovendien dat een derde van de getroffen bedrijven een aanzienlijke boete kreeg na een cyberincident. De gevolgen beperken zich dus niet altijd tot het herstellen van de technische schade.
Ook kleine bedrijven zijn interessant voor hackers
Dat cybercriminelen zich vooral op grote organisaties richten, is een misvatting. Kleinere bedrijven beschikken eveneens over waardevolle informatie, zoals klantgegevens, betaalgegevens en toegang tot systemen van leveranciers of opdrachtgevers.
Bovendien hoeven aanvallers niet altijd een specifiek bedrijf uit te kiezen. Met geautomatiseerde aanvallen kunnen ze grote aantallen ondernemingen tegelijk benaderen, bijvoorbeeld via phishingmails of kwetsbaarheden in verouderde software.
Ook kunstmatige intelligentie speelt een steeds grotere rol bij cyberrisico's. Zo kan AI worden gebruikt om overtuigende phishingberichten op te stellen, waardoor frauduleuze e-mails moeilijker te herkennen zijn.
Hoe bescherm je je bedrijf tegen cyberaanvallen?
Ook zonder groot IT-budget kunnen mkb-ondernemers maatregelen nemen om het risico op een cyberincident te beperken:
Gebruik tweestapsverificatie. Beveilig zakelijke accounts met een extra inlogcontrole, vooral bij e-mail, boekhoudsoftware en clouddiensten.
Installeer beveiligingsupdates. Werk besturingssystemen, websites en andere software regelmatig bij om bekende kwetsbaarheden te verhelpen.
Maak regelmatig back-ups. Bewaar een kopie van belangrijke bedrijfsgegevens op een afzonderlijke, goed beveiligde locatie en controleer of deze kan worden teruggezet.
Train medewerkers in het herkennen van phishing. Maak duidelijke afspraken over verdachte e-mails, betaalverzoeken en het delen van gevoelige informatie.
Stel een noodplan op. Leg vast wat er moet gebeuren bij een cyberincident, wie verantwoordelijk is en hoe belangrijke bedrijfsprocessen kunnen doorgaan.
Voor ondernemers is het verstandig om cybersecurity niet alleen als een technische kwestie te beschouwen, maar ook als onderdeel van het bedrijfsrisicobeheer. Een goede voorbereiding kan de schade beperken wanneer een aanval toch slaagt.
