Wat zijn financiële ratio's?

Bereken rentabiliteit, solvabiliteit en liquiditeit

24 september 2021 5 minuten

Financiële ratio’s geven je inzicht in hoe je bedrijf er financieel voor staat. Dat is nuttig voor jezelf, maar ook voor een potentiële kredietverstrekker. Wat zijn financiële ratio’s precies, wat zijn de belangrijkste financiële ratio’s en wat kun je er als ondernemer mee?

Wat zijn financiële ratio's?

Financiële ratio’s zijn verhoudingsgetallen of kengetallen die wat vertellen over de financiële situatie en ontwikkeling van een bedrijf. Voor een beoordeling van de financiële ontwikkeling van een onderneming wordt namelijk niet alleen naar de balans en winst- en verliesrekening van een onderneming gekeken. Een kredietverstrekker kijkt ook naar de onderlinge verbanden in die overzichten over een langere tijd. Deze onderlinge verbanden worden uitgedrukt in ratio’s of kengetallen. Je kunt aan deze getallen zien of een onderneming financieel in een stijgende of dalende lijn zit. Dat maakt het makkelijk in te schatten of een bedrijf aan betalingsverplichtingen zal kunnen voldoen, en of het de moeite waard is om te investeren in een bedrijf.

Welke ratio's zijn er en wat kan ik ermee?

De meest gebruikte ratio's zijn de liquiditeitsratio, de solvabiliteitsratio en de rentabiliteitsratio. Je kunt ze berekenen op basis van gegevens uit de balans en de winst- en verliesrekening. Een korte toelichting op deze meest gebruikte ratio’s.

Liquiditeit

De liquiditeit van je onderneming laat zien in hoeverre je onderneming in staat is om aan de direct (op korte termijn) opeisbare betalingsverplichtingen te kunnen voldoen. Anders gezegd: het geeft een indicatie of je kortlopende schulden kunt betalen zonder daarvoor een lening of andere nieuwe financiële bron te hoeven gebruiken. Drie kengetallen voor de liquiditeit van je bedrijf:

1. Current ratio. Dit is de bekendste liquiditeitsratio. Met deze ratio krijg je inzichtelijk of een bedrijf (kortlopende) schulden kan betalen uit de vlottende activa. Je berekent deze ratio als volgt:

Current ratio = Vlottende activa / Kort vreemd vermogen

Vlottende activa zijn zaken die binnen één jaar in geld omgezet kunnen worden. Ook liquide middelen (geld) vallen hieronder. Het kort vreemd vermogen bestaat uit middelen die je onderneming slechts voor een korte tijd beschikbaar heeft, in elk geval korter dan één jaar. 

Is de uitkomst hiervan hoger dan 1, dan wil dat zeggen dat er op korte termijn voldoende 'liquiditeit' is om aan de korte schulden te voldoen. Een uitkomst lager dan 1 kan leiden tot liquiditeitsproblemen. Als deze problemen van langdurige aard zijn, kan een onderneming uiteindelijk failliet gaan. Als je current ratio hoger dan 1,5 is, heb je teveel liquide middelen. Die zou je beter kunnen investeren in de groei van je bedrijf.

2. Quick ratio. Ook de quick ratio geeft aan in hoeverre een bedrijf in staat is (kortlopende) schulden te betalen uit de vlottende activa. Alleen in het geval van de quick ratio tellen de voorraden hierbij niet mee, omdat je die niet meteen (geheel) in geld kunt omzetten. De quick ratio bereken je als volgt:

Quick ratio = (Vlottende activa - voorraad) / Kort vreemd vermogen

De gewenste uitkomst van de quick ratio is minstens 1. Natuurlijk is een te hoge uitkomst ook niet wenselijk. Dat zou namelijk betekenen dat het bedrijf veel liquide middelen onbenut laat.

3. Netto werkkapitaal. Het netto werkkapitaal is het kapitaal waarmee je dagelijks mee werkt. Vandaar de naam werkkapitaal. Hiermee zul je onder andere de rekeningen betalen. Het is niets anders dan het verschil tussen de vlottende activa en het kort vreemd vermogen op de balans van een onderneming. De berekening gaat dan ook op deze manier:

Netto werkkapitaal = Vlottende activa - kort vreemd vermogen

Hieruit volgt dat het netto werkkapitaal positief is op het moment dat de vlottende activa groter zijn dan het kort vreemd vermogen. Een netto werkkapitaalratio die toeneemt op een verbeterende liquiditeit. Benieuwd naar een voorbeeldberekeningen van liquiditeit? Lees dan het artikel over Liquiditeit berekenen.

Whitepaper:
Hoe regel je bedrijfsfinanciering?

Solvabiliteit

De solvabiliteit van een onderneming geeft inzicht in de mate waarin je onderneming aan haar betaalverplichtingen op lange(re) termijn kan voldoen. Deze ratio laat ook zien in hoeverre je afhankelijk bent van schuldeisers. Solvabiliteit is eigenlijk de verhouding tussen je eigen vermogen en het vermogen dat je nodig hebt. De solvabiliteitsratio wordt bijvoorbeeld door de bank gebruikt als je een kredietaanvraag doet. Ook de solvabiliteitsratio kun je berekenen met gegevens uit de balans:

Solvabiliteit = (Eigen vermogen / Totaal vermogen) x 100% Het eigen vermogen is het bedrag wat je als ondernemer zelf in je onderneming hebt geïnvesteerd. De bank ziet jouw onderneming als 'financieel gezond' als de uitkomst van de berekening ligt tussen de 20 en de 40 procent. Dit is overigens wel enigszins afhankelijk van je branche en ondernemingsvorm. In de horeca kan zelfs een solvabiliteit van 50% gevraagd worden. Met name in wat moeilijkere tijden is het wel zo fijn als de solvabiliteitsratio niet té laag is. Zo voorkom je dat je direct financiële problemen krijgt als de inkomsten tijdelijk wat teruglopen.

Rentabiliteit

De rentabiliteit laat het verband zien tussen het financiële resultaat (winst) van je onderneming en het geïnvesteerde vermogen. Met rentabiliteit maak je inzichtelijk in hoeverre investeringen winstgevend zijn. Twee soorten rentabiliteit:

1. Rentabiliteit Totaal Vermogen (RTV). Dit is de rentabiliteit van al het vermogen (eigen en vreemd) dat je in je bedrijf hebt geïnvesteerd. De RTV wordt berekend met cijfers uit de winst- en verliesrekening en de balans en ziet er als volgt uit:

RTV = ((Nettowinst + betaalde rente + belastingen) / Totaal vermogen) x 100%

Als je onderneming een vof of een eenmanszaak is, moet je voor een precieze berekening van de rentabiliteit nog wel het loon van de ondernemer in mindering brengen op de winst. Dit loon gaan namelijk naar de ondernemer en telt dus niet mee voor de rentabiliteit.

2. Rentabiliteit Eigen Vermogen. Hiermee kun je zien of het geïnvesteerde eigen vermogen het ook waard is geweest. Ook deze ratio wordt berekend met cijfers uit de winst- en verliesrekening en de balans. De berekening ziet er als volgt uit:

REV = (Nettowinst / Eigen vermogen) x 100%

Ook hier geldt dat als je onderneming een VOF of een eenmanszaak is, een gewaardeerd ondernemersloon van de nettowinst moet worden afgehaald.

Kom je er niet uit?

In dit artikel staan een hoop financiële termen en formules waarmee je ratio’s kunt berekenen. Kom je hier zelf niet uit, heb je een vraag over jouw onderneming of wil je ergens anders meer over weten? Stel dan je vraag aan een van onze MKB-adviseurs.


Meer weten over financiering voor je bedrijf? Bekijk dan de pagina Financiering voor Ondernemers