Als ondernemer bouw je via je bedrijf niet automatisch aanvullend pensioen op. Iedereen die in Nederland woont of werkt, bouwt AOW op. Voor extra inkomen naast je AOW kun je zelf aanvullend pensioen opbouwen. Dat kan bijvoorbeeld via een lijfrente, beleggingen of vermogen in je bedrijf. Welke mogelijkheid het beste past, hangt af van je ondernemingsvorm, financiële ruimte en wensen. In dit artikel ontdek je welke mogelijkheden je hebt om pensioen op te bouwen, of je nu zzp’er, vennoot of dga bent.
Hoe bouw je pensioen op als ondernemer?
Je inkomen voor later kan uit verschillende onderdelen bestaan. Breng eerst je AOW en eerder opgebouwd pensioen in kaart. Daarna kun je bepalen hoeveel je zelf nog moet opbouwen.
Hoeveel AOW bouw je op?
Heb je altijd in Nederland gewoond of gewerkt? Dan ben je verzekerd voor de AOW en dus heb je AOW opgebouwd. Een AOW-uitkering is het basispensioen van de overheid. Heb je een aantal jaar in het buitenland gewoond, dan krijg je mogelijk minder AOW.
De hoogte van een AOW-uitkering hangt ook af van je woonsituatie. Een alleenstaande met een volledige AOW ontvangt 70% van het netto-minimumloon. Partners die samenwonen ontvangen ieder 50%. Kijk voor meer informatie over de AOW op de site van de SVB.
Hoeveel pensioen heb je al opgebouwd?
Als ondernemer heb je mogelijk eerst in loondienst gewerkt voordat je voor jezelf begon. In dat geval heb je misschien pensioen opgebouwd bij een voormalige werkgever.
Op Mijnpensioenoverzicht.nl kun je zien hoeveel pensioen je via werkgevers hebt opgebouwd, inclusief de AOW-uitkering. Handig, want je kunt dit bedrag afzetten tegen het inkomen dat je verwacht nodig te hebben wanneer je de AOW-leeftijd bereikt. Zo krijg je een eerste beeld van het bedrag dat je zelf nog moet opbouwen.
Let op: op Mijnpensioenoverzicht.nl vind je alleen pensioen dat je via een pensioenregeling bij een werkgever hebt opgebouwd. Individueel pensioen dat je via een lijfrente hebt opgebouwd, staat hier niet bij.
Hoeveel pensioen heb je nodig als ondernemer?
Hoeveel pensioen je maandelijks nodig hebt, verschilt per persoon. Er bestaat geen vast bedrag of percentage voor. Het begint eigenlijk met de vraag hoeveel je zelf ongeveer nodig denkt te hebben om comfortabel te leven.
Welke factoren bepalen hoeveel pensioen je nodig hebt?
Kijk vooral naar het inkomen dat je later maandelijks nodig denkt te hebben. Houd rekening met je woonlasten, dagelijkse uitgaven, zorgkosten en plannen voor je vrije tijd. Je woonlasten kunnen tegen die tijd lager zijn, bijvoorbeeld doordat je hypotheek volledig is afgelost of de resterende schuld van je lineaire hypotheek flink is gedaald. Andere kosten, zoals zorguitgaven, kunnen juist stijgen. Misschien wil je je kinderen later financieel helpen bij het kopen van een huis.
Hoe bereken je hoeveel je zelf moet opbouwen?
Zet het gewenste maandinkomen naast je verwachte AOW-uitkering en (eventueel) eerder opgebouwde pensioen via een werkgever. Vergelijk daarbij steeds bruto- met brutobedragen of netto- met nettobedragen. Het verschil is het aanvullende pensioeninkomen dat je zelf moet regelen. Hoeveel je daarvoor jaarlijks moet inleggen, hangt onder meer af van je leeftijd, de resterende opbouwtijd, kosten en het verwachte rendement.
Een eenvoudig rekenvoorbeeld
Ondernemer Sophie verwacht na haar pensionering € 2.500 netto per maand nodig te hebben. Haar verwachte AOW-uitkering en eerder opgebouwde pensioen via een werkgever leveren samen ongeveer € 1.600 netto per maand op.
€ 2.500 - € 1.600 = € 900 per maand
Sophie moet dus zorgen voor netto € 900 aanvullend pensioeninkomen per maand, oftewel € 10.800 per jaar. Dit bedrag is niet hetzelfde als de jaarlijkse inleg die daarvoor nodig is. Die hangt onder meer af van haar leeftijd, beleggingsrendement, kosten en het aantal jaren tot haar pensioen.
Wat betekent de nieuwe pensioenwet voor ondernemers?
Sinds de invoering van de Wet toekomst pensioenen (2023) zijn de fiscale mogelijkheden om zelf pensioen op te bouwen verruimd. Een belangrijk onderdeel daarvan is de jaarruimte: het bedrag dat je onder voorwaarden fiscaal voordelig voor je pensioen kunt inleggen. Bij een pensioentekort kan deze jaarruimte oplopen tot 30% van je premiegrondslag. Ook kun je ongebruikte jaarruimte uit de afgelopen tien jaar mogelijk alsnog benutten via je reserveringsruimte.
Benieuwd hoeveel jaarruimte je hebt? Met de rekenhulp van a.s.r vooruit krijg je snel een indicatie.
Pensioenbeleggen met belastingvoordeel
Een lijfrentebeleggingsrekening is een manier om je fiscale ruimte te benutten en zelf kapitaal op te bouwen voor je pensioen. De beleggingsonderneming van onze kennispartner a.s.r. vooruit (100% dochter van a.s.r.) biedt hiervoor Persoonlijk Pensioen aan. Je bepaalt zelf wanneer en hoeveel je inlegt, binnen je beschikbare jaar- en reserveringsruimte. Je kiest zelf uit één van de 4 aangeboden beleggingsfondsen.
Je inleg wordt vervolgens belegd en je opgebouwde kapitaal staat vast voor je pensioen. Op je gekozen pensioendatum gebruik je het kapitaal om een lijfrente-uitkering aan te kopen. Over deze uitkering betaal je inkomstenbelasting.
Meer weten over wanneer je lijfrente kan ingaan, hoelang je deze kunt laten uitkeren en welke regels daarbij gelden? Lees dan meer over Persoonlijk pensioen van a.s.r. vooruit. Beleggen brengt kosten en risico’s met zich mee. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.
Welke pensioenvorm past bij jou?
Bepaal zelf welke pensioenvorm bij jouw situatie past. Er bestaat geen pensioenvorm die voor iedere ondernemer het beste werkt. Je kunt bij je keuze bijvoorbeeld letten op belastingvoordeel, risico, flexibiliteit en de mogelijkheid om je inleg aan te passen. Je kunt ook verschillende vormen combineren.
1. Deelnemen aan een pensioenregeling
Voor sommige zelfstandigen geldt verplichte deelname aan een pensioenfonds. Denk aan huisartsen, fysiotherapeuten, dierenartsen, notarissen en bepaalde ondernemers in de schilder- en afbouwsector.
Voor zelfstandigen bestaan ook vrijwillige collectieve pensioenregelingen. Of je kunt meedoen, hangt af van je beroep, branche en de voorwaarden van de regeling. Check via Bij welk pensioenfonds hoor ik? of er voor jouw bedrijfsactiviteiten een verplicht pensioenfonds geldt. Je branche- of beroepsorganisatie kan je meer vertellen over vrijwillige regelingen.
Kan passen bij: ondernemers die hun pensioen graag collectief regelen of vanwege hun beroep verplicht deelnemen.
2. Je pensioenregeling bij een werkgever voortzetten
Ben je recent voor jezelf begonnen en werkte je daarvoor in loondienst? Mogelijk kun je de pensioenregeling bij je voormalige werkgever vrijwillig voortzetten. Je betaalt de volledige premie dan zelf. De aanvraag moet meestal binnen negen maanden na het einde van je dienstverband worden ingediend. De premie is (onder voorwaarden) maximaal tien jaar fiscaal aftrekbaar.
Kan passen bij: startende ondernemers die kortgeleden uit loondienst zijn gegaan en hun bestaande regeling willen behouden.
3. Zelf pensioen opbouwen met een lijfrente
Een lijfrente is een verzamelnaam voor producten waarmee je fiscaal voordelig zelf pensioenkapitaal voor later kunt opbouwen. Dat kan via een lijfrenteverzekering, een geblokkeerde lijfrentespaarrekening (banksparen) of een lijfrentebeleggingsrekening.
Hoe werkt het belastingvoordeel van een lijfrente?
Inleg binnen je jaar- en reserveringsruimte mag je aftrekken van je belastbare inkomen in box 1. Het opgebouwde vermogen telt niet mee in box 3. De fiscale voordelen zijn bedoeld voor pensioenopbouw op de lange termijn. Het geld blijft daarom in principe gereserveerd tot de uitkeringsfase van je pensioen.
Gebruik je het geld toch eerder voor een ander doel? Dan heeft dat meestal fiscale gevolgen. Je betaalt in de regel inkomstenbelasting over het opgenoemen bedrag en mogelijk ook revisierente. In sommige specifieke situaties gelden uitzonderingen. De belastingheffing wordt uitgesteld tot je lijfrente-uitkering ingaat, meestal rond je AOW-leeftijd. Vanaf dat moment betaal je inkomstenbelasting over de lijfrente-uitkering.
Kan passen bij: ondernemers die belastingvoordeel willen benutten en hun geld tot de uitkeringsfase kunnen missen. Daarnaast kan het een goede ‘stok achter de deur’ zijn om het geld echt voor je pensioen opzij te zetten en niet in de verleiding te komen om het toch voor iets anders te gebruiken.
Let op: Welke belastingregels voor jou gelden, hangt af van je persoonlijke situatie. Belastingregels kunnen in de toekomst veranderen."
4. ‘Vrij’ sparen of beleggen
‘Vrij’ sparen en beleggen geeft je meer controle over je vermogen. Je kunt het geld tussentijds opnemen en bepaalt zelf hoeveel je opzijzet. Daar staat tegenover dat je inleg niet aftrekbaar is in box 1 zoals bij een lijfrente. Het vermogen moet worden opgegeven in box 3. Mogelijk betaal je vermogensbelasting (vermogensrendementsheffing).
Kan passen bij: ondernemers die flexibiliteit belangrijk vinden en tussentijds over hun geld willen kunnen beschikken.
5. Vermogen opbouwen in je onderneming
Ook de waarde van je bedrijf, aandelen in je bv of een bedrijfspand kan later inkomen opleveren. De uiteindelijke opbrengst blijft natuurlijk onzeker: je onderneming kan minder waard blijken dan verwacht of lastig verkoopbaar zijn. Daarnaast ben je als ondernemer zelf vaak het bedrijf: de waarde zit ook in jou als ondernemer. Bedenk dus ook hoeveel je onderneming nog waard is als jij er niet meer werkzaam bent. Beschouw bedrijfsvermogen daarom liever als slechts een onderdeel van je pensioenplan dan als enige voorziening.
Kan passen bij: ondernemers die verwachten hun onderneming of aandelen later te kunnen verkopen en daarnaast ook op andere manieren pensioen willen opbouwen.
Pensioen opbouwen als zzp’er, vennoot of dga
Je ondernemingsvorm bepaalt niet welke pensioenoplossing je verplicht moet kiezen, maar speelt wel mee. Vooral de scheiding tussen je privévermogen en ondernemingsvermogen verschilt.
Pensioen opbouwen als zzp’er
Veel zzp’ers werken vanuit een eenmanszaak en zullen hun aanvullend pensioen privé moeten regelen, bijvoorbeeld via een lijfrente of door vrij te sparen of te beleggen. Houd naast je pensioeninleg voldoende geld beschikbaar voor belastingen, tegenvallers en investeringen.
Pensioen opbouwen als vennoot
Als vennoot in een vof of maatschap ben je zelf verantwoordelijk voor je pensioen. Je kunt bijvoorbeeld privé een lijfrente afsluiten of vrij sparen en beleggen. Ook de toekomstige waarde van jouw aandeel kan onderdeel zijn van je pensioenplan. De verkoopopbrengst staat alleen niet vast. Combineer vermogen in de onderneming daarom bij voorkeur met pensioenopbouw daarbuiten.
Pensioen opbouwen als dga
Als dga kun je privé een lijfrente opbouwen of vermogen binnen je bv beleggen. Pensioenopbouw in eigen beheer is sinds 1 juli 2017 niet meer mogelijk. Kapitaal in de bv is bovendien niet automatisch pensioen: bij uitkering kunnen belastingen verschuldigd zijn.
Lees ook: Pensioen opbouwen als DGA: dit zijn je 5 opties
Personeel in dienst? Vergeet je eigen pensioen niet
Een pensioenregeling voor je medewerkers betekent niet automatisch dat je zelf ook deelneemt. Controleer in het pensioenreglement of je bent aangesloten en wat je daarnaast nog zelf moet opbouwen.
Valkuilen bij pensioenopbouw
Een goed pensioenplan draait niet alleen om de gekozen oplossing. Let ook op deze valkuilen:
Alleen op een AOW-uitkering rekenen. De AOW-uitkering is een basisinkomen en sluit mogelijk niet aan op je huidige uitgavenpatroon. De AOW bedraagt 50%-70% van het minimumloon. Hoeveel AOW je krijgt, is afhankelijk van hoeveel jaar je in Nederland hebt gewoond en of je alleenstaand bent of een partner hebt.
Jaar- en reserveringsruimte niet controleren. Je bent zelf verantwoordelijk voor het bewaken van je fiscale ruimte. Inleg boven je beschikbare jaar- en reserveringsruimte is niet fiscaal aftrekbaar.
Volledig vertrouwen op de verkoop van je bedrijf. De uiteindelijke verkoopprijs en het verkoopmoment blijven (zeer) onzeker.
Te laat beginnen. Je geld krijgt minder tijd om te groeien en de benodigde inleg per jaar kan hoger worden. Bij beleggen geldt: hoe langer je de tijd hebt, hoe groter de kans op rendement. Rendement is echter nooit gegarandeerd.
Geen zakelijke buffer aanhouden. Houd naast je pensioeninleg voldoende ruimte voor belastingen, tegenvallers en investeringen in je onderneming.
Begin op tijd met pensioen opbouwen
Een goed pensioenplan bestaat vaak uit meerdere onderdelen. Je verwachte AOW-uitkering en eventueel eerder opgebouwd pensioen via een werkgever vormen daarbij het vertrekpunt. De aanvullende opbouw stem je af op je financiële ruimte, behoefte aan flexibiliteit en bereidheid om risico te nemen. Omdat je inkomen, onderneming en privésituatie kunnen veranderen, is het verstandig om je pensioenplan ieder jaar opnieuw te bekijken. Zo blijf je gericht werken aan voldoende inkomen voor later.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er wanneer ik niets regel?
Je ontvangt later alleen een AOW-uitkering. Ben je in dienst geweest bij een werkgever met een pensioenregeling, dan kun je daar nog pensioen van uitgekeerd krijgen. Als je niet veel pensioen hebt opgebouwd, kan je besteedbare inkomen flink dalen.
Wat is het verschil tussen jaarruimte en reserveringsruimte?
Jaarruimte is het maximumbedrag dat je jaarlijks mag aftrekken van je inkomen en dus met fiscaal voordeel opzij mag zetten voor je pensioen. Reserveringsruimte bestaat uit niet-benutte jaarruimte uit de afgelopen tien jaar.
Kan ik pensioen opbouwen en belasting besparen?
Een lijfrente kan fiscaal voordeel opleveren. De inleg binnen je fiscale ruimte is aftrekbaar in box 1 en het opgebouwde vermogen telt niet mee in box 3. Over de latere uitkeringen (zodra je met pensioen gaat) betaal je inkomstenbelasting. Het belastingvoordeel hangt af van je persoonlijke situatie.
Hoeveel pensioen moet ik zelf opbouwen?
Trek je verwachte AOW-uitkering en eventueel eerder opgebouwd pensioen via de werkgever af van je gewenste pensioeninkomen. Het verschil moet je zelf aanvullen.
Is alleen een AOW-uitkering voldoende?
De AOW-uitkering bedraagt 50% van het minimumloon als je een partner hebt en 70% als alleenstaande. Daarnaast krijg je minder AOW als je een tijd in het buitenland hebt gewoond. Vergelijk je verwachte AOW met het bedrag dat je later maandelijks nodig denkt te hebben.
Heb ik als ondernemer automatisch pensioen?
Je bouwt meestal AOW op, maar geen automatisch aanvullend pensioen. Voor sommige beroepen geldt wel verplichte deelname aan een pensioenfonds.
