Zeven op de tien mkb-ondernemers gebruiken inmiddels AI. Toch blijft de technologie vaak beperkt tot teksten, afbeeldingen en andere losse taken. Bijna de helft weet nog niet hoe AI effectief binnen het eigen bedrijf kan worden ingezet.
AI-gebruik stijgt, maar strategische inzet is beperkt
Het mkb maakt in hoog tempo kennis met kunstmatige intelligentie. Inmiddels gebruikt 70 procent van de mkb-ondernemers AI, tegenover ongeveer een derde in 2025. Maar hoewel de technologie breed wordt omarmd, zetten ondernemers AI nog maar beperkt strategisch in.
Dat blijkt uit het MKB Barometeronderzoek van softwareontwikkelaar Exact, uitgevoerd door onderzoeksbureau Markteffect onder ruim 1.700 Nederlandse mkb-ondernemers.
AI vooral voor teksten en afbeeldingen
Voor de meeste ondernemers is AI inmiddels een praktisch hulpmiddel voor dagelijkse werkzaamheden. 56 procent van de mkb-ondernemingen gebruikt AI voor het schrijven van teksten en het genereren van afbeeldingen. 36 procent zet AI in om inzicht te krijgen in de bedrijfsprestaties.
De stap van losse toepassingen naar structurele inzet blijkt lastiger. Bijna de helft (47 procent) van de ondernemers weet nog niet goed hoe AI effectief binnen de eigen organisatie kan worden ingezet.
Dat kan ook verklaren waarom ondernemers terughoudend zijn met het delen van bedrijfsinformatie. 48 procent vindt het spannend om medewerkers met bedrijfsdata in AI-toepassingen te laten werken.
AI biedt kansen voor efficiëntie
Tegelijkertijd zien ondernemers wel degelijk de mogelijkheden. Twee derde van de mkb’ers ziet AI als een kans om efficiënter te werken. Voor twee op de vijf ondernemers is investeren in AI een prioriteit voor de komende periode.
Ook verwachten ondernemers dat AI hun sector structureel kan veranderen. Twee op de vijf mkb’ers denken dat AI invloed heeft of krijgt op traditionele bedrijfsmodellen en de manier waarop bedrijven geld verdienen. Voor ondernemers verschuift de vraag daarmee van 'wat kan ik met AI?' naar 'waar kan AI mijn bedrijf daadwerkelijk verbeteren?'
Accountancy loopt voorop
De bereidheid om in AI te investeren verschilt sterk per sector. Accountancy loopt voorop: 61 procent van de ondernemingen in deze sector noemt AI-investeringen een prioriteit. In de zakelijke dienstverlening is dat 53 procent. In de bouw ligt dat aandeel met 27 procent aanzienlijk lager. In de horeca geeft 31 procent van de ondernemers AI-investeringen prioriteit.
Van experiment naar bedrijfsproces
Volgens Joep Hoeks, Chief Product Officer van Exact, gebruiken veel mkb’ers AI nog vooral als losse tool naast hun dagelijkse werkzaamheden. De volgende stap is volgens hem om AI onderdeel te maken van bedrijfsprocessen.
Zo kan AI bijvoorbeeld afwijkingen in de boekhouding automatisch signaleren en correcties voorstellen. Ook kan de technologie vragen beantwoorden over winstgevendheid, cashflow en andere financiële KPI’s en verklaren waarom resultaten afwijken van het budget of eerdere periodes.
Voor mkb-ondernemers ligt daar een belangrijke volgende stap: niet alleen experimenteren met AI, maar gericht bepalen welke processen sneller, goedkoper of beter kunnen door de technologie.
