Burn-out bij medewerkers: werk als een hoge berg

Blog door Inette Mennen, Praktijkondersteuner Bedrijfsarts bij Zorg van de Zaak netwerk

19 april 2021

Medewerkers in het mkb hebben steeds meer last van psychische klachten. We zien dan ook dat MKB’ers meer aandacht voor de gezondheid van medewerkers hebben en investeren in het welzijn van hun personeel.

Uit onderzoek van Motivaction in januari 2021 blijkt bovendien dat ondernemers vrezen voor langdurige uitval van personeel door psychische klachten in de komende maanden. Tijdens de coronacrisis zagen zij het verzuim niet alleen toenemen, maar ook veranderen van aard. Waar eerst vooral frequent kortdurend verzuim voorkwam, veranderde dat naar langdurig verzuim door stress, privé problemen of conflicten. Daarom is het belangrijk dat ondernemers maatregelen treffen om het risico voor langdurig verzuim aan te pakken. 

Tip: zo voorkom je uitval door werkstress in coronatijd

Meer psychische klachten en langdurig verzuim

Ik werk als Praktijkondersteuner Bedrijfsarts (POB’er) voor het mkb bij Zorg van de Zaak. Hierbij ondersteun ik de bedrijfsarts bij sociaal-medische begeleiding en advisering van werknemers na ziekmelding. Daarnaast ga ik het gesprek aan met werknemers over preventie. In mijn werk merk ik ook dat er meer psychische klachten en langduriger verzuim onder werknemers in het mkb optreedt. Dat kan een aantal verschillende redenen hebben, zoals:

  • Meer werk om uit te voeren

  • De combinatie van werk en schoolgaande kinderen die zwaar valt

  • Zorgen van medewerkers om hun baan die op de tocht staat

  • De scheidslijn tussen werk en privé die in sommige sectoren wegvalt, waardoor werknemers maar door blijven gaan

Herken signalen hoge werkdruk

Om uitval door psychische klachten te voorkomen, is het belangrijk om signalen te herkennen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan:

  • Niet meer lachen

  • Overuren maken

  • (Meer) fouten maken

  • Geïrriteerd zijn 

  • Vergeetachtigheid

  • Lagere betrokkenheid: een werknemer heeft minder interesse in collega’s en in het werk

  • (Onverklaarbare) lichamelijke klachten: zoals hoofdpijn en slapeloosheid

Mijn tip: Hoe staat het met jouw werkstress? Doe de test van Zorg van de zaak! 

Stap voor stap de berg weer op

Vanuit mijn rol heb ik dagelijks gesprekken met werknemers die met psychische klachten kampen. Om het gevoel en probleem te duiden, maakt ik gebruik van een metafoor: de zieke werknemer ziet het werk als een hoge berg, waar hij of zij zelf vanaf is gevallen. Als de werknemer alleen al het woord werk van zijn werkgever of arbodienst hoort, of aan terugkeer naar werk denkt, ziet deze persoon die berg voor zich. Met daarbij het gevoel dat hij meteen weer boven op die berg moet staan. 

Hierdoor ontstaat er direct paniek en valt hij of zij terug in de emoties, waarmee deze persoon zich heeft ziek gemeld. Omdat hij de controle kwijt is. Ik vraag dan altijd of de medewerker zijn blik naar beneden naar de voeten wil richten. Door uit te leggen dat die werknemer letterlijk stap voor stap met werken kan beginnen, dat hij of zij op dit moment de controle is verloren en niet meteen bovenaan die berg hoeft te staan, ontstaat er rust en ruimte.

Nieuwe randvoorwaarden

Om goed te kunnen herstellen, is het belangrijk om de werknemer met aangepaste voorwaarden weer aan het werk te laten gaan. Dit betekent in de praktijk dat een werknemer in het werk direct gaat oefenen en aan de slag gaat met het aangeven van grenzen. De zieke werknemer moet dus nieuwe vaardigheden aanleren, zodat hij of zijn de eigen grenzen kan aangeven. En met kleine stapjes vooruit gaan.

Dat vraagt ook wat van de rol van de werkgever. Het is belangrijk dat je empathie en begrip toont voor de situatie. Verder is het in dit proces essentieel dat je als werkgever nieuwe randvoorwaarden creëert, zodat werken een middel voor herstel wordt. Denk bij randvoorwaarden bijvoorbeeld aan:

  • Andere taken zonder deadlines

  • Taken zonder prikkels

  • Laat de werknemer in eigen tempo werken

  • Geef afgebakende taken

  • Laat je werknemer niet (de eigen) mail doen

Tips voor werkgevers en werknemers

De impact van corona betekent niet alleen dat werknemers onder druk staan, voor werkgevers is het ook een lastige periode. Hierbij enkele tips voor zowel werkgevers als werknemers:

  • Blijf in gesprek met elkaar 

  • Vraag hoe het met die ander gaat

  • Let extra op medewerkers die nooit klagen of aangeven dat het werk te veel is

  • Onderzoek of werknemers vrije dagen nemen voor ontspanning of omdat er teveel werk is

Als er sprake is van veel werkstress en hoge werkdruk, is het belangrijk dat je na je werkdag kunt ontspannen en herstellen. Anders kan dat ertoe lijden dat je uiteindelijk niet meer kunt omgaan met stress. Blijf dat dus goed monitoren en laat werknemers gebruik maken van het preventieve spreekuur bij de bedrijfsarts. Een werknemer die er op tijd bij is, valt niet of minder lang uit en hersteld beter en sneller. Blijf in verbinding met elkaar en ga bijvoorbeeld samen wandelen en het gesprek aan. Dat praat vaak makkelijker.


Meer weten over het stimuleren van gezond werken? Bekijk dan de pagina Gezond werken: zo blijven jij en je medewerkers vitaal