Voorkom verzuim, voorkom hoge kosten

Wat kost een zieke medewerker gemiddeld?

Een zieke werknemer leidt al snel tot hoge kosten. Ook als het gaat om kortdurend verzuim, waarbij iemand maar enkele dagen ziek is.

Kosten verzuim per dag

Wat kost een zieke werknemer per dag? Schrik niet, het kost je namelijk gemiddeld € 250 tot wel € 400 per dag en dit kan nog verder oplopen (zie rekenvoorbeeld). Je bent al gauw 2,5 keer het dagloon van je medewerker kwijt.

Directe en indirecte verzuimkosten

Zo heb je te maken met directe kosten en indirecte kosten. Directe kosten zijn onder andere:

• Verplichte doorbetaling van het loon (minimaal 70% van het loon)

• Kosten voor arbodienstverlening

• Verdere interventies die door de arbodienst noodzakelijk worden gevonden en die je verplicht bent in te zetten, zoals Re-integratie Spoor 2, Arbeidsdeskundig Onderzoek, specialistische hulp en begeleiding. 

De indirecte kosten zijn vaak minder zichtbaar, maar wel hoger. Denk bijvoorbeeld aan:

• Vervangend personeel

• Verminderde productiviteit

• Extra werkdruk voor overgebleven collega’s

Hoe zijn kosten verzuim opgebouwd?

Je kunt de verzuimkosten dus zelf (globaal) berekenen per werknemer. Een exacte berekening varieert per sector, het salaris van je zieke werknemer en de precieze omstandigheden rond de ziekte. Ook de duur van de afwezigheid speelt een belangrijke rol. Andere factoren die van belang zijn:  

Voorbeeld van gemiddelde verzuimkosten  

Hier volgt een indicatie van verzuimkosten van een zieke werknemer: 

Bruto salaris werknemer = € 3.900 per maand (gemiddelde maandsalaris 2026) 

• Loondoorbetaling bij ziekte: 70% van het salaris, dit is € 2.730 per maand (wettelijk minimaal 70%, kan verplicht meer zijn als dat in de toepasselijke cao is vastgelegd. In veel cao’s staat dat je het eerste jaar 100% van het loon doorbetaalt, en in het tweede jaar 70, 80 of 90%) 

• Kosten interne verzuimbegeleiding: € 500 per jaar per werknemer 

• Vervangingskosten (tijdelijk): 1,5x het bruto salaris (hoger vanwege inwerkkosten, inefficiëntie) 

• Overige kosten (zoals dalende productiviteit, demotivatie team): 20% van de maandelijkse loonkosten 

Kosten ziekteverzuim per dag: 

• Bruto loon per dag: € 3.900 / 22 werkdagen = € 177,27 per dag 

• Loondoorbetaling per dag (70%): € 177,27 × 0.7 = € 124,09 per dag 

• Interne verzuimbegeleiding per dag: € 500 / 260 werkdagen = € 1,92 per dag 

• Vervangingskosten per dag (indien vervanging nodig is): € 177,27 × 1,5 = € 265,91 per dag 

• Overige kosten per dag (20% van loonkosten): € 177,27 × 0.2 = € 35,45 per dag 

Dit brengt de totale kosten van het ziekteverzuim op € 160 als je geen vervanging nodig hebt, en op € 425 als je wel vervanging moet regelen. Houd verder ook rekening met omzetverlies. Op termijn krijg je hier ook mee te maken doordat je bijvoorbeeld afspraken niet na kunt komen.  

Bereken je verzuimkosten

Het gemiddelde ziekteverzuim in Nederland ligt rond de 5% tot 5,5%. Dat betekent dat er per 100 werkdagen ongeveer 5 uitvallen. Wil je berekenen wat het verzuim in jouw organisatie kost of zou kosten? Voor een indicatie kun je bijvoorbeeld de rekentool gebruiken van Verzuimkosten.nl, gebaseerd op onderzoeks- en branchegegevens van TNO en CBS.  

Let op: Deze rekentool geeft slechts een indicatie. De exacte verzuimkosten kunnen in de praktijk anders zijn. 

Loonkosten bij arbeidsongeschiktheid

Volgens de Wet Uitbreiding Loondoorbetalingsverplichting Bij Ziekte (WULBZ) en de Wet verlenging loondoorbetalingsverplichting bij ziekte (VLZ) ben je verplicht om in de eerste twee jaar (104 weken) van arbeidsongeschiktheid minimaal 70% van het loon uit te betalen. Als dat bedrag onder het wettelijke minimumloon zit, moet je dit in ieder geval het eerste jaar (52 weken) aanvullen tot het minimumloon.  

In sommige gevallen belandt een werknemer direct in de Ziektewet (zoals bij ziekte door zwangerschap/bevalling en orgaandonaties e.a.). In dat geval kun je een vergoeding krijgen van het UWV om het loon van je werknemer door te betalen. Maar in de meeste gevallen zul je zelf het loon van een zieke werknemer moeten uitbetalen tijdens zijn ziekte.  

Kosten afhankelijk van cao

In een cao kan ook vastgelegd zijn dat je meer moet betalen dan 70%. In veel cao’s staat vast dat er in het eerste jaar 100 procent van het loon moet worden betaald en in het tweede jaar 70, 80 of 90%. 

Op grond van de cao voor jouw bedrijfstak zijn er ook een aantal loonelementen en vergoedingen die je als werkgever (gespreid) moet betalen tijdens de arbeidsongeschiktheid. Denk aan: 

• Pensioen 

• Vakantietoeslag 

• Structurele provisie of winstuitkering 

• Auto van de zaak 

• Gratificaties 

Re-integratie kosten

Als werkgever ben je verantwoordelijk voor de verzuimbegeleiding en re-integratie van je zieke werknemer. Doe je dit niet op de juiste manier, dan kun je een boete krijgen (loonsanctie). De kosten voor re-integratie bestaan onder meer uit:  

• Het opvolgen van de interventies die die arbodienst voorstelt en de daaruit voortkomende kosten. Denk aan activiteiten en diensten die versneld herstel kunnen bevorderen. 

• Aanpassing van de werkplek en hardware 

• Aanpassing taak- en rolverdeling 

• Opleiding en training i.v.m. aangepaste werkzaamheden  

• Papierwerk UWV/ arbodienst en eventueel juridisch advies. 

Let op: Re-integratiekosten spelen vooral een rol bij langdurige afwezigheid van minimaal 26 weken. Maar onderschat de kosten van de re-integratie niet. Want het kan een intensief en kostbaar traject zijn. De kosten van een arbeidsdeskundig onderzoek kunnen bijvoorbeeld al meer dan € 1.000 bedragen en een re-integratie spoor 2 traject (als je werknemer niet meer kan terugkeren bij jou) kost al snel € 3.000. Er zijn verzuim ontzorg oplossingen, waarbij deze hoge kosten inbegrepen zijn en collectief gedragen worden door alle deelnemende werkgevers. Dat kan heel veel kosten schelen. 

Arbodiensten rekenen verschillende tarieven 

Je bent verplicht om een arbodienst in te schakelen bij een langdurig zieke medewerker. De kosten voor arbodienstverlening kunnen sterk verschillen. In de basis ben je ongeveer € 140 tot € 185 per jaar kwijt per werknemer aan arbodienstverlening. Dat is minder dan € 1 per dag. Afhankelijk van de afspraken die je maakt met de arbodienst kunnen daar nog kosten bij komen. Bijvoorbeeld als er arbeidsdeskundigen worden ingezet buiten je basispakket om. Voor uitgebreidere dienstverlening kunnen de kosten oplopen tot € 300 tot € 500 per jaar.  

Pay-per-use of full service contract afsluiten met arbodienst 

Sommige arbodiensten bieden pay-per-use-modellen aan. Dit kan een interessante optie zijn als er weinig verzuim is binnen jouw organisatie. Toch blijft dit nattevingerwerk; je weet namelijk nooit wat de toekomst brengt. Op het gebied van verzuim biedt het verleden geen zekerheid voor de toekomst. Oftewel, verzuim laat zich niet voorspellen.

Valt iemand langdurig uit? Dan kost een consult bij een bedrijfsarts al snel € 250 per keer. Bovendien stelt de Wet Verbetering Poortwachter zo’n consult elke zes weken verplicht. Reken maar uit. Een ander nadeel van dergelijke contractvormen is dat de arbodienst weinig gestimuleerd wordt om zich maximaal in te spannen je werknemer zo snel mogelijk weer fit op de werkvloer te krijgen. Iedere consult en verrichting levert immers geld op. 

Dat zit anders bij een full service contract. Dan ligt het financiële risico van de verzuimbegeleiding bij de arbodienst. Die is er alles aan gelegen je werknemer zo snel mogelijk in goede gezondheid weer aan het werk te krijgen. Anders kost het namelijk niet jou, maar de arbodienst geld.  

Verzuimregistratie en -begeleiding 

Daarnaast ben je ook zelf tijd kwijt aan verzuimregistratie en -begeleiding. Denk aan de verzuimgesprekken met je werknemer, het contact met de arbodienst en je verplichtingen rondom re-integratie. 

Kosten arbeidsongeschiktheid na twee jaar

Als je werknemer na twee jaar arbeidsongeschiktheid nog niet (volledig) kan werken, dan komt diegene waarschijnlijk in aanmerking voor een WGA- of IVA-uitkering (volgens de WIA).

Als werkgever betaal je daardoor mogelijk een hogere premie aan het UWV. Grote en middelgrote werkgevers hebben namelijk te maken met een (deels) gedifferentieerde premie voor de WGA. Kleine werkgevers betalen een vaste sectorpremie. Het aantal werknemer dat in de WGA belandt heeft geen invloed op de premiekosten van een kleine werkgever (maximaal 25 vaste werknemers).

Verzuim verzekeren

Je kunt verzuimkosten voor een groot deel voorkomen door je te verzekeren. Hiervoor kun je een verzuimverzekering afsluiten. Als een van je werknemers dan ziek wordt, ontvang je een vergoeding, zodat je het loon van je werknemer kunt blijven betalen. Dat stelt je ook in staat om de kosten voor een vervanger te dragen. Bovendien stel je met een verzuimverzekering de continuïteit van je bedrijf veilig. Dat klinkt misschien heftig, maar langdurig verzuim in Nederland leidt in toenemende mate tot faillissementen onder mkb’ers die niet verzekerd zijn en zelf opdraaien voor hoge verzuimkosten in combinatie met productieverlies.  

Een verzuimverzekering afsluiten kan je zelf online regelen of, als je advies nodig hebt om een keuze te maken, via een verzekeringsadviseur. Het spreekt bijna voor zich dat het online regelen van de, bij voorkeur MKB verzuim-ontzorgverzekering, je veel kosten kan schelen.  

Premie verzuimverzekering

De premie van een verzuimverzekering ligt meestal tussen 3% en 5% van de loonsom. Dit is afhankelijk van de sector waarin je werkt, de grootte van je bedrijf en natuurlijk de wachttijd en dekking die je kiest.

Verzuimontzorgverzekeringen

Verzuimontzorgverzekeringen zijn tegenwoordig niet meer weg te denken binnen het mkb. Met deze verzekering combineer je bijvoorbeeld:

• Loondoorbetaling

• De arbodienst en bijbehorende dienstverlening

• Re-integratiebegeleiding

• Een onafhankelijke casemanager

Zo voldoe je aan alle wettelijke verplichtingen, zonder dat het je direct heel veel geld kost. Verdiep je wel goed in de dekking van de verzekering die je wilt afsluiten, deze kan namelijk behoorlijk verschillen. Zo worden niet alle gemaakte kosten en interventies altijd vergoed.

Lees meer over de MKB verzuimontzorgverzekering

WGA-premie 

Ben je eigenrisicodrager bent voor de WGA? Dan kun je een WGA-eigenrisicoverzekering afsluiten. Daarmee dek je de kosten voor werknemers die langer dan twee jaar ziek zijn en een WGA-uitkering ontvangen. 

Verzuimpreventie: voorkomen is beter dan genezen 

Hoewel verzuim nooit volledig te vermijden is, kun je het aanzienlijk verminderen. In Nederland wordt 70% van het verzuim veroorzaakt door psychische problemen, denk aan stress en te hoge werkdruk. Maar ook veel fysieke klachten kunnen voorkomen worden op de werkvloer.

Een goed beleid kan verzuim verminderen. Bijvoorbeeld door extra aandacht te geven aan werkdruk en goed contact te onderhouden met je werknemers. Weet wat er speelt bij jou op de werkvloer.

Lees meer over het maken van een goed verzuimbeleid

Auteur

Martin de Coninck

Vanuit mijn werk als freelance copywriter ervaar ik hoeveel er komt kijken bij ondernemen. Tijd is schaars en kennis bijspijkeren op het gebied van ondernemen schiet er al snel bij in. Juist als copywriter vind ik het belangrijk om de tijd te nemen onderwerpen goed te begrijpen en te onderzoeken. Door het vervolgens begrijpelijk op te schrijven wil ik ondernemers kennis bieden en tijd besparen, zodat zij het beste uit hun bedrijf kunnen halen.