Bestuurder in het mkb? Zorg voor een goede verzekering

Bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering

03 augustus 2012

Veel mkb'ers hebben geen bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering, ook wel BCA-polis genoemd. Dit is onverstandig: het risico op claims neemt toe. Voorkom dat je als bestuurder persoonlijk aansprakelijk wordt gesteld.

Voor wie is een BCA verzekering relevant?

Dit risico is relevant voor naamloze vennootschappen (NV’s), besloten vennootschappen (BV’s), verenigingen en stichtingen.

Waarom is een BCA verzekering belangrijk?

Een bestuurder zal bij zijn aanstelling niet meteen stilstaan bij mogelijke toekomstige aansprakelijkheidskwesties. Het komt echter vaak voor dat bestuurders naast of in plaats van de vennootschap aansprakelijk worden gesteld voor bepaalde kosten bij claims. Dit betekent dat het privévermogen van de bestuurder wordt aangesproken: je wordt persoonlijk aansprakelijk gesteld.

Voorbeelden van onbehoorlijk bestuur zijn:

  • Het onvoldoende informeren van commissarissen,

  • het verzuimen de kredietwaardigheid van contractspartners na te gaan,

  • het nalaten de onderneming te beschermen tegen voorzienbare risico’s en onverantwoord investeren

Fusies en overnames, en het niet voldoen aan de publicatie- en boekhoudplicht, blijken in de praktijk belangrijke oorzaken van persoonlijke aansprakelijkheid. Daarnaast worden veel aansprakelijkheidsclaims tegen bestuurders ingesteld naar aanleiding van het faillissement van de vennootschap.

Onbewusten, onderschatters en ontkenners

Er zijn drie groepen te onderscheiden bij organisaties die nog geen BCA-polis hebben, te weten de onbewusten, de onderschatters en de ontkenners.

1. Onbewusten

“Onbewusten” zijn zich niet bewust van de risico’s van bestuurdersaansprakelijkheid. Zij hebben er nooit goed bij stilgestaan, weten niet precies wat het betekent en wat de mogelijke consequenties zijn. Vaak horen verzekeraars “Ik wist niet dat ik dit risico liep” of  “Ik heb er wel ergens over gelezen of gehoord, maar ik wist niet dat het ook voor mij gold.” Kortom: organisaties zijn zich onbewust van het risico en hebben daardoor geen verzekering gesloten.

Wat moeten onbewusten doen?

Deze groep moet zich meteen bewust worden van bestuurdersaansprakelijkheidsrisico’s. Het is erg belangrijk dat een bewuste afweging over het verzekeren van bestuurdersaansprakelijkheid wordt gemaakt. Bestuurders van verenigingen en stichtingen schrikken regelmatig. Vaak zijn zij vrijwilliger, zetten zich met ziel en zaligheid in en lopen desondanks risico om persoonlijk aansprakelijk te worden gesteld.

Steeds vaker verwachten of eisen nieuwe bestuurders dan ook als secundaire arbeidsvoorwaarde dat de organisatie een BCA-polis heeft afgesloten. Een andere reactie kan zijn dat zij juist voor de rechtsvorm van een BV hebben gekozen, omdat zij verwachten daarmee persoonlijke aansprakelijkheid te voorkomen, of denken dat een claim onder de AVB of de rechtsbijstand wel is gedekt. Dit is niet het geval.

2. Onderschatters

De onderschatters hebben wel van het risico gehoord, maar sluiten geen verzekering omdat ze de kans op een claim laag achten of de premie te hoog vinden. Reacties van deze groep zijn: “Dat overkomt mij toch niet” of “Hoe vaak komt zoiets nou voor in Nederland?” Een andere reactie is dat zij de premies hoog vinden. Ook zijn geluiden te horen als:  “Nog niet aan toegekomen, had geen prioriteit” of  “Geen idee wat er precies verzekerd kan worden op dit gebied”.

Wat moeten onderschatters zich realiseren?

De onderschatters kennen het risico, maar onderschatten de gevolgen. Het aantal claims in Nederland stijgt, en het betreft enkele honderden claims per jaar.

De zaken die de publiciteit halen, vormen slechts het topje van de ijsberg. De meeste claims worden buiten de publiciteit gehouden of via een schikking afgehandeld. Daarbij schuift de rechtspraak steeds verder op: bestuurdersaansprakelijkheid wordt steeds sneller aangenomen, blijkt uit uitspraken van de Hoge Raad.

Ook worden de kosten van verweer meestal onderschat. Naast het bedrag van de schadevergoeding, zijn ook de kosten van verweer gedekt op de polis. Het aantal aanspraken dat daadwerkelijk door de rechter wordt toegewezen is – gelukkig – nog altijd beperkt. Er dienen echter wel verweerkosten te worden gemaakt en die lopen vanwege de benodigde specialistische kennis snel op.

Onderschatters hebben ook meestal geen goed beeld van de hoogte van de premie. Zeker de laatste jaren zijn er producten ontwikkeld voor kleinere en middelgrote organisaties met betaalbare premies. Zo is het voor verenigingen en stichtingen al mogelijk om een polis te sluiten vanaf €225 en voor BV’s vanaf €350.

3. Ontkenners

De ontkenners zijn bestuurders die het risico wel (onder)kennen, maar er bewust voor kiezen om geen verzekering af te sluiten.

Wat is belangrijk voor de ontkenners?

De ontkenners zijn voor verzekeraars het lastigst. Het is immers ieders goed recht om er bewust voor te kiezen zich niet te verzekeren. Het is ook niet verplicht. Wel is het belangrijk dat ook zij de feiten en cijfers kennen om een goede afweging te maken.

Wat dekt de BCA-polis?

Een BCA-polis dekt de persoonlijkeaansprakelijkheid van bestuurders of commissarissen. De dekking  bestaat uit twee elementen:

  • de kosten van verweer

  • de uiteindelijke schadevergoeding.

De vennootschap (rechtspersoon) sluit de verzekering af en is de verzekeringnemer. Bij een holdingstructuur worden de geconsolideerde meerderheidsdeelnemingen automatisch meeverzekerd. In principe wordt alleen een voltallig bestuur verzekerd. Het bestuur is namelijk wettelijk collectief verantwoordelijk. De polis is gericht op continuïteit en wordt niet in de vorm van een jaarcontract afgesloten. Er is een actieve schadebehandeling (“duty to defend”). Dit betekent dat bij een concrete aansprakelijkheidsstelling de verzekeringsjuristen direct bijstand en advies kunnen verlenen en zonodig op dit gebied gespecialiseerde advocaten kunnen inschakelen.  

Bron: Verzekeringstussenpersoon (kennispartner)  Roel de Jong