Wat zijn de gevolgen van een financiële crisis voor mijn pensioen?

En hoe zorg ik dat ik straks niet met lege handen sta?

06 september 2018

De gevolgen van een financiële crisis zijn enorm groot. Op de beurs verdampt veel geld, omdat beleggers geen vertrouwen meer hebben in de fondsen waarin ze beleggen. Ook pensioenfondsen zijn actief op de beurs. Een groot deel van het geld van hun vermogen beleggen zij, en zij kunnen dit in geval van een crisis dus kwijtraken. Maar wat zijn de gevolgen voor een ondernemer?

E-book Eerste hulp bij Groeien

Brand New Day

Wat gebeurt er met pensioenfondsen tijdens een financiële crisis?

Op de beurs wordt belegd in verschillende fondsen. Tijdens een financiële crisis verliezen beleggers het vertrouwen in de economie en verkopen massaal hun aandelen, waardoor de waarde van deze aandelen daalt. Hierdoor verdampt er geld. Ook de pensioenfondsen hebben hierdoor minder vermogen, omdat zij namens hun klanten in aandelen beleggen. Gemiddeld hebben pensioenfondsen zo'n 40% van hun totale vermogen gestoken in beleggingen (oktober 2008).  Als de waarde hiervan daalt, gaat het percentage van de dekkingsgraad omlaag. De dekkingsgraad laat zien in hoeverre een fonds liquide middelen heeft om aan haar uitgaven te voldoen. Dit moet volgens de regels van De Nederlandse Bank minimaal 105% zijn, een fonds moet dus 5% meer liquide middelen hebben dan zij minimaal nodig heeft om aan alle uitgaven te voldoen. Als een dekkingsgraad daaronder daalt, moet er een herstelplan worden opgesteld door het fonds. Er wordt echter aangeraden het percentage op 125% te houden, zodat een fonds bijvoorbeeld geld heeft om pensioenen aan te passen aan de inflatie. Een daling van de dekkingsgraad heeft gevolgen voor de mate waarin een pensioenfonds het pensioen van iedereen kan uitkeren.

Wat zijn de maatregelen die pensioenfondsen kunnen nemen?

Als de dekkingsgraad van de pensioenfondsen te laag ligt, moet een fonds snijden in zijn uitgaven. Dit wil zeggen in de uitkering van pensioenen. Dit kan op twee manieren. Ten eerste kunnen de fondsen overwegen de indexatie te verlagen, of ze kunnen de premie verhogen.

De eerste maatregel heeft gevolgen voor degenen die op dat moment een pensioen ontvangen. Bij de indexatie wordt de uitkering van het pensioen normaal gesproken aangepast aan de inflatie. Ten tijde van een crisis kan worden gekozen om deze indexatie te verlagen, of zelfs op nul te zetten. Hierdoor gaat de koopkracht van de gepensioneerde er op achteruit, maar sparen de fondsen geld uit. Deze indexering wordt ook doorberekend in de hoogte van toekomstige pensioenen.

De tweede maatregel heeft gevolgen voor de werkenden. Zij moeten dan simpelweg meer premie gaan betalen voor hun toekomstige pensioen. Dit is echter een maatregel die een fonds pas zal nemen als een financiële crisis langdurig een negatief effect heeft op de liquiditeit van het fonds.

Wat betekent dit voor mij als ondernemer?

In principe zijn de gevolgen van een financiële crisis voor jou als ondernemer pas te voelen als de dekkingsgraad dermate daalt dat een fonds maatregelen moet nemen. Ook moet je natuurlijk nagaan hoe je zelf je financiële toekomst situatie hebt geregeld. Als ondernemer ben je geen werknemer, en moet je je pensioen dus zelf regelen. Voor de verschillende manieren waarop je geld als ondernemer opbouwt voor je toekomst klik hier

De eerste maatregel van fondsen bij financiële nood heeft in principe weinig gevolgen voor jou als ondernemer, aangezien jij geen pensioenen hoeft uit te keren. Wel heeft het lichte gevolgen voor je eigen pensioen, als je die hebt, op de langere termijn, omdat de toekomstige pensioenen ook worden aangepast aan de indexering.

De tweede maatregel heeft wel invloed op jou als ondernemer. Aan de ene kant moet je zelf meer premie gaan betalen aan je pensioenfonds, waardoor je kosten stijgen. Ook zullen, in het geval dat je deze hebt, je werknemers meer premie moeten gaan betalen. Hiervoor kunnen zij, of een vakbond, hogere looneisen gaan stellen, omdat hun koopkracht achteruit gaat en zij dit gecompenseerd willen zien. Ook betekent het dat jij meer premie voor je werknemers moet gaan betalen, afhankelijk van het arbeidscontract en je CAO. Dit wil dus zeggen dat je kosten in dit geval  zullen stijgen.

Wat betekent dit voor werknemers?

In principe zijn de gevolgen voor de medewerkers al in het voorafgaande aangegeven. Wel moet hierbij opgemerkt worden dat werknemers automatisch recht hebben op een pensioen en dus altijd aangesloten zijn bij een pensioenfonds.

In het geval van indexatie zal de hoogte van het toekomstige pensioen ook aangepast worden. Hier heb je als werknemer last van als je snel na een crisis met pensioen zal gaan. Anders zullen de pensioenfondsen in economisch betere tijden proberen de hoogte van het pensioen naar boven aan te passen.

In het geval van de stijging van de premie merken werknemers veel meer. Dan moeten zij zelf meer premie gaan betalen. Hierdoor stijgen hun uitgaven en zal hun koopkracht bij hetzelfde loon dus achteruit gaan.

Wel moet in gedachten worden gehouden dat in Nederland je financiële situatie in de toekomst niet alleen afhankelijk is van je pensioen, maar voor een deel ook van je AOW. Die blijft door de overheid aangepast worden aan de inflatie, waardoor een deel van de koopkrachtdaling opgevangen wordt.

Hoe zit het precies met mijn pensioenregeling?

Als je precies wil weten wat de gevolgen van een financiële crisis voor jouw persoonlijke pensioen zijn, kun je het beste contact opnemen met je eigen pensioenfonds. Elk pensioenfonds heeft namelijk eigen regels en een eigen manier van geld beleggen. Elk fonds  zal dus in het geval van een financiële crisis eigen maatregelen nemen.

Als je vragen hebt kun je natuurlijk ook contact opnemen met MKB Servicedesk.