Wat is duurzaam inkopen?

Waarom maatschappelijk verantwoord inkopen steeds belangrijker is

04 april 2017 18 oktober 2021

Duurzaam inkopen wil zeggen dat je op zo’n manier inkoopt dat je rekening houdt met milieu en maatschappij. Het wordt ook wel maatschappelijk verantwoord inkopen genoemd. Met duurzaam inkopen hou je dus met veel meer aspecten rekening dan alleen de prijs, kwaliteit en levertijd. Wat moet je weten over duurzaam inkopen?

Eerste hulp bij inkopen

Waarom duurzaam inkopen?

Als onderneming koop je jaarlijks enorm veel in. Als je geen navraag doet, heb je vaak geen idee waar je producten vandaan komen en hoe ze gemaakt zijn. Als je duurzaam of maatschappelijk verantwoord inkoopt, hou je rekening met effecten die je inkoop heeft op mens en milieu. Denk daarbij aan eerlijke handel en goede arbeidsomstandigheden, maar ook aan CO2-uitstoot en andere effecten op het milieu. Dit zijn thema’s die steeds belangrijker worden, om meerdere redenen:

  • Duurzaamheid is vanuit klimaatoogpunt een noodzaak.

  • Mensen kiezen steeds vaker voor bedrijven die duurzaam opereren.

  • Andere bedrijven en organisaties (waaronder de Rijksoverheid) werken samen met bedrijven die duurzaam inkopen.

Onderdeel van duurzaam ondernemen

Steeds meer bedrijven maken de overstap naar duurzaam ondernemen. Dit wordt ook aangemoedigd vanuit de overheid. Veel bedrijven kijken kritisch naar hun CO2-voetafdruk. Een groot deel van de CO2-uitstoot van een bedrijf zit natuurlijk verborgen in het productieproces. Er valt dus veel duurzame winst te behalen door kritisch te kijken naar de inkoop van je producten.

Aspecten van duurzaam inkopen

Duurzaam inkopen houdt meer in dan alleen een keurmerk op het product dat je inkoopt. Als je het goed wilt aanpakken, moet je rekening houden met meer aspecten, zoals:

1. Organisatiedoelen en bedrijfsmissie

Je inkoopbeleid moet in lijn zijn met je organisatiedoelen (bedrijfsmissie). Als je duidelijke organisatiedoelen hebt en weet welke thema’s voor jouw bedrijf belangrijk zijn, kun je je inkoop hierop aanpassen. Een duurzame bedrijfsmissie kan natuurlijk alleen gerechtvaardigd worden door een duurzame inkoop.

2. Sociale aspecten

Wat er gebeurt in de productieketen kan afstralen op je bedrijf. Sterker nog: je hebt ketenverantwoordelijkheid, je bent verantwoordelijk voor wat er in de productieketen gebeurt. Het is dus goed om na te denken over vragen als: Waar komt een product vandaan en onder welke omstandigheden is het geproduceerd? Is er ergens in het productieproces sprake van corruptie, uitbuiting of discriminatie? Je hoort op de hoogte te zijn van de manier waarop je product tot stand gekomen is.

3. Milieuaspecten

Bij duurzaam inkopen kijk je natuurlijk ook naar de effecten van het productieproces op het milieu. Hoeveel CO2 komt er vrij bij de productie of bij het transport? Kan een andere leverancier hetzelfde product leveren met minder uitstoot van broeikasgassen? Door duurzaam in te kopen kun je meehelpen aan energiebesparing, de reductie CO2-uitstoot en bijdragen aan de transitie naar duurzame energiebronnen. Een iets hogere inkoopprijs zal op de lange termijn veel voordeliger zijn!

OESO-richtlijnen

Er zijn internationale richtlijnen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), de OESO-richtlijnen. Afgezien van de richtlijn in verband met corruptie zijn deze richtlijnen niet verplicht voor bedrijven, maar inmiddels blijkt steeds meer dat MVO om allerlei redenen loont. De OESO-richtlijnen kunnen een mooi beginpunt zijn als je wilt beginnen met maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Rijksoverheid & duurzaam inkopen 

Sinds januari 2010 koopt de Rijksoverheid alleen nog maar duurzaam in. De overheid geeft hiermee het goede voorbeeld. Bij de inkoop van producten en in de samenwerking met bedrijven let de overheid onder andere op:

  • Milieu-effecten en -omstandigheden.

  • Internationale arbeidsomstandigheden.

  • De Nederlandse arbeidsmarkt, zodat zoveel mogelijk mensen in Nederland zicht hebben op werk.

  • Innovatieve oplossingen, waardoor dingen sneller en duurzamer kunnen.

Met een gezamenlijke inkoopwaarde van meer dan 50 miljard euro per jaar is het zeer de moeite waard voor bedrijven om te voldoen aan de duurzaamheidscriteria van de Rijksoverheid, provincies en gemeenten. Doordat de overheid duurzaam inkoopt, krijgt de markt voor duurzame producten een stevige impuls.

Samen de keten verduurzamen

De overheid geeft het goede voorbeeld, maar je kunt zelf ook sociale en milieuaspecten laten meewegen bij de beslissing hoe en waar jij jouw producten inkoopt. Je kunt beginnen bij je eigen bedrijf, maar het is ook slim om in je branche te zoeken naar partners om gezamenlijk jullie bedrijfsketen te verduurzamen. Steeds meer bedrijven merken dat het echt voordelen heeft om over te stappen op een duurzame bedrijfsvoering.