Hoe maak ik een goed online formulier?

Vraag niet meer gegevens dan nodig

22 januari 2013

Online formulieren worden vaak gezien als een noodzakelijk kwaad. Toch is het belangrijk, want dat zorgt ervoor dat méér mensen zich registreren op je website, een aankoop doen of zich aanmelden voor een nieuwsbrief.

Vraag alleen wat nodig is

Veel formulieren zien er onnodig ingewikkeld uit omdat er teveel informatie van de gebruiker gevraagd wordt. Kijk kritisch naar alle gevraagde informatie, en schrap waar mogelijk. Vragen naar een faxnummer op een consumentensite heeft tegenwoordig geen zin meer.  Kijk ook naar de mogelijkheden om klantgegevens in delen te verkrijgen. Wanneer iemand bijvoorbeeld een digitale nieuwsbrief aanvraagt, wil hij waarschijnlijk liever niet zijn adresgegevens opgeven. Wanneer deze gebruiker later klant wordt en een product bestelt, kan het account worden aangevuld met de adresgegevens. Omdat je deelnamedrempel nu veel lager is, krijg je meer aanmeldingen voor je nieuwsbrief.  

Gebruik wat anderen gebruiken

Ervaren internetters hebben in de loop der jaren al honderden formulieren ingevuld, en weten dan ook wat ze kunnen verwachten. Zorg ervoor dat je formulier voldoet aan algemeen aanvaarde normen:

  • Maak verplichte velden van tevoren zichtbaar door een sterretje of alternatieve kleur.

  • Vinkjes voor een nieuwsbrief of algemene voorwaarden moeten standaard uit staan, dit is wettelijk verplicht.

  • Gebruik het emailadres als gebruikersnaam, en laat mensen zelf hun wachtwoord bepalen.

Gebruik directe en duidelijke feedback

Wanneer een formulier wordt ingevuld kan het natuurlijk gebeuren dat er iets niet goed is ingevuld. Vaak wordt zo’n fout pas getoond wanneer de gebruiker doorklikt naar de volgende pagina. Dit zorgt ervoor dat de gebruiker op zoek moet naar zijn fout, wat de kans vergroot dat hij het hele formulier niet meer invult. Een systeem dat een vriendelijke foutmelding toont zodra de gebruiker een invulveld verlaat, is een mooiere oplossing.    

Laat de computer ook wat doen

Wanneer een gebruiker een postcode invoert zonder spatie, wordt dit vaak niet geaccepteerd. Dit is onnodig, aangezien een computer (in dit geval met gebruik van javascript) prima in staat is om een postcode te herkennen en zelf een spatie toe te voegen -of juist weg te halen- aan een postcode. Dit geldt ook voor telefoon- en andere nummers met een bekende indeling.  

Een duidelijke indeling

Een goed formulier kent een duidelijke indeling. Zorg ervoor dat deze ook in de vormgeving terugkomt, bijvoorbeeld door kolommen of subkoppen te gebruiken. Bij lange formulieren kun je ervoor kiezen om meerdere pagina’s te gebruiken. Een bijkomend voordeel hiervan is dat het formulier kan worden aangepast op basis van informatie op eerdere pagina’s. Wanneer op pagina 1 is aangegeven dat iemand ‘particulier’ is, hoeft op pagina 2 niet meer naar een kvk nummer of contactpersoon gevraagd te worden.  

Hoe maak ik zo'n formulier?

Op internet kun je standaard formulieren vinden, die je kunt integreren op je website. Met Google Apps kun je ook gemakkelijk een formulier in elkaar zetten. Je kunt dan zelf bepalen welke vragen je stelt en in welke volgorde.   

Kortom

Het vormgeven van een goed formulier is een vaak onderschatte kunst. Toch kan deze vorm van interaction design zeer belangrijk zijn voor de prestaties van je website, zeker wanneer er sprake is van online registraties of aankopen. Het betaalt zich positief terug, door meer inschrijvingen en tevredener klanten.  

Auteur: Rogier Brakshoofden, Interaction Designer