Planschadevergoeding of nadeelcompensatie?

Regelingen schade onduidelijk voor ondernemers
Lijd je als ondernemer schade door handelen van de overheid, dan wil je die natuurlijk het liefst vergoed hebben. Maar tot welke regeling moet je je wenden? Nadeelcompensatie of planschadevergoeding?
Onduidelijkheid
Ondernemers hebben behoefte aan duidelijkheid over nadeelcompensatie en schadevergoeding bij onrechtmatige overheidsbesluiten. Dat signaleren MKB-Nederland en VNO-NCW. Waar ondernemers last van hebben, is het volgende:
  • Lokale overheden gedragen zich vrijblijvend op het gebied van nadeelcompensatie;
  • Het proces van nadeelcompensatie is bij veel lokale overheden slecht georganiseerd;
  • Op veel terreinen bestaat geen nadeelcompensatieregeling;
  • Sommige overheidsdaden komen niet in aanmerking voor nadeelcompensatie;
  • Elke nadeelcompensatieregeling kent zijn eigen voorwaarden en procedures. Lastig, aangezien er veel verschillende regelingen zijn;
  • De jurisprudentie over nadeelcompensatie is ingewikkeld;
  • De regels over rechterlijke bevoegdheden zijn ingewikkeld;
  • Het is onduidelijk hoe het recht op schadevergoeding voor ondernemers bij onrechtmatig handelen van de overheid is geregeld.
 
Schadevergoeding versus Nadeelcompensatie
Bij schade die door de overheid wordt veroorzaakt, wordt gekeken naar het uitgangspunt ‘gelijkheid van publieke lasten’. Dat betekent dat iedereen die geconfronteerd wordt met overheidshandelen, daarvan gelijke lasten moet dragen. Als één persoon (of groep) harder wordt getroffen en een abnormale last draagt, heeft diegene recht op schadevergoeding. Er zijn twee schadeoorzaken:
 
1. Rechtmatig handelen
Handelt het bestuursorgaan in deze situatie rechtmatig, is er sprake van nadeelcompensatie. Voor nadeelcompensatie bestaat op dit moment geen wettelijke regeling op basis waarvan je schade kunt vorderen. De bestaande compensatieregelingen gelden ieder voor een specifieke situatie. Amsterdam heeft op dit moment bijvoorbeeld een nadeelcompensatieregeling voor de werkzaamheden aan de Noord-Zuidlijn.
Overigens zijn er ook veel terreinen waarvoor geen uitgeschreven regeling nadeelcompensatie bestaat. Dan loopt een verzoek tot schadevergoeding op grond van nadeelcompensatie via de bestuursrechter of de civiele rechter.
 
2. Onrechtmatig handelen
Als de overheid onrechtmatig handelt, bijvoorbeeld als een bestuursorgaan jou als ondernemer onterecht een vergunning weigert, kan ook schade ontstaan. In die situatie is het bestuursorgaan verplicht deze schade geheel te vergoeden.
Hoewel er duidelijke regels zijn op dit gebied, is ook hierbij de manier om een schadevergoeding te krijgen niet gemakkelijk. Als ondernemer heb je namelijk vier manieren om via de rechter een schadevergoeding aan te vragen. De procedures sluiten elkaar niet uit en tijdens de procedure kun je nog van rechtsgang wisselen. Om te weten of je bij de civiele rechter of bestuursrechter moet zijn, is vaak (dure) juridische kennis nodig. Dit veroorzaakt wederom onduidelijkheid.
 
Praktijk: barrière voor ondernemers
Ondernemers vinden de regelingen rond schadevergoeding of nadeelcompensatie onoverzichtelijk en ingewikkeld. Dit vanwege de verscheidenheid aan regelingen, afwijkende eisen en uiteenlopende voorwaarden van nadeelcompensatieregelingen en bureaucratische procedures. Hierdoor voelen ondernemers een barrière om een procedure voor nadeelcompensatie te starten. Een derde van de winkeliers in Nederland heeft weleens actie ondernomen tegen de gemeente. Negentig procent hiervan haakte weer af, vanwege een van net genoemde redenen. Dit blijkt uit onderzoek van tnsNIPO.
 
Hoe wél?
De schadevergoeding wordt nu vaak geregeld in een laatste fase van een proces, terwijl het voor ondernemers prettiger zou zijn als lokale overheden bij de uitvoering van werkzaamheden meer gericht zijn op het voorkomen of beperken van de schade. Dit door betrokken ondernemers in een vroeg stadium te informeren, te betrekken bij het vormen van plannen en door helder met ondernemers te communiceren.
 
Want…
  • In veel gemeenten wordt het onderwerp nadeelcompensatie niet betrokken bij of meegenomen in verordeningen over openbare werken.
  • Als er wel een 'nadeelcompensatieverordening' is, heeft deze slechts formele voorwaarden over bijvoorbeeld de aard van schade, de indieningstermijn van het verzoek en de procedure voor schadeverzoeken.
  • Verordeningen over openbare werken bevatten nooit 'spelregels' over de manier waarop betrokkenen tijdens de voorbereiding en de uitvoering van openbare werken kunnen worden betrokken, geïnformeerd of kunnen participeren.
 
Beschikbaarheid informatie voor ondernemers
Er is informatie beschikbaar die ondernemers informeert over nadeelcompensatie en hoe om te gaan met openbare werken. Dit zijn stappenplannen om met gemeente samen te werken, checklisten om te gebruiken bij openbare werken, voorbeeldbrieven die gebruikt kunnen worden voor het maken van bezwaar en brochures die helpen bij het aantekenen van beroep. Deze informatie is zowel in hardcopy als digitaal beschikbaar.
 
Conclusie
De praktijk van nadeelcompensatie en schadevergoeding en de toegankelijkheid van het onderwerp is voor ondernemers ingewikkeld, onoverzichtelijk en bureaucratisch. Door deze barrières claimen ondernemers de schade die ze hebben opgelopen, vaak niet. Een wetsvoorstel voor nadeelcompensatie en schadevergoeding bij onrechtmatige besluiten ligt bij de Raad van State.
 
 

 

 


Praat met ons mee op

Van Spaendonck Groep B.V
Postadres
Postbus 90154
5000 LG . Tilburg

Bezoekadres:
Reitseplein 1
5037 AA . Tilburg
Tel: 088 652 00 50

Toegevoegd

U kunt verder winkelen of de bestelling afronden.

Afronden
MKB Servicedesk maakt gebruik van cookies
/7158/cookieverklaring-mkb-servicedesk.htm
 Meer informatie
 Melding sluiten