Wordt een werknemer langdurig ziek? Dan kun je als werkgever te maken krijgen met de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Deze wet regelt wanneer werknemers na twee jaar ziekte recht hebben op een uitkering en welke rol jij daarbij hebt. Wat houdt de WIA precies in en met welke verplichtingen en kosten kun je als werkgever te maken krijgen?
Wat is de WIA?
De WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) is de regeling voor werknemers die na twee jaar ziekte niet of niet volledig kunnen werken. Het UWV beoordeelt hoeveel iemand nog kan verdienen en bepaalt op basis daarvan of er recht is op een WIA-uitkering.
De WIA bestaat uit twee regelingen:
WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) De WGA is bedoeld voor werknemers die nog deels kunnen werken of waarvan herstel mogelijk is.
IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) Werknemers die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn, vallen onder de IVA.
De mate van arbeidsongeschiktheid bepaalt of een werknemer in de WGA of de IVA terechtkomt.
Arbeidsongeschiktheid in de WIA
Het UWV onderscheidt vier situaties:
| Mate van arbeidsongeschiktheid | Regeling | Wat betekent dit? |
|---|---|---|
| 80–100% en geen kans op herstel | IVA | De werknemer is volledig en duurzaam arbeidsongeschikt en ontvangt een IVA-uitkering van 75% van het loon (tot een bepaald maximum) |
| 80–100% met kans op herstel | WGA | De werknemer is tijdelijk volledig arbeidsongeschikt, maar herstel is mogelijk. |
| 35–80% | WGA | De werknemer kan nog gedeeltelijk werken en krijgt mogelijk een aanvullende uitkering. |
| Minder dan 35% | Geen WIA | Er is geen recht op een WIA-uitkering. Werkgever en werknemer moeten samen kijken hoe de werknemer kan blijven werken. Daarbij kan loondoorbetaling bij ziekte nog een rol spelen. |
Wat betekent de WIA voor jou als werkgever?
Wanneer een werknemer langdurig ziek is, krijg je als werkgever te maken met verschillende verplichtingen. De WIA gaat ervan uit dat je samen met je werknemer zoveel mogelijk probeert om terugkeer naar werk mogelijk te maken.
Belangrijke uitgangspunten zijn:
Re-integratie staat centraal Werkgever en werknemer moeten zich actief inzetten om terugkeer naar werk mogelijk te maken. Bijvoorbeeld via aangepast werk of een andere functie.
Er wordt gekeken naar wat iemand nog wél kan Bij de WIA-beoordeling kijkt het UWV niet alleen naar beperkingen, maar vooral naar de mogelijkheden om nog te werken.
Gedeeltelijk werken (WGA) Werknemers die nog (gedeeltelijk) kunnen werken, vallen meestal onder de WGA. Zij kunnen naast hun inkomen een WIA-uitkering krijgen.
Volledig en duurzaam arbeidsongeschikt (IVA) Als een werknemer echt niet meer kan werken en herstel niet te verwachten is, kan diegene een IVA-uitkering krijgen.
WGA via UWV of eigenrisicodrager
In de meeste gevallen voert het UWV de WGA-uitkering uit. Veel werkgevers betalen hiervoor een WIA-premie via de werknemersverzekeringen. Deze premie bestaat uit:
een basispremie
een gedifferentieerde premie, die onder meer afhankelijk is van het risico op arbeidsongeschiktheid binnen je bedrijf.
Als werkgever kun je er ook voor kiezen om eigenrisicodrager voor de WGA te worden.
Wat betekent het om eigenrisicodrager te zijn?
Als eigenrisicodrager betaal je de WGA-uitkering van (ex-)werknemers maximaal tien jaar zelf. Ook blijf je verantwoordelijk voor re-integratie. Dit risico kun je als werkgever verzekeren bij een private verzekeraar.
Wanneer kan eigenrisicodragerschap interessant zijn?
Eigenrisicodrager worden kan interessant zijn als:
je relatief weinig langdurig verzuim hebt
je actief inzet op re-integratie
je het financiële risico wilt verzekeren via een WGA-eigenrisicodragersverzekering (via een private verzekeraar)
Daar staat tegenover dat je als eigenrisicodrager ook extra verantwoordelijkheden hebt, zoals het begeleiden van (ex-)werknemers bij hun terugkeer naar werk. Het UWV houdt toezicht op de uitvoering van deze verplichtingen.
Wat kost de WIA voor werkgevers?
De kosten van de WIA hangen vooral af van de instroom van arbeidsongeschikte werknemers binnen je bedrijf. Hoe meer werknemers in de WGA terechtkomen, hoe hoger de kosten kunnen worden.
Werkgevers betalen hiervoor een WIA-premie via de loonheffingen. Deze premie bestaat uit:
een basispremie, die voor alle werkgevers geldt
een gedifferentieerde premie, die mede afhankelijk is van het arbeidsongeschiktheidsrisico binnen je bedrijf.
De exacte kosten verschillen sterk per bedrijf. Factoren die een rol spelen zijn onder meer:
het aantal werknemers
het ziekteverzuim binnen je bedrijf
de sector waarin je actief bent
of je eigenrisicodrager bent of niet.
WIA en langdurig zieke werknemers
De WIA speelt vooral een rol wanneer een werknemer langer dan twee jaar ziek is. In de periode daarvoor, de eerste 24 maanden van arbeidsongeschiktheid, ben je samen met je werknemer verantwoordelijk voor de re-integratie. Pas na die twee jaar beoordeelt het UWV of een werknemer recht heeft op een WIA-uitkering.
Voor jou als werkgever is het daarom belangrijk om langdurig ziekteverzuim goed te begeleiden en tijdig stappen te zetten richting terugkeer naar werk. Zo kun je de kans op langdurige arbeidsongeschiktheid en hogere WIA-kosten beperken.
