Onder welke cao valt mijn onderneming?

Waar vind ik een collectieve arbeidsovereenkomst?

18 mei 2020

Je hebt er vast weleens van gehoord en wellicht ook weleens een doorgebladerd. Maar weet jij eigenlijk onder welke cao jouw onderneming valt? Wie sluit er een cao af? Welke soorten cao's zijn er? In dit artikel vind je het antwoord op de meest gestelde vragen over collectieve arbeidsovereenkomsten.

Personeelsvragen? Word lid van MKB Servicedesk

Op de hoogte blijven van al het ondernemersnieuws?

Wat is een cao?

Cao staat voor Collectieve ArbeidsOvereenkomst. Het is een schriftelijke overeenkomst waarin afspraken over arbeidsvoorwaarden, zoals loon, proeftijd, werktijden, vakantiedagen, zijn vastgelegd. Een cao wordt afgesloten door 1 of meer werkgevers, 1 of meer werkgeversorganisaties of 1 of meer werknemersorganisaties (meestal vakbonden). 

Bedrijfstak of ondernemings-cao?

Een bedrijfstak-cao (ook branche-cao genoemd) is een collectieve afspraak die binnen een sector geldt. Deze geldt voor alle bedrijven en werknemers in een branche, zoals de metaal-cao of de bouw-cao. In Nederland zijn er  ongeveer 250 bedrijfstak-cao's. Onderhandelingen over deze cao's worden gevoerd door branche- en vakorganisaties per sector.  De ondernemings-cao (ook concern-cao genoemd) is vooral voor middelgrote en grote bedrijven. Philips en de NS hebben bijvoorbeeld een eigen cao. In totaal zijn er ongeveer 850 ondernemings-cao's. Vroeger sloten banken en bijvoorbeeld de gezondheidszorg gezamenlijke cao's af. Tegenwoordig zijn er meer afzonderlijke cao's. Daarnaast zijn er veel cao's afgesloten in nieuw opgerichte ondernemingen en in relatief jonge bedrijfstakken, bijvoorbeeld in de IT-sector en de uitzendbranche.

Wat is een AVV? 

AVV staat voor algemeen verbindend verklaren. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft de bevoegdheid cao's algemeen verbindend te verklaren (AVV). Dit houdt in dat de gehele branche verplicht is deze cao 'te volgen'. Ook werkgevers die niet bij de cao-partijen horen, maar wel onder de bedrijfstak vallen moeten zich aan deze AVV houden. Soms kan je als werkgever vrijstelling (dispensatie) vragen.  

Waar vind ik de cao’s?

Op de site van SZW staat een lijst van bestaande cao's. Hier zie je ook welke looptijd de cao heeft en welke AVV-procedures nog lopen. 

Is een cao verplicht?

Nee, een cao is niet verplicht. Je kunt ervoor kiezen om niet onder een cao te vallen. Je maakt dan zelf afspraken met je werknemers over arbeidsvoorwaarden en legt dit vast in een reglement (ook wel personeelshandboek, personeelsregeling of personeelsreglement genoemd). Het kan zijn dat je zonder het te weten onder een cao valt. Bijvoorbeeld omdat je lid bent van een werkgeversorganisatie zoals Koninklijke Horeca Nederland. Ben je geen lid van een werkgeversorganisatie, maar zijn cao-bepalingen algemeen verbindend verklaard (AVV) voor de hele bedrijfstak, dan moet jij je toch aan de cao.

Hoe weet ik onder welke cao ik val?

De kans is groot dat je gebonden bent aan een cao. Heb je geen idee onder welke cao je valt of twijfel je? Neem dan contact op met je werkgevers- of brancheorganisatie.