Ssst, stil verzuim!

Column | De zorgen van je werknemers monden uit in verzuim

10 mei 2013 13 mei 2013

Tijdens een periode van economische tegenslag daalt het verzuim. Dat is tenminste de algemene stelling. En kijk je naar de verzuimcijfers, dan klopt dat ook: in de meeste bedrijven is de afgelopen jaren het verzuim gedaald. Betekent dat ook dat je medewerkers de maatschappelijke problemen minder ervaren? Helemaal niet.

Mijn werknemer meldt zich ziek, en nu?

Gevolgen economische  tegenslag

Door de economische tegenslag staan in Nederland circa 1 miljoen huishoudens ‘onder water’: de waarde van hun huis is minder de hypotheek die erop rust. Dat levert een sluimerend probleem op: bij de verkoop blijft de huizenbezitter achter met een restschuld. Een ander zichtbaar effect van deze economische tijd is de oplopende werkloosheid. Die is inmiddels hoger dan in de beruchte jaren ‘80. Onder je werknemers zullen zich zeker mensen bevinden die zich zorgen maken over dit soort gevolgen van de economische tijd.

Effect op duurzame inzetbaarheid

Misschien denk je: “zolang het verzuim daalt, valt het wel mee,” of ga je voor de gedachte “een beetje crisis maakt in ieder geval dat iedereen werkt”. Maar pas op: zo kun je je als ondernemer flink vergissen. Het is in deze tijd van economische tegenslag niet zo dat medewerkers die niet verzuimen ook altijd klachtvrij zijn. Uit een aantal studies blijkt dat economische zorgen wel degelijk effect hebben op de productieve én duurzame inzetbaarheid van werknemers.

Werken naar vermogen

Het verzuim neemt af, maar het presenteïsme neemt sterk toe. Met presenteïsme worden de medewerkers bedoeld die wel naar het werk komen, maar door klachten (medisch of niet medisch) niet naar vermogen kunnen werken. Uit studies van wetenschappers aan de Concordia University in Montreal blijkt bijvoorbeeld dat presenteïsme vaak samenhangt met baan-onzekerheid. De omvang van dit soort verzuim wordt geschat op een factor twee tot drie van het reguliere verzuim. En daarmee dus ook de kosten.

Stil verzuim

Behoorlijk wat medewerkers maken zich grote zorgen. En de medewerkers bij wie het financiële water tot aan de lippen staat, maken zich zéér grote zorgen. Zorgen die ten koste gaan van de productiviteit op het werk. En nee hoor, men meldt zich echt niet ziek. “Ja hallo, ik kijk wel uit”.

Een minder wetenschappelijke benaming voor dit gedrag is ‘stil verzuim’. Dit verzuim in productiviteit houdt zich stil, het meldt zich niet en is dus ook niet in een registratie vast te leggen. Erger nog: je weet niet wie het betreft en aan wie je extra aandacht moet besteden.

Vitaliteit

Hoe kan je omgaan met stil verzuim? Investeer juist nu in de vitaliteit van je personeel. Wees alert op zorgsignalen van medewerkers. En voer bij aanhoudende signalen een activerend gesprek (waarin de vraag "Wat ga je doen?" centraal staat) met hem of haar. Je kunt dit gesprek zelf voeren, of de taak leggen bij een andere leidinggevende of bij een buitenstaande coach. 

Bied je medewerker(s) frequent testjes en momenten tot zelfreflectie aan en zorg ervoor dat je de medewerker(s) helpt in het betekenis geven aan de resultaten. Dat hoeven echt geen dure en omvangrijke onderzoeken te zijn; je kunt het in allerlei vormen aanbieden. Doel is om je medewerker te activeren om zelf verantwoordelijkheid te nemen.

De aanpak van ‘stil verzuim’ is daarmee eenvoudig: doorbreek de stilte en ga het gesprek met elkaar aan.

Auteur

Jan van den Hoogen