Alcohol op de werkvloer

Hoe voorkom je alcoholmisbruik onder personeel en hoe ga je ermee om?

19 maart 2020

Medewerkers met een alcoholprobleem presteren voor 75 procent van hun salaris: de rest gaat op aan verminderde productiviteit, schade aan producten, ontslagprocedures, medische kosten en ziekteverzuim.

Whitepaper 'Eerste hulp bij verzuim verlagen'

Mijn werknemer meldt zich ziek, en nu?

Dat blijkt uit onderzoek van NIGZ. Heeft één van je werknemers een alcoholprobleem, dan krijg jij als werkgever te maken met de gevolgen daarvan. Zo ligt het ziekteverzuim onder probleemdrinkers twee tot zes keer zo hoog als gemiddeld en zijn werknemers die alcohol drinken op het werk twee tot vier keer zo vaak betrokken bij arbeidsongevallen als niet-drinkers. Hoe herken je alcoholgebruik op de werkvloer?

Een werknemer onder invloed van alcohol functioneert anders dan een nuchtere werknemer. Je herkent een werknemer onder invloed aan de volgende signalen:

  • Je merkt dat zijn adem (soms) naar alcohol ruikt;

  • Het valt je op dat hij steeds vaker kleine ongelukjes veroorzaakt;

  • Waar hij vroeger weinig ziek was, merk je dat hij zich nu vaker een dag ziek meldt;

  • Je werknemer lijkt zich slecht te kunnen concentreren;

  • Je merkt lichamelijke veranderingen: je werknemer verliest gewicht, heeft zweethanden en zijn uiterlijk is minder verzorgd dan je van hem gewend bent. Bovendien gaat hij veel naar het toilet;

  • De verhouding tussen je werknemer en zijn collega’s/klanten lijkt te verslechteren.

Let op: Werknemers met alcoholproblemen in een lage functie verzuimen vaker dan werknemers met veel verantwoordelijkheid en vrijheid. Hierdoor is het lastig te achterhalen of een werknemer in een hoge functie een alcoholprobleem heeft.

Hoe voorkom je werken onder invloed?

Herkenning is één, maar je wilt natuurlijk liever dat je alcoholmisbruik helemaal niet hoeft te herkennen. Wat kun je doen om alcoholmisbruik te voorkomen?

  • Zorg voor goede arbeidsomstandigheden. Mensen die zwaar lichamelijk of psychisch werk verrichten en mensen die in een warme of stoffige omgeving werken, zijn vatbaarder voor een alcoholprobleem. Ze hopen dat dit voor verlichting zorgt en hun dorst lest.

  • Bied je werknemers kansen. Werknemers die weinig kansen krijgen, weinig sociale vaardigheden hebben en het niet in zich hebben om iets aan hun werksituatie te doen, lopen ook meer risico op een alcoholprobleem.

  • Voer een strikt alcoholbeleid en neem dit mee in de CAO: elk bedrijf zou een alcoholbeleid moeten voeren met drie belangrijke elementen:

    • Regels: Zet op papier wanneer er niet (tijdens werkzaamheden) en wél (afscheidsborrel) op het werk gedronken mag worden. Geef aan dat ruiken naar alcohol tijdens werkzaamheden niet is toegestaan. Houd in de gaten of deze regels worden nageleefd. Is dit niet het geval, dan kun je je werknemer sancties opleggen. Leg deze sancties vast.

    • Voorlichting en scholing: laat folders drukken met daarin de regels omtrent alcohol op de werkvloer, maak het onderwerp bespreekbaar en organiseer voorlichtingsbijeenkomsten.

    • Begeleiding en hulp: Schakel een bedrijfsarts in om werknemers te motiveren hun gedrag te veranderen. Laat je werknemers zien dat je ze niet laat vallen als ze met een alcoholprobleem stoeien, geef aan dat je werknemer terug mag keren als  het alcoholproleem is opgelost.

Wet- en regelgeving

Als je je personeel wilt controleren op het gebruik van alcohol, dan moet dit opgenomen zijn in de CAO. In alle andere gevallen is een bloedtest of ademtest privacyschending. De volgende wetten hebben te maken met alcohol:

  • WegenVerkeerswet: het is verboden een voertuig te besturen bij een Bloed Alcoholgehalte (BAG) hoger dan 0,5 (mannen: na één tot drie glazen, vrouwen: na één tot twee glazen)

  • Luchtvaartwet: boordpersoneel mag geen alcohol drinken in de tien uur voor het werk. Daarnaast is het verboden werkzaamheden te verrichten bij een BAG hoger dan 0,2.

  • Scheepvaartwet: Het is verboden een varend schip op een scheepvaartweg te besturen of als loods aan boord van zo’n schip de kapitein/verkeersdeelnemer te adviseren over de te voeren navigatie, bij een BAG hoger dan 0,8.

Bron: NIGZ (niet meer actief, alternatief: ZorgWijzer.)