Conservatoir beslag - Wat houdt het in?

22 maart 2020

In Nederland is het relatief eenvoudig om conservatoir beslag te leggen ten laste van een (wanbetalende) debiteur. Buitenlandse ondernemers worden hierdoor vaak onaangenaam verrast. Beslaglegging heeft grote gevolgen voor de bedrijfsvoering. Vanaf het moment van beslaglegging zijn de bankrekeningen en de saldi daarop bevroren en kun je niet meer beschikken over bepaalde roerende zaken.

Een conservatoir beslag is een voorlopig ( “bewarend’) beslag wat je legt voor veiligstelling van eventuele toekomstige aanspraken die nog niet door de rechter zijn vastgesteld. Het woord ‘conserveren’ betekent letterlijk ook bewaren. Na een beslaglegging dient de beslaglegger binnen veertien dagen bij de rechtbank een procedure op te starten waarin zijn vordering op degene ten laste van wie het beslag is gelegd (“de beslagdebiteur”) wordt vastgesteld.

Indien de vordering uiteindelijk wordt afgewezen, komt het beslag te vervallen. Indien een vordering wordt toegewezen, kun je met het vonnis in de hand het conservatoire beslag door de deurwaarder laten “omzetten” in een executoriaal beslag, hetgeen in de praktijk er op neerkomt dat je het geld waarop je beslag hebt gelegd je kan toe-eigenen tot een maximum van de toegewezen vordering.

Wanneer kan je beslag leggen?

Als je een vordering mogelijk in de toekomst door omstandigheden niet meer kan incasseren, mag je al conservatoir beslag leggen. Bij de beoordeling van de rechtmatigheid van een beslag wordt gekeken naar de mogelijkheid of er een kans is dat de vordering wordt toegewezen door een rechter.  

Opheffing conservatoir beslag

De opheffing van conservatoire beslagen geschiedt alleen daar waar ofwel een bankgarantie wordt gesteld ter hoogte van het bedrag waarvoor beslag gelegd is (dit is een hoofdsom vermeerderd met 20 procent aan toekomstige kosten, rente, et cetera), ofwel door middel van een zogenaamd “opheffings-kort geding”, waarin de rechter oordeelt dat het beslag niet had mogen worden gelegd. In de praktijk is het zeer moeilijk om een eenmaal gelegd beslag opgeheven te krijgen (tenzij je betaalt).  

Knellende beslagen en dreiging in het voortbestaan van de onderneming

Een veel gelegd beslag is het beslag op bankrekeningen van ondernemingen. Daarnaast wordt er ook beslag gelegd onder opdrachtgevers/klanten van ondernemingen. Deze beslagen knellen enorm. Ten eerste worden je klanten geconfronteerd met jouw discussie met je crediteur en ten tweede wordt je ook nog eens afgesneden van een inkomstenstroom, omdat vanaf het moment van beslaglegging je opdrachtgevers/klanten alleen nog maar bevrijdend kunnen betalen op de beslagrekening van de deurwaarder, in afwachting van de uitkomst van de gerechtelijke procedure. Je kunt een conservatoir beslag leggen zonder dat er sprake is van een conflictsituatie. Een beslag leggen kan ook uit voorzorg. De rechter oordeelt of het opleggen van een conservatoir beslag redelijk is.

Voorbeeld van een situatie waarin conservatoir beslag mogelijk is

Andre heeft een vordering van €25.000 op Henk. Helaas heeft Henk niet de mogelijkheden om de schuld af te lossen. Hij heeft wel kapitaal, maar dat bestaat uit de overwaarde in zijn eigen woning. Henk gaat alles in Nederland verkopen en gaat daarna emigreren. Andre heeft hier geen prettig gevoel bij en vreest dat Henk gaat emigreren zonder de schuld eerst af te lossen. Via zijn advocaat laat Andre een verzoekschrift indienen om toestemming te krijgen om voorafgaand aan de juridische uitspraak alvast beslag te kunnen leggen op het huis. Op deze manier kan hij voorkomen dat het huis wordt verkocht en Henk vertrekt naar het buitenland. Als de rechter toestemming geeft kan Andre conservatoir beslag laten leggen.

Auteur

Arjen Paardekooper