Meer ondernemers in de problemen door renteswap dan gedacht

Column Patrick van Gerwen | Cadension

21 februari 2020

De afgelopen weken is er in de media veel aandacht geweest voor de problemen met renteswaps. Ook ik krijg daardoor meldingen van ondernemers die in de problemen zijn gekomen door de afkoopsom van een renteswap. Een aantal voorbeelden.

Schreef ik in mijn vorige column nog dat de omvang van het probleem met renteswaps onder MKB-ondernemingen vaak onderschat wordt, inmiddels heeft AFM de onderzoeksresultaten van Cadension onderschreven: voor ruim € 51 miljard aan rentederivaten staat er uit bij ondernemers, en die staan voor bijna € 4 miljard onder water. En als AFM en de Nederlandse banken niet roepen dat dat bedrag veel te hoog is, dan zou het in werkelijkheid nog wel eens hoger kunnen zijn.

Meldingen

Door de publiciteit van de laatste tijd komen bij mij diverse meldingen binnen. De reactie die ik vaak hoorde? Dat is toch zeker: “Ik dacht dat ik de enige met dit probleem was. De bank zegt dat ik zelf heb getekend, dus dat ik beter had moeten opletten.” Nu blijkt dat er veel meer gevallen zijn, zien ze dat het niet (alleen) aan hen lag. Veel ondernemers denken dat ‘het uitzitten van de rit’ alles zal oplossen. Dat kan zo zijn, maar als de renteswap onterecht of ondeskundig is toegepast, dan accepteren zij op die manier de schade die de bank hen toebrengt. Dat is zeker geen ‘papieren schade’ en deze kan flink oplopen.

Voorbeelden

Om het wat concreter te maken, geef ik een aantal voorbeelden van ondernemers die zich bij mij hebben gemeld. Het zijn ondernemers in de tuinbouw, bouwsector, vastgoed en transport. Bedrijven met een paar tot enkele tientallen werknemers.

Een ondernemer op leeftijd (65+) krijgt een renteswap geadviseerd met een looptijd van 10 jaar, omdat de 10-jaars rente zo aantrekkelijk was volgens de bank. Wil hij tussentijds aflossen, wat volgens de financieringsovereenkomst kan, dan wordt hij geconfronteerd met een flinke afkoopsom van de renteswap.

Een klant wil haar bedrijf binnen enkele jaren verkopen. En uit de opbrengst haar lening aflossen. Toch wordt aan deze klant een swap verkocht met een looptijd van 15 jaar. Zij verkoopt haar bedrijf, wil de lening aflossen en krijgt een afkoopsom gepresenteerd. Door de lange resterende looptijd is dat een fors bedrag, wel 20% van de hoofdsom van de financiering. De bank had nooit verteld dat dit een risico van het product was.

Een bedrijf wil een verlenging van zijn financiering met vaste rente. De bank wil dat niet op de gebruikelijke manier doen, maar heeft een alternatief: een financiering met een variabele rente in combinatie met een renteswap. Verschillen en nadelen worden niet benoemd. De rente-opslag wordt vervolgens door de bank verhoogd en het blijkt dat de swap zijn rentelasten helemaal niet hebben gefixeerd. Het bedrijf wil daarom van de renteswap af, maar krijgt dan ineens een stevige afkoopsom voorgeschoteld.

Oplossing?

Het zijn dit soort verhalen die een gezicht geven aan de abstracte cijfers. Hoe meer ondernemers met hun eigen ervaringen naar buiten treden, hoe concreter de cijfers worden. En hoe meer kans op een goede oplossing voor iedereen. Meld je bij je eigen adviseur, bij MKB Nederland of bij een ander meldpunt. 

Auteur

Patrick van Gerwen