Wat is duurzaam inkopen?

Draag substantieel bij aan het milieu en de maatschappij met je inkoopbeleid

07 januari 2022 5 minuten

Duurzaam inkopen wil zeggen dat je bij je inkoop rekening houdt met milieu en maatschappij. Deze manier van inkopen is om meerdere redenen een goed idee. Hoe gaaf is het dat je als ondernemer wezenlijk kunt bijdragen aan een beter milieu en een betere maatschappij?

Wat is duurzaam inkopen?

Als je inkoopt voor je bedrijf, let je misschien in de eerste plaats op de prijs, kwaliteit en levertijd van een product of dienst. Maar bij duurzaam inkopen, of maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI), hanteer je een bredere kijk. Je houdt rekening met milieuaspecten en sociale aspecten. 

Bijvoorbeeld: Je koopt lokaal in, waardoor je een plaatselijke ondernemer helpt en er minder transport nodig is en er minder uitstoot is. Of je gaat in zee met een bedrijf dat inclusiviteit en diversiteit serieus neemt, zodat alle medewerkers geaccepteerd worden zoals ze zijn. Of je neemt een product af dat geproduceerd is met zo min mogelijk impact op het milieu.

Waarom duurzaam inkopen?

Misschien ben je een zzp’er of ondernemer met een klein bedrijf en denk je: mijn inkoopkeuzes doen er weinig toe. Het effect ervan is een druppel op de gloeiende plaat. Maar bekijk het in het grote geheel. Als iedereen zijn of haar steentje bijdraagt aan een betere wereld door duurzaam in te kopen, maak je met elkaar het verschil. Denk aan jouw inzet plus de inzet van al die andere grote en kleine ondernemers. Wat een mooie impact op mens en milieu! Bovendien zorg je er dan met elkaar voor dat duurzaam inkopen de standaard wordt. 

Een paar redenen waarom duurzaam inkopen the way to go is:

  • Duurzaamheid is vanuit klimaatoogpunt een noodzaak.

  • Je draagt bij aan diversiteit en inclusiviteit.

  • Mensen kiezen steeds vaker voor bedrijven die duurzaam opereren.

  • Andere bedrijven en organisaties (waaronder de Rijksoverheid) werken samen met bedrijven die duurzaam inkopen.

  • Duurzaam ondernemen (dus ook duurzaam inkopen) wordt de standaard.

Lees ook: Meer duurzaam inkopen? Zo maak je een goede start

Aspecten van duurzaam inkopen

Het is duidelijk dat duurzaam inkopen meer inhoudt dan een duurzaam keurmerk op het product dat je inkoopt. Als je het goed wilt aanpakken, moet je rekening houden met zowel sociale als milieuaspecten. We zullen beide categorieën kort toelichten.

Milieuaspecten

Natuurlijk speelt het milieu een grote rol bij duurzaam inkopen. Als bedrijf kun je een grote (positieve) impact hebben op het milieu door bewuste keuzes te maken. Een paar thema’s om bij stil te staan:

Circulariteit (hergebruik)

Bij traditioneel inkopen zijn er veel afvalstromen: aan het einde van de levensduur van een product kunnen de onderdelen of materialen niet hergebruikt worden. Bij circulaire producten is er nagedacht over hoe materialen weer opnieuw gebruikt kunnen worden. Met circulair inkopen verminder je waardevernietiging en sluit je de grondstofkringlopen. Geen afvalstromen meer. Een prettig idee dat je niet bijdraagt aan de steeds groter wordende afvalberg!

Klimaat

Je kunt bij de inkoop rekening houden met het klimaat door te letten op de hoeveelheid uitstoot die vrijkomt bij de producten die je afneemt. Veel bedrijven lukt het om de uitstoot van broeikasgassen sterk te verminderen of zelfs helemaal te voorkomen, bijvoorbeeld door CO2-compensatie. Met je keuzes kun je een positieve bijdragen leveren aan de transitie van fossiele energie naar duurzame energiebronnen en je CO2-voetafdruk sterk verminderen.

Milieu

Je kunt met je inkoop direct of indirect milieuverontreiniging tegengaan, de biodiversiteit beschermen en bijdragen aan een betere leefomgeving. Er zijn steeds meer bedrijven die zich actief inzetten tegen verspilling en letten op hun energie- en watergebruik. Als je kiest voor zulke bedrijven, draag je bij aan een beter milieu.

Sociale aspecten

Aan elk product kleven sociale aspecten: Wie maakt het product? Hoe zijn de werkomstandigheden? Krijgt iedereen een kans? Een paar sociale thema’s:

Ketenverantwoordelijkheid

Als inkoper heb je ketenverantwoordelijkheid: je bent verantwoordelijk voor wat er in de productieketen gebeurt. Het is dus goed om na te denken over vragen als: Waar komt een product vandaan en onder welke omstandigheden is het geproduceerd? Er zijn internationale sociale voorwaarden (isv) die goede arbeidsnormen moeten garanderen.

Lokaliteit

Hoe mooi is het als je een lokale ondernemer kunt ondersteunen door producten of diensten bij hem in te kopen. Het voordeel hiervan kan zijn dat je uit eerste hand weet hoe de producten tot stand komen. Je weet precies hoe duurzaam hij is. Hiermee draag je bij aan een sterkere duurzame lokale economie.

Inclusie en diversiteit

Discriminatie is in heel wat organisatie nog steeds aan de orde van de dag. Gelukkig zijn er ook veel bedrijven die opkomen voor diversiteit en inclusie. Dat zie je terug in hun personeelsbeleid.. Ze laten alle werknemers tot hun recht komen en maken geen onderscheid op dingen als achtergrond, opvattingen en geloof.

Social return

Steeds meer bedrijven zetten zich actief in voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hierdoor ontstaat er meer werkgelegenheid en hebben meer mensen de waardigheid van een betaalde baan. 

Duurzaam inkopen en bedrijfsmissie

Waar moet je beginnen als je duurzaam wilt inkopen? Je inkoopbeleid heeft natuurlijk alles te maken met je bedrijfsmissie, je visie als bedrijf. Als je als bedrijf een duidelijke visie hebt en duidelijk voor ogen hebt welke thema’s voor jouw bedrijf belangrijk zijn, kun je je inkoop hierop aanpassen. Vandaar dat bedrijven voor een structurele aanpak het beste hun missie als beginpunt nemen. Met een duurzame bedrijfsmissie als basis is het meestal makkelijker om een inkoopbeleid te formuleren dat hierop aansluit. Vandaar dat veel bedrijven een duurzaam businessmodel opstellen.

OESO-richtlijnen

Er zijn internationale richtlijnen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), de OESO-richtlijnen. Afgezien van de richtlijn in verband met corruptie zijn deze richtlijnen niet verplicht voor bedrijven, maar inmiddels blijkt steeds meer dat MVO om allerlei redenen loont. De OESO-richtlijnen kunnen een mooi beginpunt zijn als je wilt beginnen met maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Rijksoverheid & duurzaam inkopen 

Sinds januari 2010 koopt de Rijksoverheid alleen nog maar duurzaam in. De overheid geeft hiermee het goede voorbeeld. Bij de inkoop van producten en in de samenwerking met bedrijven let de overheid onder andere op:

  • Milieu-effecten en -omstandigheden.

  • Internationale arbeidsomstandigheden.

  • De Nederlandse arbeidsmarkt, zodat zoveel mogelijk mensen in Nederland zicht hebben op werk.

  • Innovatieve oplossingen, waardoor dingen sneller en duurzamer kunnen.

Met een gezamenlijke inkoopwaarde van meer dan 50 miljard euro per jaar is het zeer de moeite waard voor bedrijven om te voldoen aan de duurzaamheidscriteria van de Rijksoverheid, provincies en gemeenten. Doordat de overheid duurzaam inkoopt, krijgt de markt voor duurzame producten een stevige impuls.

Samen de keten verduurzamen

De overheid geeft het goede voorbeeld, maar je kunt zelf ook sociale en milieuaspecten laten meewegen bij de beslissing hoe en waar jij jouw producten inkoopt. Je kunt beginnen bij je eigen bedrijf, maar het is ook slim om in je branche te zoeken naar partners om gezamenlijk jullie bedrijfsketen te verduurzamen. Steeds meer bedrijven merken dat het echt voordelen heeft om over te stappen op een duurzame bedrijfsvoering.

Duurzaam inkopen en ondernemen

Duurzaam inkopen maakt onderdeel uit van duurzaam ondernemen. Duurzaam ondernemen wordt de nieuwe standaard, aangezien Europa zichzelf allerlei klimaatdoelen heeft gesteld voor een bloeiende Europese economie die op redelijk korte termijn gerealiseerd moeten worden. Wil jij aan de slag met duurzaam ondernemen? Kijk dan op onze Duurzaamheids-themapagina. Hier vind je inspiratie, kennisartikelen, interviews en how-to’s over dit belangrijke onderwerp. Een prachtig startpunt voor een duurzame onderneming.

Auteur

Job Jansen

Als freelance tekstschrijver en SEO-adviseur heb ik bijna dagelijks contact met bedrijven. Over de jaren heen heb ik samengewerkt met talloze inspirerende ondernemers, waardoor ik veel affiniteit heb gekregen met mkb’ers. Vanuit die ervaring probeer ik als redacteur bij MKB Servicedesk elke keer artikelen te schrijven waar ondernemers echt iets aan hebben.