Mag ik afgifte uitstellen als een klant niet betaalt?

Doe een beroep op je retentierecht

06 september 2012 4 minuten

Stel je bent garagehouder en hebt een auto gerepareerd of je hebt als aannemer een huis gebouwd. Als je klant de kosten hiervoor niet betaalt, kun je een beroep doen op je retentierecht.

Hoe werkt het retentierecht precies?

Zodra een klant niet betaalt, mag je retentierecht uitoefenen. Als garagehouder hoef je bijvoorbeeld de gerepareerde auto van je klant niet mee te geven, wanneer hij bij aflevering niet betaalt, terwijl dit wel was afgesproken. Een aannemer kan retentierecht uitoefenen op het huis dat hij heeft gebouwd en de sleutel daarvan niet afgeven als de klant de factuur niet betaalt. Ook in dit geval zal de aannemer hebben bedongen dat de gehele aanneemsom vóór oplevering moet zijn voldaan.

Zeg tegen je klant dat je de auto of de sleutel niet afgeeft omdat je een beroep doet op je retentierecht. Dat kan mondeling. Wanneer er niet direct een oplossing komt, is het goed je gedane beroep op het retentierecht schriftelijk aan je klant te bevestigen.

Er moet wel voldoende samenhang bestaan tussen de zaak (zoals die auto of dat huis) en de factuur. Het gaat dan om de werkzaamheden waarop de factuur is gebaseerd. De werkzaamheden die jij als schuldeiser in rekening brengt, moeten zijn gemaakt ’tot het behoud van een zaak’. Vaak zijn dit reparatie- of opslagkosten (van bijvoorbeeld de auto). Retentierecht geldt voor zowel onroerende als roerende zaken. Je klant aanmanen voordat je een beroep doet op retentierecht hoeft niet.

Mag ik retentierecht altijd toepassen?

Als schuldeiser moet je redelijk blijven. De hoogte van je vordering (het bedrag van de factuur dus) moet wel in relatie staan tot de waarde van de zaak die je onder je wilt houden (bijvoorbeeld die auto). En je moet die zaak zelf in bezit hebben. Wanneer je klant de factuur voor de reparatie van zijn auto nog niet betaald heeft, moet je de auto wel zelf in het bezit hebben, wil je op retentierecht een beroep kunnen doen.

Retentierecht mag je ook niet gebruiken als dwangmiddel wanneer je klant de rekening door overmacht niet kan voldoen. Je mag ook geen zaak onder je houden die los staat van je vordering. En wanneer je als schuldeiser zelf niet in staat bent je opdracht uit te voeren, mag je de zaak evenmin onder je houden.

Als je klant failliet gaat en je hebt retentierecht op een zaak (bijvoorbeeld de auto), dan sta je sterk. De curator zal de zaak (auto) verkopen, maar heeft de verplichting om jou als schuldeiser als eerste uit de opbrengst te betalen. De curator kan ook direct jouw vordering (factuur) betalen, waardoor jouw retentierecht wordt opgeheven. Je zult dan de zaak die je onder je hebt gehouden moeten afgeven of leveren.

Zelfs wanneer je klant in de tussentijd de zaak (bijvoorbeeld de auto) aan een ander verkoopt, terwijl de zaak bij jou is vanwege het retentierecht, dan houd je jouw retentierecht. Je kunt het recht dan tegen de koper inroepen.

Wat is retentierecht?Het recht op retentie is een vorm van opschorting. Je hebt het recht om afgifte of levering van een product uit te stellen tot het openstaande bedrag betaald is. Retentierecht wordt ook wel recht van terughouding genoemd.

Wanneer kan ik het recht op retentie gebruiken?Het retentierecht biedt vooral uitkomst bij situaties waarin een klant een product heeft afgegeven ter reparatie of opslag. Ook geldt het recht van retentie bij het af- en opleveren van goederen, zowel roerend als onroerend. Voorbeelden zijn een computer die ter reparatie wordt aangeboden of een keuken die verbouwd is door een aannemer.

Je kunt je niet beroepen op het retentierecht als je de goederen niet meer in bezit hebt. Je moet dus zorgen dat je de feitelijke macht hebt over de zaken. Alleen dan kun je je beroepen op het recht van retentie.

SamenhangEr bestaat ook een algemene grond op basis waarvan je recht op retentie hebt: als de vordering opeisbaar is en als tussen de vordering en de afgifteverplichting voldoende samenhang bestaat om de opschorting te rechtvaardigen. Er is voldoende samenhang als de verplichting tussen jou en de klant vastligt in een overeenkomst of als je regelmatig zakendoet.

Recht van voorrangHet retentierecht geeft een schuldeiser tevens een recht van voorrang. Dit houdt in dat in het geval dat er meer schuldeisers zijn, jij het eerst aan de beurt bent met de vordering van het openstaande bedrag.

Onroerende zaken Het retentierecht geldt ook bij onroerende zaken. Dat is wel lastig, omdat je een onroerende zaak moeilijk kan achterhouden. Als het gaat om de bouw van een woning is het wel mogelijk om de woning te laten afsluiten en op een bord te melden dat er retentierecht op de woning ligt.

AdviesVoor juridische kwesties zijn vaak de specifieke omstandigheden doorslaggevend. Het kan dan financieel de moeite waard zijn een jurist te raadplegen. Maak daarvoor een afweging tussen de kosten en de mogelijke opbrengst.

Auteur

Connie Maathuis